0
G.I.Joe – The Rise of Cobra (2009)
Ghostbusters, Transformers, Star Wars, en GI Joe. Beginnen er bij deze namen pretoogjes te fonkelen terwijl er warme herinneringen aan vensterbanken vol uitgestalde figuurtjes opborrelen, dan behoor je tot het illustere bondgenootschap van jongetjes-die-opgroeiden-in-de-jaren-tachtig. Jongetjes, die deze site vaak bezoeken in de hoop op een nieuwe cinematografische ervaring die, al was het maar voor even, hen weer helemaal terugsleept naar die tijd waarin de ergste zorgen die je had niet was of je je DSB-spaarcentjes ooit terug zou zien, maar of je je Destro-action figure, door je zusje ontvoerd en in haar poppenhuis onderworpen aan een theesessie met Barbie, nog wel tijdig zou kunnen bevrijden.
Post-Barbie-copalypse
GI Joe bestond al langer dan de jaren tachtig. In de jaren zestig werd, na het verkoopsucces van Barbie, GI Joe’s ‘Action Man’ in het leven geroepen door Hasbro. De figuurtjes kenden een vertegenwoordiger uit elke afdeling van de Amerikaanse vechtersbazen (landmacht, luchtmacht, navy, marine) en waren gehuld in frisse World War II kostuumpjes. Het grootste succes kent de franchise wanneer er, volgend op een nieuwe serie Marvel-comics over de kloeke Amerikaanse elite-eenheid die strijdt tegen het Cobra-kwaad, een lijn figuurtjes wordt uitgebracht die qua grootte aansluit bij dat andere commerciële verkoopsucces dat dan de winkels overspoelt, Star Wars action figures. De figuren van GI Joe hebben echter meer bewegingsmogelijkheden dan de stijvige ruimtewezens van George Lucas, en ze hebben ook nog eens te gekke attributen. Han Solo, Stormtroopers, en Jedi Luke, ook zij droegen een keur aan dikke guns en een set zwaarden waar de gemiddelde ghinsu-knives-verkoper jaloers op zou zijn, maar hey, de GI Joe’s hadden een freakin’ wolf! En hoe cool was de papegaai van Shipwreck of de helicopter-backpack? Tel daarbij op dat elke opgroeiende minkukel op een zeker punt in zijn leven met plastic soldaatjes heeft gespeeld, en dan is het niet moeilijk voor te stellen dat GI Joe qua belevingswereld beter aansloot bij een groot deel van de opgroeiende jongetjes (elite-soldaatjes met omfg-ninjas!! versus vreemd ruimtegedoe). Na een enorme bioscoopflop, GI Joe: The Movie (met o.a. Don Johnson), wordt het stiller rond de franchise.
En nu?
De huidige film probeert de serie nieuw leven in te blazen. Het werd ook wel tijd, want hoewel er nog regelmatig nieuwe figuren verschenen, gebeurde er voor de rest op het GI Joe vlak niet zoveel de afgelopen twee decennia. Geen tekenfilms. Geen comics. Nou ja, af en toe bubbelde er een maffe spin-off naar het oppervlak (bijv. Sigma 6), maar overall blijft het aardig stil. In 2008 besluit Hasbro ineens om een nieuwe serie episodes te maken voor het animatiekanaal Adult Swim, GI Joe Resolute. Het zou een eerste stap richting de bioscoopfilm vormen, want ook in deze serie prijken er dolken uit bloeddoorweekte lijken, en is de sfeer een stuk grimmiger dan in de met name hoopvolle en meer geschikt voor kinderen jaren 80-versie. Maar genoeg historisch gezever, de film van nu. De leger-eenheid van de macho Duke (Channing Tatum) en zijn slapstick-sidekick Ripcord (Marlon Wayans) wordt overvallen tijdens het bewaken van een mysterieuze koffer vol kernkoppen. De daders, wie anders dan de kwaadaardige Cobra-organisatie met aan het hoofd, hoe kan het ook anders, de ex-lover van Duke, de Barones. Uiteraard wil je als snode boosaard meteen je nieuwe wapentuig testen, en dus hoog tijd om de Eifeltoren op te blazen. Duke en Ripcord worden ondertussen klakkeloos ingelijfd in de elite-eenheid (blijkbaar kan elke ex van een notoire sexy baddie meteen rekenen op het lidmaatschap van de geheimste elite-eenheid die er bestaat) en naar goede Hollywood-maatstaven vormen de GI Joe’s de enige hindernis in de plannen voor werelddominatie van de Cobras.
