7

Star Trek (2009)

Na een eeuwig lijkende periode van angstvallig wachten en duimendraaien is hét nerdmoment van 2009 dan toch eindelijk gekomen. De grootste sci-fi franchise ter wereld die met een nieuwe film aan komt zetten, dat kan niet stilletjes aan ons voorbijgaan. De lichten in de zaal van de Europese avant-premiére worden gedimd, en de collectieve adem wordt even ingehouden. Niet gek, want voor Star Trek’s toekomst wordt het succes van de gelijknamige film een make-or-break situatie. Met twee matige voorgaande films en een serie die de normaliter zeven seizoenen niet eens kon volmaken was het bijna gedaan met het hele circus. Het was al lang niet meer hip om Star Trek te kijken. De associaties met sweatpants dragende sociale klunzen en magere obsessieve fanboys werden maar al te makkelijk gemaakt. Zal de nieuwe film het lukken om Star Trek weer in de spotlight te krijgen, of is de waakvlam in de warp engine nu voorgoed gedoofd?

Het is niet voor niets dat er ondertussen weer flink wat jaartjes zitten tussen de intens mislukte Nemesis en deze Trek productie. Het was wel even mooi geweest. De makers zelf wisten duidelijk niet meer wat in hemelsnaam te doen met de franchise, en de laatste restjes goodwill onder de harde kern van de fanbase raakten ook snel op. Nu die vieze smaak van het voorgaande weer wat weggeëbt lijkt, is de tijd rijp voor een nieuwe richting en mentaliteit. Dat is wat Star Trek eerlijk gezegd nodig heeft om tegenwoordig nog aan te sluiten bij het verwachtingspatroon van de steeds meer kritisch wordende kijker. Weg zijn de bejaarde bemanningsleden, de verwijzingen naar decennia aan backstory, en de spektakelmeter mag weer helemaal omhoog gedraaid worden naar 11. Als Trek-fan en grote liefhebber van Deep Space 9 in het bijzonder kan ik helemaal begrijpen waarom het roer is omgegaan. Sterker nog; ik ben helemaal enthousiast over de nieuwe richting die is ingeslagen. Benieuwd of mijn collega Doctor Clavin er hetzelfde van denkt.. Let the showdown begin!

clavin_versus_bartelen

Doctor Clavin: Wat een spektakel inderdaad. Nog voor de film begon ontfermde een brede securityguard zich met handschoentjes over de restanten van mijn zojuist verorberde hamburger om te ontdekken of ik een verborgen camera bij me had. Maar daar zat ik dan. Daarbij, enig gevoel van schaamte had ik reeds verloren middels mijn door moederlief geborduurd captain’s uniform mét een uit papier vervaardigde combadge d’rop. Enfin, het licht dimde en .. engage! Drie kwartier te laat weliswaar, maar ach, we wachten al een slordige zeven jaar op een teken van leven van Star Trek (inderdaad, ik negeer Enterprise – A miserably failed series due to lack of creativity – gemakshalve volledig), dus die paar minuten konden er ook nog wel bij. Ik spitste mijn opgelijmde Vulcan-oortjes en dat had ik beter niet kunnen doen. Ontploffende ruimteschepen, fikkende supernovas, imploderende ruimtestelsels en alles wat Michael Bay zelf niet beter had kunnen grijpen uit de trucendoos ‘Explosion kit for movies suffering from storylines’. Zeker drie frequenties werden uit mijn tedere gehoor geschrapt, en als klap op de vuurpoel waren er frequente aanvallen van epilepsie dankzij de combinatie fuzzy-vision en on-steady-cam tijdens gevechtsscènes. Gelukkig had deze film wel een overdaad aan knokpartijen zodat ik niets hoefde te missen van het verhaal. Bovendien, als de karakters niet op de vuist gingen was er wel een hectisch lasergevecht of een zwaardgevecht waar Yoda likkebaardend vanuit de coulissen naar keek. Het deed mij even vermoeden dat ik stiekem bij de avant-vertoning van ‘Star Wars: The Leftover Wars’ zat. Niets was minder waar..

