3

Avatar (2009)

Zoals de huidige (internet)generatie weet is een Avatar een alternatieve identiteit waarmee een persoon zich in een andere (virtuele) omgeving kan vertonen. In de film is deze andere omgeving de levende jungle-maan Pandora, in het Alpha Centauri systeem, en zijn de Avatars genetisch gemanipuleerde klonen van de Na’vi, een inheemse, humanoïde levensvorm. Het bewustzijn van de “bestuurders” van deze Avatars wordt door middel van machines in deze gekloonde lichamen geprojecteerd en kunnen hiermee zonder gevaar de giftige atmosfeer van Pandora ademen en communiceren met de stammen van de Na’vi, waarmee de mensen een gespannen relatie hebben.

Deze spanningen zijn ontstaan doordat de mensen van de RDA-corporatie het zeldzame mineraal Unobtanium willen ontginnen uit de aardkorst van Pandora. De Na’vi bevechten de mensheid hand en tand omdat met het ontginningsproces er ook veel van de jungles van Pandora verloren zijn gegaan. Deze oorlog is al een tijdje bezig als Jake Sully (Sam Worthington) voor het eerst voet zet op deze planeet. Sully is een gehandicapte ex-marinier die gevraagd is om mee te doen aan het Avatar-programma nadat zijn identieke tweelingbroer was vermoord. Zijn broer zou de “bestuurder” zijn van een Avatar en vanwege de genetische match (het wordt niet echt uitgelegd hoe dit in z’n werk gaat) kan Jake zijn broer’s plaats innemen.

Hij vormt een team samen met botaniste en leider van het Avatar-programma Dr. Grace Augustine (Sigourney Weaver) die in het begin de ongetrainde en niet-wetenschappelijke Sully als een “zieke grap” ziet van site-manager Parker Selfridge (Giovanni Ribisi) en hem puur als bodyguard gebruikt. Nadat Sully op de eerste missie al ruzie weet te zoeken met de plaatselijke flora en fauna en gescheiden raakt van zijn groep, wordt hij gered door Na’vi jaagster Neytiri (Zoe Saldana). Na een vorm van goddelijke interventie besluit Neytiri Sully mee te nemen naar haar stam, de Omaticaya, waarin hij al hun gebruiken leert en een van hen wordt.

Zodra Jake’s avatar zijn ogen sluit, wordt de verbinding verbroken en komt Jake weer terug in zijn menselijke lichaam. Terug onder de mensen geeft Sully alle informatie die hij van de Na’vi cultuur opdoet door aan Colonel Miles Quaritch (Stephen Lang) die de leiding heeft over de ingehuurde beveiligingstroepen van het mijnstation, die Pandora omschrijft als een levende hel, met littekens op zijn gezicht om het te bewijzen. Hij verzoekt Sully om de Na’vi over te halen om de verhuizen, omdat er een grote hoeveelheid Unobtanium onder de gigantische boom ligt die de Na’vi thuis noemen. Als beloning voor zijn rol als dubbelspion zou Sully een operatie krijgen waarmee hij de functie van zijn benen weer zou terugkrijgen.

Natuurlijk raakt de schijt de ventilator als Sully steeds meer van de Na’vi (en Neytiri) gaat houden en uiteindelijk zich tegen de RDA-corperatie en z’n huurlingen keert. Deze besluiten dat diplomatie niet gaat werken bij de Na’vi en dit loop allemaal uit tot een climactisch eindgevecht.