Sommers and The Rise of Creative Constipation
Natuurlijk hoef je van een film van regisseur Stephen Sommers (o.a. Van Helsing, The Scorpion King, en The Mummy) geen hoge verwachtingen te koesteren. Hij maakt nou eenmaal platte, ééndimensionale actiefilms, al waren zijn eerdere actiefilms beslist entertaining. Maar hey, het gaat hier om GI Joe, en keek je destijds de animatieserie vanwege de persoonlijke ontwikkelingen van de personages of de emotionele diepgang? Nee. Je wilde jeeps over het beeld zien zoeven om door een Cobra-barricade te breken terwijl stoïcijns mitrailleurvuur angstvallig de vijand op afstand probeert te houden. Bovendien schijnt het verhaal gebaseerd op de originele comics, dus kan de schuld voor de zwarte gaten in het plot wellicht meer in de schoenen van Marvel worden gestoken.
Opa spreekt
Misschien is regisseur Sommers het cinematografisch braaksel niet volledig aan te rekenen. Zoals gezegd borduurt de film verder op de weg die al eerder door Hasbro met Resolute werd ingeslagen. Mochten eerder in de franchise de dodelijke kogels niemand raken, voor deze re-boot lijken de makers te hebben bedacht dat als het realistische, grimmige sfeertje werkt voor het meesterwerkje Transformers, of de eerdere re-boot van The Dark Knight of zelfs Terminator Salvation, de reality-check ook een toevoeging aan het GI Joe-wereldje moet zijn. Niets is minder waar. Was GI Joe eerder een heilzaam propaganda-middel waarin opgroeiende kinderen speels kennismaakten met de goedheid van het leger, nu worden de netvliezen al onmiddellijk blootgesteld aan verschillende bloedige taferelen. GI Joe lijkt daarmee eerder op een ouder publiek te mikken, de eerdere fans die in matrozenpakjes door de wijk trokken als Shipwreck. Bij Hasbro moeten ze gedacht hebben, als we nu een coole actiefilm maken voor dertigers met GI Joe’s, is er weer succes gegarandeerd. Er wordt hiermee zo ontzettend de boot gemist, dat UitkijkPiet zojuist Sint liet weten dat er iets geks in het water dreef aan de horizon. Was GI Joe ooit een tekenfilm met flink wat humor en kromme oneliners, vol kleurige karakters en een kleurrijk décor, in The Rise of the Cobra moet alles zwart en grijs zijn (op één ninja na). Ja, alles is even grijs als de vier kabinetten van Balkenende. Alle karakters lijken daardoor op elkaar, hoe zeer er ook krampachtig gespeeld wordt met het verweven van een backstory voor de afzonderlijke personages. Hoe cool de grimmige sfeer voor dertigers ook moge zijn die naar de bioscoop togen voor een snelle, flitsende film mét veel actie en zónder verhaal, voor kinderen ontbreekt in ieder geval het ‘speelse’ element op alle vlakken. O ja, en humor is er ook nog wel, als je intellectuele vermogens niet verder gaan dan dubbelzinnige opmerkingen waar zelfs Benny Hill zich voor geschaamd zou hebben.
Tja, dus?
Tot overmaat van ramp is de afbreuk aan dierbare jongensherinneringen door de re-boot formule nog niet eens hetgeen de film het laatste duwtje richting de afgrond geeft. Dat doet de ongelooflijk brakke CGI. Leuk hoor, robotpakken, onderzeeërs en verticaal opstijgende vliegtuigen, maar ik zou als programmeur niet op mijn cv durven zetten: ‘Ik heb de toffe voertuigen gemaakt in GI Joe’ uit angst dat mijn toekomstige werkgever mijn sollicitatiebrief luid lachend ritueel verbrandt. Daarnaast wordt in de beste traditie van dat andere cinematografisch genie, Michael Bay, elk oneffenheidje in de film met een explosie dichtgepoetst. Met als gevolg dat mijn wenkbrauwen na het zien van GI Joe nog drie weken nasmeulden. Is er dan werkelijk niets goed aan GI Joe: The rise of Cobra? Jawel, voor verzamelaars. Er is natuurlijk weer een nieuwe lijn figuurtjes die allemaal grijs en zwart zijn zodat de goodies en baddies niet meer te onderscheiden vallen. Ook de vice-baddy, ‘The Doctor’ (Joseph Gordon-Levitt) zet als enige een memorabel karakter neer en de keuze voor Ray Park (Darth Maul) als één der zwaardslingerende ninjas deed ook eventjes het Dork-hart sneller kloppen. Tenslotte komt er dan hoogstwaarschijnlijk een vervolg ‘GI Joe: the pursuit of Cobra’. Hopelijk dat we dan meer diversiteit zien in personages, kleurgebruik, of zelfs qua plotwendingen, anders kan deze franchise wat mij betreft weer twee decennia terug in de koelkast.
geschreven door Doctor Clavin op 19 november 2009
