1

Mad Men – seizoen 3

Hoe beschrijf je de serie Mad Men in één zin? Een tricky opgave. “De capriolen van de medewerkers van een 60’s reclamebureau” klinkt namelijk zo suffig, en “een dramaserie rond een man in de 60’s die zichzelf opnieuw uit heeft gevonden” lijkt al helemaal niet enerverend. Met een achteraf niet al te diepgaande recensie van het eerste seizoen nog in het achterhoofd ben ik het aan mezelf verplicht om eens wat uitgebreider over deze serie te zwammen.
Dat het geheel meer dan 40 jaar terug afspeelt lijkt het voornaamste ‘unique selling point’, maar er is zoveel méér met Mad Men aan de hand dan een tripje terug in de tijd; over de hele breedte is dit gewoon een productie van schandalig hoge kwaliteit. Nu heb ik al vaak genoeg series de hemel in geprezen dus na een tijdje beginnen dat soort beschrijvingen ook hun kracht te verliezen, maar de avonturen van reclame-wonderkind Donald Draper en consorten blijven me fascineren. Voor de twijfelaars die nog nooit echt een aflevering hebben gezien: waarom zou je Mad Men nou eigenlijk kijken? Nou, het is een combinatie van een hoop zaken.

madmens32

Ten eerste is het tijdsbeeld waanzinnig nauwkeurig. Dit voelt, proeft en ruikt als de jaren ’60 (naar ik heb horen zeggen, ik was er zelf niet bij), en ook al wordt deze periode gebruikt om te laten zien hoe dingen ooit anders waren, is het geen veredelde showcase vol nostalgie. Nee, het verhaal is belangrijker dan het tijdskader. Speaking of which…
Tweede punt is de kwaliteit van het schrijfwerk. Alles wat je in een aflevering ziet, leest en hoort heeft vaak meerdere lagen en het is een van de weinige series waar het de moeite bij loont om deze te analyseren. Na elke aflevering lees ik online wat er zoal over geschreven wordt door mensen die betere inzichten hebben in de materie dan ik (you know, échte recensenten), en dan wordt de subtiele schoonheid van het materiaal pas echt duidelijk. De verhaallijnen bouwen langzaam op en gaan juist met hele subtiele duwtjes andere kanten op, niet door heftige plot twists elke week. Leuk detail: de groep schrijvers bestaat voor het grootste deel uit vrouwen. Ladies, keep on rockin’.
Dan zijn er de acteurs/trices; hoofdrolspeler Don Draper is de perfecte mix tussen een idool en een eikel. Hij is een overspelige en zelfverzekerde adonis die zo weinig mogelijk van zichzelf wil blootgeven. Zelfs zijn vrouw weet niet eens wie hij nou écht is, en met elk klein feitje over Don’s verleden krijg je een beter beeld van waar hij zijn leven al aan wil ontsnappen. Rijk, gerespecteerd, aantrekkelijk, maar toch niet gelukkig. We volgen Don het meest, maar de rest van de cast is net zo prima. Of het nu Don’s vrouw Betty is die een simpel bestaan als huisvrouw leidt maar eigenlijk gevangen zit in een gouden kooi, de piepjonge zakenman Pete Campbell wiens jeugdige enthousiasme en arrogante houding zijn leven soms overhoop gooien, of de naïeve Peggy Olson die zich ondanks veel tegenslagen langzaam een plaats weet te geven in het mannenwereldje van de reclame. Ik kan wel blijven ingaan op hoe goed iedereen zijn of haar ding doet, maar uiteraard moet je dit zelf met bijbehorend bewegend beeld ervaren.

Als dat niet genoeg gekwijl over een televisieserie is, weet ik het ook niet meer. Maar afijn, seizoen 3 is zojuist tot een einde gekomen, en ondanks een rustig tempo is de all-round kijkervaring weer indrukwekkend te noemen. Pas op, vanaf dit punt zijn er spoilers voor de eerste twee seizoenen!