Dat Avatar een visueel spektakel is, hoef ik niemand te vertellen. Iedereen heeft de screenshots, trailers en reclame ervoor gezien. Maar een visueel spektakel is niets zonder een visie. Wat ik persoonlijk het beste vind aan Avatar is dat alles klopt; de biosfeer van Pandora en de technologie van de mensen klopt allemaal en voelt zeker geloofwaardig.
De natuur van Pandora is gebaseerd op een paar concepten die in alle dieren en planten terugkomen zoals bioluminescentie, wat zeer mooie nachtscenes oplevert en een soort van synaptische connectie tussen alle bomen van de planeet, waar ik verder niets over wil vertellen. De technologie van de mensheid is allemaal gebaseerd rond kernfusie. Volgens de koffiedikkijkers van NASA, die Cameron voor de film hebben geadviseerd, kan kernfusie (door z’n niet-radioactieve brandstof en een afvalstof die ongeveer 12,5 jaar radioactief blijft) in de toekomst zo compact worden dat het voertuigen kan aandrijven. Hierdoor zijn alle luchtvaartuigen futuristische Helicopters (Ducted-fan VTOL-craft voor de tech-nerds) en zijn er bijvoorbeeld ook elektronische robotpakken. Ook dit is naar mijn weten een realistisch toekomstperspectief en Cameron heeft dat in de film zitten, waardoor de mensen geen Space Marines uit de verre toekomst lijken (en geen lightsabers, helaas).

Ik ga niet zeggen dat Cameron een kunstenaar is, daarvoor zijn het plot en de personages van de film te oppervlakkig en voorspelbaar. Cameron is eerder een vakman, een ambachtsman die het beste uit een film weet te halen. Je hoeft wat mij betreft niet origineel te zijn of speciaal om iets af te leveren van hoge kwaliteit en dat doet hij ook. Alles in de film is met een grote hoeveelheid aandacht voor details gemaakt en nog meer liefde. Hierdoor wordt Pandora een oprechte en bijna tastbare wereld waar je voor de ruim twee-en-een-half uur ingezogen wordt… In een film gezogen worden en ontsnappen aan de realiteit is precies het doel dat films horen te hebben en Avatar doet het met overtuiging zonder knipoog naar het publiek of de vierde muur te doorbreken.

En dit is eigenlijk het enige waarop de hele film draait; de geloofwaardigheid van de setting. Cameron heeft veel tijd en geld gestopt in de ontwikkeling van Avatar. Zo heeft hij militaire en ruimtevaartdeskundigen gevraagd om mee te helpen aan het ontwerp van de voertuigen die de mensen in de film gebruiken, er zijn biologen en marinologen ingehuurd om het planeten- en dierenleven van Pandora vorm te geven en er is zelfs een linguist in dienst genomen om de taal van de Na’vi te ontwikkelen.

Waneer is de laatste keer geweest dan je gehoord heb dat een filmregiseur zoveel kenners onder de arm heeft genomen voor een space-fantasy film van 2,5 uur? Ik nog nooit. Je kan hetzelfde wel zeggen over de originele Star Wars films, maar dat kwam voort uit jatwerk van Lucas van oudere films en mythologie. Aan de andere kant had Lucas voor de eerste Star Wars film geen miljoenenbudget om de film te maken. Maar dat laat ook zien dat Cameron de miljoenen die hij uit de grote studio-bonzen weet te trekken ook goed besteedt.

Het eindproduct is dan ook vakwerk. Avatar zuigt je voor de 2.5 uur dat het duurt op in een volledig geloofwaardige wereld vol pracht, spanning en avontuur en spuugt je aan het eind weet uit. Het is ergens wel te begrijpen dat het zien van de film depressies en zelfs zelfmoord zorgt, want vergeleken met Pandora is onze wereld maar grijs en saai. Avatar is in één woord: mindblowing.

avatar geschreven door op 26 januari 2010

3 reacties op “Avatar (2009)”

  1. avatar Egregius schreef:

    Na de film gisteravond eindelijk gezien te hebben (God wat een afzetters zijn die lui bij Pathé in Rotterdam!) kan ik dit beamen: het verhaal is niet per se bijzonder (er gebeurt niets onverwachts), maar het wordt wel goed verteld. En de visuals.. die zijn me toch bloedgeil om te zien, holy crap! So pwetty…

    Wel corny om de naam ‘Unobtanium’ te geven aan de McGuffin.

