2
Delicatessen (1991)
Geen idee waar ik het destijds gehoord heb, maar ik ging er jarenlang van uit dat Delicatessen een vrij nare film was met flink wat ranzige/shockerende onderdelen. Iets met mensen die werden opgegeten en een hoop bijkomende (ongetwijfeld bloederige) ellende. Het zegt misschien te veel over me dat ik ondanks dat vooruitzicht alsnog een kijkje wilde nemen, en verrek… ik werd aangenaam verrast. Voor mij ontvouwde zich juist een zwarte komedie met een absurde en tegelijk charmante kern. Een film waarin alsnog mensen worden opgegeten, vooruit. Waren die geruchten van vroeger toch niet 100% incorrect.
Na een sinistere intro en hele gave opening credits wordt al snel duidelijk dat de wereld van Delicatessen geen gezellige plaats is. Ruïnes zijn zichtbaar aan de horizon, een ongezond ogende waas hangt over alles heen en fatsoenlijk voedsel is een luxe geworden. Het is fijn hoe nooit wordt uitgelegd hoe de wereld tot dat punt is gekomen; de film creëert een eigen universum dat op zichzelf staat en niet in een specifieke tijdsperiode hoort. Voornamelijk gebruik maken van ouderwets ogende machines en technologie maakt alles ook net iets… schattiger. Het kleurenpalet is voornamelijk oranje en bruin, wat vermoedelijk na een tijdje wel vervelend wordt, maar wel meteen een passende sfeer neerzet.
De film wist me al snel te amuseren, ook al is de setting dus niet de vrolijkste. Vooruit, het zal helpen als je gevoel voor humor een beetje cru is. Anders kun je misschien niet grinniken om een dame die steeds op de meest omslachtige manieren zelfmoord probeert te plegen, of twee mannen die bovenop een dak in een doodsstrijd gewikkeld zijn met de televisie-antenne als wapen, terwijl een vrouw op een lagere verdieping instructies uit het raam schreeuwt om de antenne zo te positioneren dat deze de beste ontvangst op haar toestel geeft. Ondanks een hoop geslaagde momenten is Delicatessen geen comedy te noemen, daar is het te absurd en ook wel grimmig voor af en toe. De meest creepy dingen komen overigens niet in beeld, dus je hoeft niet bang te zijn voor bloederig hak- en prakwerk. Fans daarvan kunnen bij de 3e Pusher film terecht.
Maar het verhaal verdient wat meer aandacht, gewoon omdat het gegeven zo heerlijk afwijkend is. We volgen de levens van enkele gezinnen die in een oud en uit elkaar vallend appartementencomplex wonen, ergens buiten de grote stad. De huisbaas is tegelijk ook de eigenaar van de slagerswinkel op de begane grond, en weet die twee functies prima te combineren door nieuwe huurders om te toveren tot smakelijke stukken vleeswaar. Deze worden vervolgens weer verkocht aan de vaste bewoners, die zich tegelijk schuldig voelen maar een gevulde maag belangrijker vinden dan het welzijn van hun medemens. Toch is hun bestaan niet helemaal zeker; als er geen nieuwe hapje- euh, huurders beschikbaar zijn dan moet de slager maar een keuze maken uit zijn vaste klantenkring.
De bewoners zijn lekker verschillend. Het standaard gezinnetje met een grootmoedertje en kids die in de categorie ‘belhamelsch ende kwaejonghens’ vallen, twee uitgebluste broers die muziekdoosjes maken, de eerder genoemde suïcidale dame die denkt dat ze stemmen hoort en haar high-society man, een oude knakker die in een vochtige kamer woont vol met slakken en kikkers… Het is een aparte verzameling met lekker overdreven karakters die duidelijk van elkaar te onderscheiden zijn en allemaal wat toevoegen.
Als de nieuwe huurder Louison (Dominique Pinon) intrekt zullen er dingen voorgoed gaan veranderen. Julie, de dochter van de slager probeert hem te beschermen voor haar vader, de agressieve postbode is jaloers op de aandacht die Louison van haar krijgt, en vadertjelief zit in dubio omdat deze nieuwste aanwinst een goede klusjesman blijkt te zijn en eerst het appartementencomplex op mag knappen voordat hij aan het spit gerijgd wordt. Uiteindelijk komt alles in één gestoorde avond tot een chaotische conclusie.
Bij het kijken van Delicatessen had ik constant een frustrerend gevoel van herkenning dat ik niet thuis kon brengen. Het kleurgebruik, de wat onwerkelijke locaties, de vreemde personages… Waar had ik dit nou toch eerder gezien?? Uiteindelijk besefte ik me dat dit aanvoelde als een combinatie tussen Amelie, Little Shop of Horrors en Alien : Resurrection. Beetje vreemde mix, maar vooruit. En uiteindelijk niet eens zo gek, want wat blijkt nou… regisseur Jean-Pierre Jeunet was ook de man achter 2 van die 3 producties. Van een zekere consistentie in stijl is dus wel te spreken, en het wordt toch maar eens hoog tijd om zijn 4 jaar later uitgekomen ‘La cité des enfants perdus’ te checken. Benieuwd wat hij daar van gemaakt heeft.
Delicatessen was een bijzonder aangename verrassing. De perfecte verhouding van absurd, hilarisch en wickedly twisted. Een smakelijk hapje voor de fijnproever.
geschreven door Bartelen op 28 november 2009
Woei, zeker City of lost children checken als je deze kon pruimen! Die is zeker zo goed, en minstens zo bizar
Delicatessen toch maar gecheckt, en mij stond bij dat dit een Deense productie was. Maar nee, een Franse, van dat andere land dat alijd heerlijk eigenzinnige films maakt. Doen ze toch goed. En ja, ik heb heerlijk hardop gelachen (dat stukje met de oma: “Ik had nog afscheid willen nemen..” “Dat gaan we zo doen schat.”).