Bartelen: Vanaf de eerste scène waarin de USS Kelvin door een tijdreizend schip aan barrels wordt geschoten is inderdaad duidelijk dat dit niet meer je grootmoeders’ Trek is. J.J. Abrams heeft zo te zien de shaky Cloverfieldstijl niet laten varen. En weet je wat? Ik vond het prima. Het was helemaal niet verkeerd om met een flinke adrenalineboost midden in de actie gesmeten te worden, zeker niet bij een belangrijke franchise restart. Denk maar aan hoe hectisch Batman Begins ineens was in vergelijking met zijn eerdere films, al wordt de actie hier gelukkig nergens zó onduidelijk. Weg zijn de statische modellenscheepjes en het passieve cameragebruik… we krijgen nu space zoals het in een avonturenfilm hoort!
Overigens is de vergelijking met Star Wars niet eens zo gek… kleurrijk, de nadruk op dingen die voorbijzoeven of ontploffen, gigantische focus op CGI. Maar het blijft duidelijk de roots van Trek behouden. De scheepdesigns zijn gelikt en meteen herkenbaar als Starfleet, we krijgen een hoop Romulans en Vulcans te zien, en de geluidseffecten op de bridge lijken zo uit de Original Series gelift. Er zijn een hoop knipogen naar het verleden voor het type hardcore fans dat het aandurft in kostuum naar de bioscoop te gaan (kuch kuch bloos) maar ik vond het bovenal knap hoe toegankelijk het verhaal eigenlijk is voor non-fans. Het voelt min of meer als een mix tussen Wrath of Khan, Undiscovered Country en First Contact en dat zijn niet voor niets de films waar de Trekkies ook steeds naar terugkeren. Een bastard tegenstander met persoonlijke motivaties, actie en humor, de Enterprise die er alleen voor staat, tijdreizen… YEAH BABY! Serieus, toen de film afgelopen was kreeg ik direct de neiging om ‘m direct een tweede keer te zien. Hij is gewoon zó fijn!

Doctor Clavin: Noem je dat fijn? Een overdaad aan CGI om de film te redden van het verhaal veroorzaakte eerder al vakkundig een warpcore-breach in mijn liefde voor Star Wars. Maar het Star Trek universum dat zich geen raad meer weet met het inmiddels 890 keer overgestoken stukje ‘final frontier’, stapt als een blinde Andorian in dezelfde val. Het wordt nog erger als ik achteraf de film nog eens op me laat inwerken, en me realiseer hoevéél overeenkomsten er wel niet waren met Star Wars. Zwaardgevechten (hoewel, is het technisch nog een zwaardgevecht als één der partijen een uitklapbare bijl gebruikt), het principe van het ‘kleiner monster wordt opgevreten door nog een groter monster’, Kirk vindt ijsplaneet Hoth, er is een bar vol ruimtewezens en een hulpje ter grootte van een Ewok en met dito ‘komische noot’. Het enige wat niet werd overgenomen zijn de roestplekken op de ruimtevaartuigen, een typisch kenmerk uit Star Wars. Welkom in de toekomst die Star Trek heet. Hier komt een baby spiksplinterglad, droog, en schoon ter wereld, en is er geen oliespatje te bespeuren in de machinekamer, een grote fabriekshal vol pijplijnen en spinnende motoren. De brug van de nieuwe Enterprise ziet eruit als een glimmend MacBook waarvan je je afvraagt of Checkov soms meer tijd spendeert met het stofzuigen en afwassen van de schermen dan leren hoe ze te bedienen. Nee, zelfs je kleren kreuken niet wanneer je bent beschoten door vijftien boze Romulans met geweren.
Hoewel. Romulans. Er wordt gelukkig verteld dat het Romulans zijn, want de nieuwe generatie ziet er blijkbaar uit als gekloonde, ongeschoren Vin Diesels met Maori-tattoos pontificaal over hun tronie. En blonken ze voorheen uit in naargeestige politieke spelletjes jegens de Federation, de zweterige Romulans 2.0 weten slechts raad met explosieven. Voor een nieuwe schare fans is een bad guy inwisselbaar en zal het kijkplezier er niet minder om zijn. De doorgewinterde fan ziet bij een eerste blik al meteen de vergelijkingen met de bozerik uit Nemesis. Onnodig aangezien de Romulans van nature al gemeen en naar genoeg zijn! Monty Python riep het al: ‘If it’s not broke, don’t fix it!”

