0
Pusher Trilogie
Een terugkerend probleem bij veel gangsterfilms is dat ze toch wat nep aanvoelen. Zeker al die slicke Hollywood / Guy Ritchie producties met bekende acteurs en een stoere soundtrack die de pompende actie begeleidt. Een gemiddelde aflevering van The Shield is dan wat geloofwaardiger door de rauwe inhoud en de wilde cameravoering, maar blijft toch een televisieserie met de bijbehorende beperkingen. Nee, een échte film over échte gangsters, dat leek me wel wat. Dat heb ik geweten hoor. De Pusher trilogie heeft me mijn lesje flink geleerd, op een positieve manier.
De Pusher films komen uit de koker van Deens heerschap Nicolas Winding Refn, en kenmerken zich door een wel heel geloofwaardig beeld van het reilen en zeilen van (kleine) criminelen in Copenhagen. De schaal blijft steeds ongeveer hetzelfde en bepaalde koppen komen in latere films terug. Het voelt allemaal prima consistent en dat komt het realisme ten goede. Terugkerend thema in deze reeks is dat er slechts één fout moment nodig is om je hele leven om te gooien in een haast onmogelijk te doorbreken negatieve spiraal. En ook al zijn de personages allemaal criminelen en parasieten van de samenleving, toch krijg je met ze te doen.
Pusher (1996)
Frank is een wat dikkige 30-something die samen met racistische skinhead vriend Tonny drugs verhandelt en de rest van de tijd slijt met samen zuipen, de eigen handelswaar samplen en het voeren van doelloze gesprekken. Als een ex-celmaat op korte termijn een zooi heroïne nodig heeft en daar dik voor wil betalen, hapt Frank al te graag toe. Zijn Servische leverancier Milo kan ‘the product’ leveren maar waarschuwt Frank; hij heeft nog schulden openstaan en mag deze deal niet verkloten.
De film is (net als de 2 vervolgen) sober gebracht. De camera blijft dicht op de huid van Frank en het gebrek aan fancy belichting en soundtrack geeft je zeker het gevoel een observant te zijn die over z’n schouder meekijkt. Waarschijnlijk voelt alles daarom zo pijnlijk wanneer dingen misgaan; het is waanzinnig frustrerend om de hoofdpersoon in een steeds dieper gat te zien vallen. Aan de andere kant is zijn beslissingsproces in de 2e helft moeilijk te begrijpen. Frank heeft dringend geld nodig maar spendeert zijn tijd met thuis hangen of uitgaan, hij komt belangrijke afspraken niet na en het liefst wil je die eikel een flinke schop verkopen zodat hij in hemelsnaam zijn eigen hachje gaat proberen te redden.
Als dingen dan te ver zijn gegaan wordt het nog ongemakkelijker. Met zweet op het voorhoofd kun je niet anders dan toekijken hoe Frank door de mangel wordt gehaald en in paniek rare sprongen maakt. Intens is het allemaal zeker, en dat einde…
De eerste Pusher is meteen ook wel de sterkste. Alles lijkt geloofwaardig op de misschien iets te karikaturale Milo die als een intimiderende gangster moet overkomen maar dat nét niet doet. Verder is de cast helemaal prima en zul je ongetwijfeld na het ineens opduikende eind zin hebben in meer. Dat komt goed uit!
Pusher 2 – With Blood on My Hands (2004)
Tonny, de maat van Frank uit deeltje 1, is in dit vervolg juist de hoofdpersoon. Het is een aantal jaren nadat we hem het laatst zagen, en Tonny’s leven is er niet beter op geworden. Net uit de bak en met amper een cent op zak komt hij bij zijn vader genaamd ‘The Duke’ smeken om werk. Nu zitten er een hoop eikels in deze trilogie, maar vadertjelief is toch wel de grootste. Een keiharde, kille bikkel die walgt van zwakkelingen en zijn zoon een grote teleurstelling vindt. Dingen worden alleen maar moeilijker voor Tonny als blijkt dat hij een kind heeft bij een prostituee, zijn pogingen om respect te krijgen van The Duke op niets uitlopen en hij zijn vriend Kurt assisteert bij een drugsdeal met hey-daar-istie-weer Milo die niet gaat zoals gepland.
Grote verschil met het eerste deel is hoe allround deprimerend dit vervolg wel niet is. Serieus, er is geen sprankje hoop voor Tonny. Waar je hem in Pusher vermoedelijk nog een gigantische klootzak vindt, wordt hij zowaar een betreurenswaardige loser in deeltje 2. Dit dankzij het prima acteren van Mads Mikkelsen (ook te zien in Casino Royale en Adam’s Apples) die de perfecte (kaalgeschoren) kop heeft voor de rol. En als eenmaal het einde langs komt rollen zit je vermoedelijk even stil op de bank, het voorgaande nog in je kop rondtollend. Goeie meuk, al is de film simpelweg minder leuk om te kijken. Maar heb je behoefte in een over je uitgestorte bak drugs- en familie-gerelateerde ellende, dan zit je hier goed.
Pusher 3 – I’m the Angel of Death (2005)
Milo, terugkerende eikel uit voorgaande delen, staat hier centraal. Omdat hij toch het minst geloofwaardig overkwam in film 1 was ik bezorgd om de kwaliteit van het materiaal, maar die twijfels werden vrij snel overboord gegooid. Petje af voor meneer Refn die ook de derde keer er in slaagt me bezorgd te maken om een naar mannetje, ook al is het verhaal ditmaal niet zo sterk.
De film begint met Milo bij een support group; hij wil echt eens van de drugs afkomen maar zit met veel ‘werk-related’ stress en daar komt op ook nog eens de bruiloft van zijn dochter bij die dezelfde avond zal plaatsvinden. Als het lukt om deze dag door te komen zonder iets te gebruiken dan is hij over de grootste drempel heen.. Uiteraard gaan dingen niet helemaal zoals gepland.
Goed nieuws voor Prozac gebruikers: Pusher 3 is niet zó ellendig. Nee, in plaats daarvan zal de kijker zich waarschijnlijk gefrustreerd voelen. Voornaamste reden is de lullige positie waar Milo in wordt gedwongen en een vrouwenhandelaar personage dat zó’n woede-opwekkende smeerlap is dat ik de neiging kreeg mijn beeldscherm te wurgen. Een fijne toevoeging was het thema van de nieuwe generatie drugs handelende crimineeltjes die de oude jongens langzaam maar zeker opzij schuiven.
Belangrijk ding om te weten; dit deel is niet voor mensen met een zwakke maag. Tegen het eind vinden er wat grafische/ranzige dingen plaats die bijzonder realistisch worden gebracht. De aanloop daartoe in mijn brein zag er ongeveer zo uit: “OK, ze gaan toch niet doen wat ik denk dat ze gaan doeOOHHMAN JEZUS ARGGHH DAT ZIET ER TE GELOOFWAARDIG UIT HOLY SHIT!!”. U bent bij deze gewaarschuwd.
Elke film in deze trilogie heeft z’n eigen smoel en sterke punten. Het realisme en de opbouwende narigheid in elk Pusher deel is wel een beetje slopend en voor te makkelijk meelevende kijkers werkt dat vermoedelijk frustrerend. Deze meuk kijk je niet voor je plezier, maar als je behoefte hebt aan een intense rit door de Deense onderwereld zijn de drie Pusher delen perfect.
geschreven door Bartelen op 3 september 2009