The water's rising...

De teaser foto voor seizoen 3 met Don Draper die letterlijk nattigheid voelt is achteraf een prima weergave voor wat hem en zo’n beetje alle belangrijke personages staat te gebeuren. In dit seizoen komt alles op losse schroeven te staan en is voor iedereen de toekomst onzeker. En dat terwijl alles zo positief lijkt te beginnen! Don’s vrouw Betty is zwanger van koter numero drie en ziet dit kind als de grootste kans om haar huwelijk (en daarmee eigenlijk haar bestaan) een nieuwe impuls te geven, het verkopen van reclamebureau Sterling-Cooper aan de Britten zorgde voor flinke cashflow, Roger Sterling plant zijn huwelijk en nieuwe leven samen met de veel te jonge Jane, Pete Campbell ziet zijn toekomst op het bureau met enthousiasme tegemoet, etc.

Maar tegelijkertijd borrelt er vanalles onder de oppervlakte. De Britten, vertegenwoordigd op Madison Avenue door Mr.  Lane Pryce, zijn stevig aan het bezuinigen binnen Sterling-Cooper en er worden dan ook flink wat medewerkers op straat gezet. Daar komt ook nog eens bij kijken dat Joan ‘future missus Bartelen’ Holloway met haar werk stopt om huisvrouw te worden, en ineens wordt de situatie op kantoor een stuk minder aantrekkelijk. Oh, en het kon niet uitblijven; na al die flauwe practical jokes en onbeholpen gedragingen op kantoor zal het een keer goed (en pijnlijk!) misgaan in een scène die je vermoedelijk met open mond naar het scherm zal laten staren. Je moet het zien om te geloven.

Er zijn wat personages die dit seizoen door omstandigheden minder aandacht zullen krijgen. Roger Sterling, mijn favoriete Mad Man, is de eerste helft van het seizoen een beetje zoek. Elk brokje dialoog dat hij heeft is dan wel weer goud waard, zoals altijd. Joan zal logischerwijs na haar dienst-beeindiging minder in beeld komen, een misdaad jegens de mensheid als je het mij vraagt. Sal, Kinsey, Peter en soms zelfs Peggy zijn hele afleveringen zoek. Meestal komt dit omdat er meer tijd aan het Draper gezin besteedt wordt, wat niet altijd ideaal is. Betty Draper is vermoedelijk het minst interessante personage in de serie, een door weelde omringde huisvrouw die nukkig uit de hoek kan komen en voorzichtig rebelleert tegen haar man… tsja, dat is een logische ontwikkeling maar een die niet van het scherm spat. Regelmatig hoopte ik dat de aandacht terugging naar de gebeurtenissen op het kantoor van Sterling-Cooper, waar de wat afwijkendere personages rondwandelen.
De schrijvers doen trouwens goede dingen met mevrouw Olson, die dit seizoen in haar nieuwe positie als copywriter ook genoeg vertrouwen krijgt om buiten werk om haar benen eens te strekken. (“My name is Peggy Olson and I’d like to smoke some marijuana.”) Ook Peter Campbell lijkt te groeien als persoon en zijn wat kinderachtige uitspattingen achter zich te laten, tot hij een gigantisch verkeerde beslissing aan een ander opdringt die een hele zure nasmaak bij de kijker zal achterlaten.

sterling1

Op het thuisfront is er voor de Drapers ook een hoop dat zal veranderen. Een sterfgeval in de familie heeft een groot effect op dochter Sally (die eigenlijk voor een klein meisje opvallend goed acteert en in dit seizoen eindelijk de character development krijgt die ze verdient) en Betty lijkt niet blij te zijn met haar vrij oppervlakkige huwelijk. Dat terwijl Draper juist meer werk wil stoppen in zijn relatie. Hij lijkt zijn vreemdgaand gedrag in toom te kunnen houden en heeft zelfs een momentje met de kids af en toe. Of dit vol te houden is… Typische is wel dat zowel Betty als Don nog steeds vreselijke ouders zijn wiens opvoedkundig advies vaak neerkomt op ‘ga naar je kamer’ en ‘ga maar televisie kijken’. Het is zo goed voor te stellen waar die rebelse jaren ’70 tieners vandaan komen.

