1
The Pixies – Doolittle (1989)
“Just want a girl, as cool as Kim Deal..’’ De Dandy Warhols lieten er destijds geen misverstand over bestaan wat voor groupies zij het liefst backstage wilden zien, namelijk, een sexbom die weet hoe ze een snarenplank beroeren moet. Elke ‘alternatieve’ jongen ging begin jaren ’90 overstag voor de goedlachse, wulpse bassiste. Als roomboter smolten complete schoolklassen puisterige pubers in houthakkershempjes. Ondergetekende ook, en wanneer dan het nieuws de kop opsteekt dat ze met haar bandje weer de lage landen opzoekt omdat de bandleden weer blut zijn, stevent DrClavin onvermijdelijk af op een schaamteloos positieve review. Hoezo blut? Kim wie? Waar heb je het over? Ik heb het over de Pixies, dat bandje uit Boston (USA) dat in 2004 al hun reunie-tournee sarcastisch ‘Sell-out tour’ doopte. Terecht, want nadat Frank Black de overige bandleden via een fax-je meedeelde dat hij ‘zijn’ band opdoekte leek een reunie uitgesloten. Echter, wanneer de voorbodes van de credietcrisis Amerika aandoen, bleken de Pixies plots in staat met elkander hetzelfde podium te delen omwille van een shitload cash voor uitpuilende zalen smachtende fans. Zalen die groter waren dan menige concerthal waar ze in hun hoogtijdagen speelden, maar dat terzijde.
Het smaakte naar meer. Geen zorg, een nieuwe cd zit er altijd nog niet in, waardoor er geen smet op hun blazoen geworpen zal worden. Het oeuvre waarin elk nummer op elke cd raak is, blijft vooralsnog intact. Wat er nu ligt is perfect, af, en er wordt niet aan getornd. Al blijft de geruchtenmolen op volle gang, de Pixies doen Nederland aan voor het vieren van het 20-jarige bestaan van hun magnus opus, ‘ Doolittle’. Doo-wie? Precies. Daar gaat de review over. Opdat aan het eind van deze review de virtuele e-shops maar overuren moeten draaien omdat al die Dorksiders er met warp 9 heen koersten. The Pixies hebben een niet te onderschatten invloed gehad op de alternatieve muziekscene. Veel muzikanten zagen direct de relevantie van de band in. U2 nam ze snel mee op tour, al begrepen U2-fans de wilde gekte van the Pixies nauwelijks en vergruisden de band. David Bowie volgde de band op de voet en Radiohead weigerde op een festival na de Pixies op te moeten omdat zij de Pixies een grotere en belangrijkere act vonden dan henzelf. En Kurt Cobain vergaarde wereldwijd succes toen hij zijn eigen Pixies-achtig nummer probeerde te schrijven, Smells Like Teen Spirit. The Strokes, Magnapop, Weezer, zelfs Blur, allen maakten handig gebruik van de Pixies-formule voor een succesvol liedje. Om nog maar te zwijgen van het aantal bands dat de toch redelijk recent opererende Pixies al zoal coverden, van Bowie, Placebo, Coldplay, tot TV on the Radio.
Loud QUIET loud is niet alleen de titel van de documentaire rondom de reunietournee, maar geeft ook die Pixies-formule weer. Dynamiek scheppen in nummers door een krachtige afwisseling van noise-erupties met haast fluisterend rustige stukken. Een voortdurend gevecht tussen krankzinnige chaos en ultieme rust. En dat alles in de Beatles-traditie voor de perfecte popsong, oftewel, elk liedje duurt hooguit 3 minuten. Na debuut-cd Surfer Rosa stelt de platenmaatschappij een studiobudget beschikbaar dat maar liefst vier keer zo groot is als dat voor het debuut. Gil Norton wordt aangetrokken voor de opnames en Doolittle is een feit. Alles klopt op dit album. De band is in topvorm, en het klinkt alsof de band redelijk achteloos ‘live’ alles zo eventjes op band heeft geslingerd. Het klinkt allemaal bijzonder overtuigend en natuurlijk. Een kraakhelder geluid, waarin alle instrumenten goed van elkaar te onderscheiden zijn en dat haast doet geloven dat de band naast je staat te spelen. Hoe gebalanceerd de mix ook moge zijn, de songs moeten natuurlijk het album maken, en dat doen ze! Worden andere albums van the Pixies nog wel eens gekenmerkt als groei-diamantjes, dit is de perfecte instapplaat. Hun meest toegankelijke, poppy cd, waarop werkelijk elk nummer raak is. Elk nummer een instant klassieker, en dat blijkt ook wel wanneer op verscheidene internetfora niemand hetzelfde favoriete nummer van de plaat noemt.
