1
The Fall (2008)
Als kind met een iets te actieve fantasie spendeerde ik grote delen van de dag met het verzinnen van verhalen. Onder andere geïnspireerd door films als Labyrinth en mijn collectie Kuifje / Robbedoes strips beeldde ik me stoere helden voor in exotische omgevingen die moesten vechten tegen bizarre monsters. Er kwam alleen nooit veel van terecht; na een korte tijd verslapte de aandacht en eindigde er wéér een op de ‘niet afgemaakt’ stapel. Maar dat krijg je als je zomaar begint met je vertelling zonder een idee waar het moet eindigen. Geen wonder dat ik daarom een zekere nostalgiewaarde terugvond in The Fall waarin we een fantasierijk verhaal uit de losse pols verteld zien worden, wat leidt tot een van de meest oogstrelend mooie films die ik ooit heb mogen meemaken.
In een ziekenhuis te Los Angeles ergens rond de jaren ’20 vindt een toevallige ontmoeting plaats tussen een klein meisje met een arm in het gips en een stuntman die zowel zijn benen als z’n hart gebroken heeft. De man, Roy, stelt voor om een epische sage met meisje Alexandria te delen in ruil voor een opdracht die ze voor hem moet vervullen. Klinkt als een goede deal, toch? Zeker als je je dagen moet slijten in een saai ziekenhuis omringd door zieke kinderen. Roy heeft echter een plan voor ogen waar hij een nietsvermoedende assistent voor nodig heeft, en door met het stopzetten van zijn verhaal te dreigen is Alexandria maar al te makkelijk te manipuleren.
De scènes in het ziekenhuis zien er goed verzorgd uit, maar als Alexandria eenmaal gevraagd wordt om haar ogen te sluiten en in te beelden wat Roy haar vertelt gaat de switch pas echt om. Wat er dan volgt is een barrage aan werkelijk jaw-dropping pracht en praal. Vlinder-vorminge eilanden, weidse woestijnen, geïsoleerde tempels, rijkelijk gedecoreerde paleizen… woorden schieten echt te kort. De makers hebben zowat de mooiste plekjes op de planeet gezocht om daar te filmen, geen wonder dat dit project 4 jaar in beslag nam. Elk shot is een kunststukje begeleid door prachtige muziek. Ik viel meermaals van m’n stoel door enkele geniale scèneovergangen. En zo goed als geen CGI!
Het verhaal zelf gaat over 5 mannen van afwijkende komaf die allemaal gemotiveerd zijn om de boosaardige gouverneur Odious te willen doden. Zo is er een slaaf die ontsnapt is uit gevangenschap en nu wraak wil, een ge-excommuniceerde Italiaanse explosievenexpert, en een felle bontjas dragende Charles Darwin (hoe gaaf!!) die woedend is om een door de gouverneur gedode zeldzame vlinder. Alle personages zijn kleurrijk en een plezier om bezig te zien. Mooi ook hoe iedereen gebaseerd is op mensen die Alexandria kent uit het ziekenhuis en dat ze dingen soms door elkaar haalt; zo ziet ze een Indiaan in haar verbeelding als een Indiër omdat ze de term ‘Indian’ niet anders kent. Da’s toch schattig!
Maar de werkelijkheid heeft vaker de neiging om het verhaal te beïnvloeden.. Als Alexandria koppig is en niet direct mee wil helpen met Roy’s plannetje laat hij een van de bijfiguren doodgaan om haar te ‘straffen’. Als hij in een depressieve bui is, wordt het avontuur ook uitzichtlozer. Het meisje weet zichzelf er uiteindelijk ook in te verwerken en krijgt zodoende wat meer zeggenschap over wat er gebeurt.
Het acteerwerk is best prima. De 5 helden uit de sage zijn lekker overdreven maar hebben jammer genoeg dan weer niet altijd veel te zeggen, de aandacht is vooral gericht op een paar leden van deze groep. Lee Pace is een overtuigende zielepoot met rijke fantasie. Maar de show wordt helemaal gestolen door de jonge Catinca Untaru die haar kinderlijke onschuld helemaal natuurlijk over weet te brengen. En dat is niet gek, want er is bij het filmen veel aandacht geschonken aan het selectief voor de gek houden van deze dame. Zo werd bijvoorbeeld gedaan of Pace écht niet kon lopen, wat de meeste crewleden overigens ook geloofden. Hiermee werd Catinca’s ‘acteren’ juist veel geloofwaardiger. Ook zijn scènes waarin de twee met elkaar praten rond Roy’s ziekenhuisbed opgenomen zonder dat ze wist dat er camera’s aanwezig waren. Kudos hiervoor, het komt de sfeer echt ten goede.
Vergelijkingen met Pan’s Labyrinth zijn niet te vermijden. Beide films hebben fantasiewerelden en (verlies van) kinderlijke onschuld als thema’s. Maar waar Pan zwaar leunt op de gruwelen van oorlog en escapisme zit The Fall meer op het vinden van hoop en de kracht om iets van je leven te maken. Allemaal een stukje positiever dus, al zijn er wat gruwelijkheden die in het verhaal plaatsvinden (neergeschoten soldaten, doorboord worden door pijlen), een zelfmoordpoging en een wel heel emotionele climax waarin Roy dreigt om het verhaal slecht te laten aflopen en Alexandria huilend smeekt om alsjeblieft niet iedereen dood te laten gaan. Goddamn, ik zat met natte oogjes mee te kijken hoor.
De film wisselt drama mooi af met humor, net zoals de fantasiesegmenten prima switchen naar de realiteit. Net als je denkt ‘nu heb ik wel weer even genoeg pracht en praal gezien, terug naar het ziekenhuis’ dan gebeurt dat ook werkelijk. Zo vliegen de 2 uur voorbij, al zal het rustige tempo niet iedereen kunnen bekoren. Wat ook zou kunnen storen is de wat kort door de bocht lijkende sprongetjes in de vertelling; nu zijn de helden weer hier, dan zijn ze ineens ergens anders. Deze soms gerushte aanpak past natuurlijk wel bij het geïmproviseerde concept achter het verhaal zelf. Als men door een droog berggebied loopt moet je niet opkijken als er om het hoekje ineens een weelderig groen landschap te vinden is. Er worden kleine elementen gelaten voor wat ze zijn, zoals het kind-hulpje van een door de hoofdpersonen ontvoerde prinses die haast arbitrair in een woestijn achtergelaten wordt. De verteller z’n woord is wet en die beslist wat wel en niet aan te stippen, voor je kunt denken “ja maar hoe zit het met…” ben je al weer in de volgende scène terechtgekomen en doen al die suffe vragen er niet meer toe.
Genoeg geouwehoerd, woorden zijn toch niet toereikend. The Fall is een visuele krachttoer die z’n weerga niet kent en het meerendeel van de kijkers ongetwijfeld zal bevallen. Oei, sorry voor die onbedoelde pun op het eind.
geschreven door Bartelen op 20 augustus 2009
Briljante film inderdaad : ) Heb hem in de bioscoop gezien op aandringen van een vriend en dty is erg de moeite waard