shit_blowing_up_trek_style

Bartelen: Vooruit, er zijn wat punten die je aanstipt waarvan ik begrijp dat ze even moeilijk slikken zijn. De bridge is inderdáád een shiny bedoening met schermvullende lichtflitsen, maar een viewscreen dat letterlijk een raam naar buiten is ziet er dan weer ongelooflijk sexy uit. Ook vond ik het prettig dat het bedrukkend donkere van voorgaande bridges eens op de schop wordt genomen. Je wil al die mensen die nu voor het eerst een kijkje gaan nemen in Trek iets meer prikkelends voorschotelen dan een ovale ruimte met schermpjes aan de wanden. Engineering was dan weer opvallend anders, en ik ben benieuwd hoe die keuze tot stand is gekomen. Het lijkt wel opgenomen in een fabriekshal vol met buizen en lomp grote objecten. Het concept is wel aardig (is de kamer die de motor huist immers niet een grote machine?) maar je krijgt nooit een goed gevoel voor de omgeving. Als de warpcore tijdens een hectische onstnapping gedumpt wordt, is dit amper te zien. Vooruit, engineering had iets meer Zen gemogen zodat we als kijkers ook een kijkje in deze anti-matter keuken kunnen nemen.
En door de Romulans hier een eigen (voorhoofd tattoo) smoel te geven zijn ze in ieder geval herkenbaar als de baddies. Was onder ideale omstandigheden misschien niet nodig geweest, maar in een film met zo’n grote focus op zowel Vulcans als Romulans moet je de kijker wel een manier geven ze uit elkaar te houden.
Maar hoe kun je niet vermaakt worden door Kirk’s paniekerige ontsnapping aan een tentakelig wezen op een ijsmaan (eindelijk weer een non-humanoid alien!), de klassieke Trek-barfight, de amusante showdown op een laserplatform hoog in de atmosfeer inclusief zwaardwuivende Sulu, en meer van dat moois? Het probleem is de lastige mentaliteitswitch die ik volkomen kan begrijpen. Als doorgewinterde lose– *ahem* fans zien we het liefst iets dat in ons oude vertrouwde Alpha Quadrant afspeelt. Je wil graag een Picard of Quark langs zien komen. Klingons! Cardassians! De Breen! Maar is die periode van ons favoriete kijkmateriaal ondertussen niet opgebruikt?
Daarbij komt ook dat een meer ingetogen vertelling de kijkers niet gaat vasthouden. Morele dilemma’s zijn leuk en aardig maar gaat de stoelen in de zaal niet gevuld krijgen. Een diepgaande balanceeract tussen goed en kwaad en het grijze gebied daartussen kan beter in een televisieserie gebracht worden dan gepropt in 2 uur op een bioscoopscherm. Het feit dat de setting die we in deze film leren kennen door gerommel met tijdreizen een alternatieve realiteit geworden is, (zeker vanwege het vernietigen van de planeet Vulcan, een moment waar je even rechtop van in je stoel gaat zitten) is ook nog eens een briljante beslissing. Waarom? Alles kan ineens weer! Geen ontwikkelingen zonder impact omdat we toch al weten dat de main cast niet kan sterven of ras X ongeschonden uit de narigheid zal komen. Oh, en wat een main cast! Op een wat dubieuze Chekov na is iedereen gemáákt voor de klassieke acteurs wiens schoenen ze vullen. Quinto is een eng passende Spock, Pegg is zeer zeker vermakelijk als Scotty, en Urban is een bizar perfecte McCoy. Je gaat me niet zeggen dat het geen plezier was om de jonge versies van die klassieke crew door het beeld te zien knallen.. right?