Catchy noise-opener ‘Debaser’ zet meteen de toon. Dwarse gitaren, speelse zang, en een catchy refrein. Even later wordt een verleidelijke bas ingezet en fluistert Frank Black venijnig in ‘Tame’, om in het refrein de trommelvliezen uiteen te rijten met zijn beste imitatie van een speenvarken. Een geil hijgende Kim Deal laat even verderop echter geen man onberoerd. Al na twee nummers is duidelijk dat hier een explosieve rockband aan het werk is aan wie de duivel zijn ziel verkocht zolang de furieuze schreeuwerds maar wegbleven uit zijn domein. Maar hoe krankzinniger kan het nog na ‘Tame’? Tijd voor een rustpunt, het aangename aanstekelijke ‘Wave of Mutilation’ en het zwoele ‘I Bleed’ en zo komen we bij weer één van de meest ultieme swingende (surf)popsongs die the Pixies schreven, ‘Here comes your man’. Een fijne zomerse meezinger waarin Black Francis en Kim Deal een gooi doen naar de bokaal voor de fraaiste samenzang in de popgeschiedenis. Het hele album door wisselt de band agressieve, maniakale gekte als ‘Crackity Jones’ af met eigenwijze ear-pleasers als het melodieuze ‘Hey’. Om af te sluiten met ‘Gouge Away’, een wervelende popdiamant uit de koker van Kim Deal. Eigenlijk is Doolittle voor reviewers een verschrikkelijk album. Superlatieven schieten tekort en hoe krijg ik ooit een compacte drie-alinea review geschreven die duidelijk maakt hoe dit het enige ‘alternatieve’ album is wat je nodig hebt op wanneer mensen je ooit afschepen naar een onbewoond Bounty-eilandje in de Pacific?
Bovendien, met wie moet je ze vergelijken? Weinig bands spelen zo fel of gevarieerd. Bands lijken al snel op the Pixies, maar the Pixies lijken weer nergens op. Het kenmerk van een topband. Daarbij krijgen ze het onmogelijke voor elkaar. In drie minuten vuren ze precisie-bombardementen op je oren, waarbij ogenschijnlijk simpele deuntjes stiekem veel minuscule variaties kennen en rake toevoegingen. Luister nauwlettend naar ‘Here comes your man’. Of hoe de songstructuur van ‘Monkey gone to Heaven’ nauwelijks wijzigt maar tóch spannend blijft door de dwarse gitaar van Joey Santiago of de violen op de achtergrond. Ook qua tekst wordt er hevig gevarieerd. Gaat het abstracte ‘Monkey gone to heaven’ over het vernietigen van de oceanen of over de evolutie? ‘La la love you’ is weer gewoon een liefdesliedje, en ‘Wave of Mutilation’ verhaalt over Japanse zakenlieden die na een teloorgang in hun carrière suicide plegen door met het gezin in de auto de zee in te rijden.
Weinig bands klinken zo speels, divers of avontuurlijk als the Pixies. En dat nog wel binnen drie minuten en evenzoveel akkoorden. Het moge duidelijk zijn, 20 jaar Doolittle en het album heeft noch geenszins aan zeggenskracht ingeboet. En hoewel Kim Deal enkele forse heroïne-verslavingen verder haast evenveel podiumruimte is gaan bedekken als bandmaatje en voorzitter van de Anti-Sonja-Bakker vereniging Black Francis, lieten ze de vorige tournee al zien nog altijd gemeen scherp te rocken. De criticasters die mompelden dat ze weleens een toon misten moet je even negeren. In hun hoogtijdagen deden ze dat ook al. En mocht je komend optreden in de HMH missen, volgend jaar zal Bossanova 20 jaar bestaan en het jaar daarop Trompe Le Monde.
geschreven door Doctor Clavin op 24 augustus 2009
Oei, door nooit echt de Pixies te luisteren heb ik blijkbaar wat bijzonders misgelopen. Tijd om dat snel eens recht te zetten.