0
Shadowmarch – Tad Williams
Lang leve cadeautjes?
Midden in mijn kamer staat een grote stapel boeken. Feitelijk staan ze er stof te vangen, al beseffen ze het zelf nog niet. Ze wachten stil en geduldig om door mij beroerd te worden. Als schalkse meisjes die hoopvol bij de telefoon wachten op het telefoontje om af te spreken voor een tweede date, aangestoken door het Clavinvirus sinds die eerste, toen je haar verwachtingsvol uit de schappen van de boekhandel mee naar huis nam. Maar dan zijn er plots dingen te doen, films te kijken, reviews te schrijven, enfin, je begrijpt het wel. Soms belanden er ook blind dates op de stapel. Aanraders of geleende exemplaren waarvan iemand in de kennissenkring meent dat je leven niet zonder kan. Oftewel, extra hindernissen. Want als je nét dat spreekwoordelijk aanlokkelijke blondje wil gaan lezen waar je al maanden naar hunkert, ligt er plots een ‘gegeven boek’ als eerstvolgende op de stapel. Meuh.. Zo ook Tad Williams’ Shadowmarch. Ooit gekregen als cadeautje belandde het op de stapel om zo pas onlangs weer eens daglicht te zien. Ter info, ik moet eveneens toegeven dat sommige cadeautjes ook wel eens náást de stapel belanden. Zo stut Sonja Bakker mijn schommelende tafelpoot en stut Heleen van Royen de wiebelende bedpoten. Maar ja, Shadowmarch was door de gevers zelfs laten signeren door de auteur zelve, en dus voelde ik me wel verplicht het ding een keer te lezen. En nu, nu het bundeltje weer zon zag, was het dan zover.
Beuh… fantasy
Dat ik er niet direct iets mee had, komt doordat ik niet louter fantasy lees, noch me verdiep in het genre. Bovendien had ik (*schaam schaam*) nog nooit van Tad Williams gehoord, de schrijver die eerder furore maakte met science fiction meesterwerk Anderland en De Oorlog der Bloemen. Om het nog erger te maken, was Shadowmarch niet alleen een bijzonder dikke pil (wtf? 830 paginas?!?), maar ook nog eens in het Engels. Niet problematisch, maar beiden niet aanmoedigend als je er niet van overtuigd bent dat wat je gaat lezen wel écht jouw ding gaat zijn. Lord of the rings vond ik destijds (ook in Engels gelezen overigens) behoorlijk taai, en omdat het fantasy-genre te vaak in ‘series’ en ‘trilogies’ vervalt, haak ik al snel af. Een saaie film van anderhalf uur kan ik nog afkijken omdat ik het eind móet zien, een trilogie van 2000 pagina’s wordt lastiger en houdt me tot het einde der dagen bezig. Onwetende op het moment van lezen dat Shadowmarch eveneens meerdere delen zou tellen (*doh!* Shadowplay en het nog niet verschenen Shadowrise), nam ik het fantasy-epos van Tad Williams ter hand.
