1
Code 46 (2003)
Er zullen mensen zijn die Code 46 beschrijven met termen als ‘saai’, ‘nutteloos’, ‘te traag’ en ‘hopjesvla’. Ik beschrijf deze mensen als ‘bij het verkeerde eind hebbend’. Sommige verhalen moeten gewoon op een rustig tempo ontvouwen, en maken juist een impact omdat er weinig in gebeurt. Toch zit deze film vol met prikkelende concepten en subtiele momenten met een emotionele lading. En vooruit, een paar dubieuze elementen.
Het is de nabije toekomst. Tim Robbins speelt een onderzoeker van verzekeringsfraude en wordt naar een in Shanghai gevestigd bedrijf gestuurd om daar alle medewerkers te interviewen. Iemand onder hen fabriceert valse (tijdelijke) verzekeringspapieren voor mensen die door de overheid verboden zijn een locatie te betreden of een gevaarlijke activiteit te ondernemen. Om zijn werk makkelijker te maken is Robbins besmet met een empathievirus wat hem zonder moeite mensen laat ‘lezen’. Hij ontdekt de schuldige dan ook direct; een jonge vrouw (Samantha Morton) waar hij ongewild gevoelens voor krijgt en haar zodoende niet aangeeft. Met een verblijf dat maar 24 uur geldig is en een gezin dat thuis op hem zit te wachten in het achterhoofd bloeit er toch iets op tussen de hoofdpersonen. Dat het niet stand kan houden staat al vanaf het begin vast, maar logica be damned. Dit is liefde, damnit! Of misschien komt die aantrekking ergens anders vandaan?
Ugh, als ik het zo beschrijf klinkt het als een typische 13-in-een-dozijn romantische film die toevallig in een ongewone setting speelt. Toch is hier meer aan de hand.
In de licht dystopische toekomst van Code 46 is de bewegingsvrijheid van mensen beperkt; de grote steden zijn afgekeerd van de ‘Outside’ eromheen en de samenleving is hierdoor meer in klassen opgedeeld. Je rechten zijn niet vanzelfsprekend en er heerst een licht Big Brother gevoel dat gelukkig niet overdreven is maar wel voor een constant ongemakkelijk sfeertje zorgt. De scènes in Shanghai vullen dit nog eens extra aan. De ongewone architectuur, de langs elkaar heen levende mensen, de lege zesbaans snelwegen… als je eenmaal aan de setting went is het niet moeilijk om in de film gezogen te worden.
Met veel verhalen die zich in een afwijkende wereld afspelen duurt het vaak even om een goed beeld te krijgen van de verschillen met ‘de onze’ en in hoeverre deze relevant zijn voor het plot. In deze film worden we een beetje in deze nieuwe omgeving gegooid en moeten we details er zelf uit zien te vissen, een prima insteek voor de kijker die graag meedenkt tijdens de film in plaats van passief alles aan zich voorbij laat trekken.
Code 46 zit vol met gave near-future-technologie en concepten. Bewegende fotoalbums, A.I. in je dagplanner, instant DNA-analyse, geheugenmanipulatie, etc. Het is fijn hoe dit niet zo schreeuwerig over wordt gebracht. Hier is niet direct sprake van “hey kijk dan, we hebben iets gaafs verzonnen, KIJK KIJK!” zoals in elke Spielberg-toekomstfilm. Maar goed, hippe ideetjes en slicke displays zijn allemaal leuk en aardig, het gaat uiteindelijk toch om het menselijke element. Tim Robbins is een beetje hit-or-miss als acteur, hier vond ik hem dik in orde. Of je zijn onbedoeld overspelige gedrag nu goedkeurt of niet, je kunt wel met hem sympathiseren als man die gewoon keihard valt voor een dame en dat niet helemaal kan helpen. Samantha Morton lijkt soms een tikkie afstandelijk, en haar voiceover trok ik in den beginne niet helemaal tot je achteraf beseft onder welke omstandigheden ze terugblikt en dan wordt het ineens allemaal een stukje emotioneel treffender.
Ik kan me goed voorstellen dat mensen niet overdonderd raken van de trage ontwikkelingen en het gebrek aan epische meuk. Je moet ook maar net behoefte hebben aan een bitterzoete, ietwat deprimerende film. Wat wel opvalt is dat de makers wat dubieuze thema’s en momenten niet uit de weg gaan en dat verdient zeker een beetje respect, ook al zal het nog meer kijkers tegen de borst stuiten. Geen film die je gezellig samen met de familie op de bank kijkt, dat zeker. Geen film die iemand bij uitkomen überhaupt keek, want het budget van 7.5 miljoen Dollar werd bij laaaange na niet terugverdiend.
Voor mijn gevoel is Code 46 het beste te omschrijven als een combinatie van Lost in Translation, Gattaca, met een snufje Eternal Sunshine of the Spotless Mind, maar dan ook weer niet zó goed als die films. Een tricky aanrader voor een moeilijk te beschrijven doelgroep dus. Maar ach, is Dorkside zelf dat ook niet?
geschreven door Bartelen op 1 september 2009
Ik wilde net zeggen, ik proef Lost In Translation hier. Ga dit eens opsporen en bekijken : )