Doctor Clavin:  Tja, je zegt het al. Jonge versies van een klassieke crew, de Dilithiumkristallen van de scenarioschrijvers lijken opgedroogd met dit fraaie staaltje en ondertussen zóóó 2007 ‘Pimp my Trekkie’-festijn. Het is tijd voor slick en shiny om de zinkende Startreknic op de sci-fi nebula drijvende te houden, moeten ze bij Paramount hebben gedacht. De verhaallijn is feitelijk een dankbaar excuus voor het overboord gooien van álle voorgaande series en avonturen, een klap in het gezicht voor de ware Trekkie. Vanaf hier wordt álles anders. Vergeet Deep Space Nine, vergeet Voyager, vergeet The Next Generation. Het heeft allemaal niet plaatsgevonden, we beginnen gewoon opnieuw omdat het plots slechts hindernissen blijken bij het vinden van een nieuwe insteek. Ja, dank je de koekoek! Jarenlange krantenwijken en pizzakoeriersbaantjes verder bezit ik eindelijk eens de dvd-boxen, en nu gumt men doodleuk het hele universum maar uit omdat de schrijvers simpelweg kampen met een chronisch writer’s block! Niet voor niets is Star Trek de laatste jaren veelvuldig ingehaald door series als Firefly. En ja, daar proberen ze in deze film gretig een graantje van mee te pikken. Zo doen de slingerende camera’s die hun best doen boksende vuisten te ontwijken en het grimmige toekomstscenario wel érg aan Battlestar Galactica denken.
Net als bij de franchise-waar-Abrams-oneindig-van-leent-en-wiens-naam-ik-niet-meer-zal-noemen wordt gekozen voor veelal onbekende gezichten. De enige bekende die je noemt, de komisch bedoelde Simon Pegg (jawel, van Shaun of the Dead) doet me voortdurend rondkijken of er niet zodadelijk een horde zombies over de brug van de Enterprise zal denderen. Het had zomaar gekund tussen de vele ‘aliens-of-the-day’. Ook in deze film buitelen vele CGI-geboetseerde wezentjes over elkaar heen, die we in geen enkele verdere Star Trek aflevering later meer zullen terugzien. Nu weet ik wel, de lei is zoals gezegd schoongepoetst en dus kunnen we ze ook niet terugzien. As we speak evolueren er op het symbolische startpunt van oude en nieuwe generatie Star Trek vanuit allerlei zwarte gaten automatisch onmiddellijk honderden nieuwe soorten, maar toch.. Darwin had het niet beter kunnen verzinnen. Ook gek dat we geen enkele Andorian of Tellarite tegenkomen, wezens die vanaf het startpunt van de oude serie toch over het scherm dartelden. Ze blijken spoorloos verdwenen (of verborgen achter een explosie of zeven, dat kan ook natuurlijk).

star_trek_cast

Bartelen: Ho ho, Doc! Even terug naar impulse speed. Veelal onbekende gezichten? Eric Bana, Winona Ryder, Leonard friggin’ Nimoy? En trouwens, van bekende koppen moet Trek het toch niet hebben gezien de onbekende status van de meeste acteurs bij aanvang van voorgaande series en films.
Ook het overboord gooien van het ‘oude’ materiaal vind ik een te felle reactie. Al die series bestaan toch nog? Maar het te star moeten vasthouden aan de restricties van de canon kan verstikkend werken. Dat is het lastige aan een prequel; het moet niet voelen als het aflopen van alle nodige gebeurtenissen om personage X tot moment Y te krijgen. De Star Wars prequels hadden hier voornamelijk last van, elke mogelijk interessante situatie werd vroegtijdig de kop ingedrukt omdat je als kijker precies wist waar het allemaal heenging. De serie Enterprise deed juist het tegenovergestelde maar was voornamelijk incompetent en schoot daarmee ook het doel flink mis.
Nee, de Star Trek reboot is voor mij een zeer welkome kick in the spacepants. Er is voor de hardcore fans genoeg om van te houden ongeacht het (nog) missen van klassieke rassen en concepten, en het biedt een flink vermakelijke basis voor horden mensen die nieuwsgierig geworden zijn na het zien van de spectaculaire trailers. Het voelt voor uw nederige recensent als een logische evolutie van een franchise die aan het bezwijken was onder zijn eigen gewicht. Ik kijk al helemaal uit naar het voor een tweede keer overdonderd worden door de episch aanvoelende spacebattles, de dynamiek van de geslaagde cast en de oogverblindende sexyheid van de ruimte. Live long and prosper, baby!