Het verhaal
Shaduwmars, zoals het in het Nederlands vertaald schijnt te zijn, speelt zich af in het koninkrijk van Zuidmars, het koninkrijk van de mensen. De koning is enkele jaren geleden op laffe wijze ontvoerd door de heersers over een naburig rijk, Hierosol. Gelukkig zijn er nog twee zoons, Kendrick en Barrick, en een dochter, Broiny, om de spreekwoordelijke scepter te zwaaien in zijn afwezigheid. Het verhaal begint wanneer een ambassadeur uit Hierosol met een hoogst ongebruikelijk verzoek aan het hof verschijnt, en er gelijktijdig een mysterieuze moord wordt gepleegd. Onderwijl bereiken het hof ook nog eens geruchten dat er vreemde figuren worden gesignaleerd en mogelijk zelfs troepen worden gemobiliseerd nabij de Schaduwlijn, de grens met het aangrenzende rijk van de vijandige elf-achtige wezens. Hiermee is het startsein gegeven dat me achthonderd paginas in de ban zal houden. Er gebeurt aanvankelijk niet veel, behalve een chronische beproeving van de grenzen van mijn nieuwsgierigheid. Na een lange inleiding neemt de dreiging van over de Schaduwlijn stapsgewijs steeds toe, en als lezer acht je een grootschalige veldslag als onvermijdelijk. Maar doordat de gebeurtenissen zich niet in moordtempo ontspinnen, wint het verhaal aan spanning. Tad neemt de tijd de karakters voor te stellen uit de verschillende verhaallijnen. Kundig wordt er toegewerkt naar een langverwachte epische ontknoping, waarbij vooral de psyches van de verschillende personages goed worden uitgediept. Zo raken na de moord op het koninklijke hof verschillende hofleden radeloos. Het hof wordt ondergedompeld in een troebele mist van onzekerheid en paranoia, die naarmate het verhaal vordert alleen maar groeit, evenredig met de toenemende dreiging vanaf de Schaduwlijn. Wie valt er na de moord immers nog te vertrouwen? Wat is er werkelijk aan de hand? Dreigt er wel werkelijk gevaar van over de Schaduwlijn? Hoe nu verder? De personages weten het zelf amper en vallen ten prooi aan achterdocht en twijfel. Tel daarbij op diverse intriges, en dat menig karakter zo zijn goede en slechte eigenschappen blijkt te hebben, en er ontpopt zich een boeiend en meeslepend verhaal dat je tot diep in de nacht aan het lezen houdt.
Over kabouters en plagerige schrijvers
Vallen er ook nog wat kritische noten te kraken? Zeker wel. Laten we eerlijk zijn, valt er nog een ‘epic-fantasy-trilogie’ te schrijven zonder onmiddellijk te refereren naar de Grootmoeder in het genre, In de ban van de Ring? Hoewel Tad zijn best doet verschillende rassen van afwijkende naampjes te voorzien, zijn er weinig originele wezens in Schaduwmars. Funderlings lijken op dwergen, Rooftoppers op kabouters, er zijn mensen en elven, en ga zo maar door. Verder lijkt het verhaal vanaf de start rechtstreeks op een bloederige strijd tussen twee rassen af te stevenen en vinden er verschillende verhaallijnen naast elkaar plaats, waarvan aanvankelijk niet duidelijk is hoe ze zich tot elkaar verhouden. Goed, er is geen klein gezelschap dat er dapper op uittrekt om een stukje metaal in een berg te donderen, maar afgezien daarvan zijn er parallellen genoeg. Toch bulkt Schaduwmars van de interessante wendingen en ontrafelen zich bizarre plots gedurende het verhaal. Nog een nadeel, het tempo waarin het verhaal aan je voorbijtrekt is traag, waardoor je regelmatig het boek vooruit wil duwen. Alsof je in de file staat achter Tad Williams, zeg maar, en beste Tad voortdurend niet doorheeft dat voor hem reeds vijf kilometer asfalt ligt te zonnebaden. Maar dat kan ook de gretigheid typeren waarmee je wil lezen hoe het nu verder gaat. Plagering wisselt Tad dan ook na elke plotwending van verhaallijn. Over plagen gesproken, dat schijnt hij wel vaker te doen. Op het forum van zijn site mogen fans niet alleen discussiëren met de meester zelve, maar onlangs mochten de fans zelf al het eerste hoofdstuk van het laatste deel tot zich nemen. Alléén het eerste hoofdstuk. Aan de andere kant, aanvankelijk was de opzet van Shadowmarch het via internet aan de fans aan te bieden, die dan telkens een hoofdstuk konden kopen. Had hij hieraan vastgehouden, dan had deze verstokte ‘ik-mot-papier-emme-’ reviewer waarschijnlijk dit fraaie werkje nooit gelezen, dus mij hoor je niet klagen.
Lang leve cadeautjes (2)?
Hoe dan ook, met mijn verjaardag in het verschiet ben ik blij deel één uit de trilogie nét op tijd te hebben verslonden. Ik ben klaar voor het tweede deel, ‘Schaduwspel’. Deze komt zonder signeren bovenop de stapel, dat beloof ik de gulle gever vast.
geschreven door Doctor Clavin op 10 juli 2009