Wat me opviel is een zekere melancholie waar dit seizoen van doordrenkt is. De meeste personages verlangen naar dingen die ze niet lijken te kunnen verwezenlijken, of zijn bang dat hetgeen ze tot nu toe hebben opgebouwd zal verdwijnen. De soundtrack is ook wat zieliger, met één pianoriedeltje dat perfect een gevoel van verlies overbrengt. Elke keer als dat melodietje langskwam stond mijn rughaar overeind, zó effectief werkte het.
En als al die persoonlijke issues van de Mad Mensen nog niet genoeg zijn: seizoen 3 speelt zich in 1963 af, een jaar dat nogal wat heftige ontwikkelingen had. Vietnam wordt steeds relevanter en de jeugd begint zich al af te zetten tegen de gevestigde orde. Als we horen dat het huwelijk van Roger’s dochter op 23 november plaatsvindt hecht je daar geen speciale waarde aan, tot je beseft dat er een dag eerder een bepaalde president aan zijn eind gaat komen. De aflevering waarin dit gebeurt geeft mooi de machteloosheid en verwarring weer die de mensen in die tijd gevoeld moeten hebben, en laten dit ook bepaalde belangrijke keuzes beïnvloeden.
Zoals altijd slaat Mad Men niet door met de geschiedenisles door constant de kijker allerlei nieuwsberichten te laten horen die achteraf erg belangrijk leken te zijn, alsof de makers met een knipoog zouden willen zeggen “Kijk eens! Dit is die ene gebeurtenis! This actually happened, how cool is that!”. De serie blijft gericht op de levens van de hoofdpersonen, en zij worden net zo min geleefd door het dagelijks nieuws als wij dat tegenwoordig doen. Als er iets naars gebeurt zijn we even van slag, maar uiteindelijk gaat het leven toch gewoon door.

madmens31

De season finale ‘Shut the Door. Have a Seat’ is een bitterzoete ervaring waar langzaam naartoe is gewerkt in de voorgaande afleveringen. In 45 minuten worden een hoop dingen voorgoed veranderd en komen een groot aantal kleine karaktermomenten samen tot iets nieuws, for better or worse. Er gaat echt een waanzinnig dubbel gevoel uit van deze afsluiter. Niet met betrekking tot de kwaliteit, want die is gewoon even goddamn hoog als altijd, maar aan de ene kant wil je met je vuist in de lucht pompen en “YEAH!” schreeuwen, aan de andere kant komen bepaalde karakters in een onzekere periode terecht. Er wordt hoe dan ook een interessant uitgangspunt gecreëerd dat genoeg potentie biedt voor nieuwe verhaallijnen en de kijkers zeker tot aan de start van seizoen 4 bezig zal houden.

De serie Mad Men in één zin beschrijven is haast niet te doen, gezien de bovenstaande woordenbarrage.  Is misschien ook niet eens nodig, want je zou eigenlijk gewoon zonder tegenstribbelen deze fantastische serie moeten gaan volgen en je moet wat mij betreft wel een heel goed excuus hebben om daar onderuit te komen. Probeer dát maar eens in één zin uit te leggen!

avatar geschreven door op 26 november 2009

Een reactie op “Mad Men – seizoen 3”

  1. avatar PJM schreef:

    Mooie recensie waar ik mezelf wel in herken. Seizoen 1 en 2 heb ik in mijn bezit en al stevig van genoten. Op zoek naar de releasedatum van seizoen 3 raakte ik hier verzeild. Bij Bol staat 3 juni als releasedatum. Ik ben weer benieuwd.

    PJM

Reageer

Anti-Spam vraag :