Doctor Clavin:  Kkkkkggggrtttttds …prrrrrrtttt… .wat gebeurt er? …;KKKgggggggggggggggggrtt . ….dafearflirewq;lijf;lkjg………AAAARRGGGHGGG………..nooohhhhshshs…… SPOCK!?!??………….daf;lakj;poqieuroqerqeqeqeqwe frrrrrrrrrrrrrrrt… AAAAARRRGH

Welkom in de andere tijdlijn, de nieuwe tijdlijn waar ik de lei zelf blijk te hebben schoongeveegd en plots lyrisch ga zijn want dat is de makkelijkste oplossing om er een eind aan te breien…. Aaaah!! Bartelen! Alle effectjes en slickness ten spijt, ik ben toch wel een beetje overstag. De nieuwste aanwinst in de Star Trek serie is een spectaculaire film met een frisse Enterprise en eindelijk weer eens Kirk en Spock. Ook al is de jonge Kirk blijkbaar niet helemaal de oude. En door het inwisselen van alles wat Star Trek zo aantrekkelijk maakte (diplomatie, politiek, filosofie) voor grof geweld kan ik straks gewoon met mijn vijf-jarige neefjes en nichtjes die nog nooit van Star Trek gehoord hebben samen naar de film. Let ik op de cameo van Nimoy, en zij op de paddestoelenwolkjes. En ach, eigenlijk ben ik allang blij dat mijn favoriete bron van dagdromen over space-battles en ruimtereizen eindelijk weer een produkt heeft afgeleverd dat me stukken beter smaakt dan bedorven Klingon bloodwine. Dat er weer een teken van leven in de franchise huist. De kruistocht richting Darmstad was snel vergeten. De lichten in de bios gingen aan en schoorvoetend zwijmelden we richting parkeerplaats, onderwijl vanuit onze ooghoeken met pretoogjes glurend naar mede-Trekkies van ‘Belgian Voyage Club’, die net als ons dapper gekostumeerd de optionele teloorgang van Star Trek trotseerden. De commbadge en de oortjes gaan de kast in, en we dromen van wat deel 2 ons brengen zal. Al weet ik nog niet of ik volgende keer als Vulcan captain of bepakt met lightsabers en opplaktattoos richting bios dwaal.

avatar geschreven door op 6 mei 2009

7 reacties op “Star Trek (2009)”

  1. avatar Pyromaartje schreef:

    zowel de review als de film zijn (en ik citeer):”Freaking Awesome!”

  2. avatar Doctor Clavin schreef:

    Sadly, my conclusion was confirmed:

    Star Trek is lost…..

  3. avatar Dennis schreef:

    Sommige dingen waren erover zoals de opgezwollen handen van Kirk en het beestje van Scotty. Ik miste ook de prachtige intro muziek waar Star Trek voor bekend staat. We kregen enkel de titel Star Trek en dat was het. Voor de rest was het een prachtige film.

  4. avatar dodi schreef:

    Een prachtig film!Het is een beetje nostalgie,maar het is weer geweldig om de stoere Kirk te zien.Nu het volgende dilemma:dromen om een rebelse capitein te zijn of of gekust worden door Uhura?

  5. avatar tricle schreef:

    This startrek is not very good the characters of kirk , spock, scotty and uhura don’t match match the original characters in the TOS series. There is a fansite and they made a few fan episodes but they really act like the original series and i forget sometimes they are not the real seies. This movie lacks everything the humor of the TOS series the interaction between the doctor and spock the scenes of the engineering section where probably shot in a powerplant and it didn’t look like the engineering in the TOS seires at all. The bad guy has such an obvious name and looks like a bad copy of the guy in starwars. No i don’t like the movie because the murdered the original series, the look and feel of it.

  6. avatar oeki schreef:

    Gisterenavond (toch nog) gezien en werd er zeer blij van! Vond de jonge crew een groot plezier om naar te kijken. Leonard Nimoy een zeer prettige verassing (doch niet geheel onverwacht) als Spock Prime. Luved it!

  7. avatar Anoniem schreef:

    leuk de oude en de jonge Spock in een film. hoezo Einsteins relativieteits theorie

Reageer

Anti-Spam vraag :