  2. avatar Doctor Clavin schreef:

    Spectakel yes (al trok hij wel iets te vaak de opslaghal van de attributen van Aliens 2 open). Visuals yes, mooi gedaan. Maar het verhaal?

    http://www.buzzfeed.com/reddit/james-camerons-pocohontas-err-avatar

    Enough said…

    Best ok, maar klassieker in de dop, dat dan weer niet.

  3. avatar Pien schreef:

    Ja, het verhaal van “Going Native” is al zo oud als de weg naar Kralingen, zie Dances with Wolves, The Last Samurai of zelfs Apocalypse Now (South Park heeft zelfs een aflevering genaamd “Dances With Smurfs” erover gemaakt ). Mij zie je het verhaal niet verdedigen. En ja, ik geeft het toe, de marines van Avatar leken veel op de Colonial Marines van Aliens. Maar het sleutelwoord is “mogelijkheid.”

    Ik ben zelf al een tijdje bezig met een eigen Cyberpunk/Space Opera crossover wereld (werknaam: SpacePunk) en ik heb de technologie hierin wilde ik baseren op wat er nu in ontwikkeling of in experimentele fase is.

    Wat mijn grootste hoop is, is kernfusieënegie. Kernfusie heeft misschien een hoop energie nodig om op te starten, maar is daarna een goede energiebron met een afvalstof die ongeveer 12,5 jaar radioactief is voordat deze een wat meer stabiele vorm aanneemt en veilig geloosd kan worden. Als het de wetenschappers lukt om kernfusie op gang te krijgen en veilig te maken zal dit hoogstwaarschijnlijk alle Uranium en Plutonium-gedreven kerncentrales vervangen (waarvan de afvalstoffen een halfwaardetijd hebben van respectievelijk 4510.000.000 en 24.100 jaar) naast alle energiecentrales die werken op fossiele brandstoffen. Het lijkt mij dat kernfusie de meest logische volgende stap in de energie kwestie is.

    Wat ook goed is aan kernfusie is dat je met hele kleine hoeveelheden héél veel energie kan opwekken. Hierdoor is het aannemelijk dat kernfusie in de toekomst zeer kleine en portabele vormen kan aanemen. Dus in de SpacePunk toekomst worden alle voertuigen aangedreven door kleine kernfusie-batterijen. Auto’s en vliegtuigen worden dus stroom aangedreven, in plaats van door fossiele brandstoffen. Hiermee is het aannemelijker dat straalaandrijving voor luchtvoertuigen hierdoor minder gebruikt gaat worden en dat de fabrikage van Ducted-fan VTOL-craft weer aantrekkelijker wordt omdat je met véél electriciteit en maglev-technologie makkelijker rotoren kan aandrijven dan straalmotoren.

    Ook over de vuurwapens heb ik nagedacht. Het is niet aannemelijk dat handvuurwapens snel zullen overgaan naar iets zoals Plasma- of Lasertechnologie. Ookal is de Amerikaanse overheid al vanaf de jaren ’90 bezig met test van de Tactical High Energy Laser-system en heeft deze verschillende mortiergranaten en raketten uit de lucht geschoten, heeft de meest mobiele versie hiervan nog steeds een oplegger nodig om vervoerd te kunnen worden. Het is niet waarschijnlijk dat de menselijke infantrie van de toekomst met laserguns zullen rondlopen.

    James Cameron schept in Avatar ongeveer mijn visie op de toekomst. En ja, daarmee lijken alle voertuigen en wapens van de Marines op die van Aliens, maar dat komt omdat Cameron in zijn films kiest voor de waarschijnlijkheid van de moderne technologie, dan de onwaarschijnlijkheid van superscience-gadgets. Met die kennis op zak vond ik Avatar veel geloofwaardiger dan bijvoorbeeld de nieuwe Star Trek.

    Cameron’s volgende project is een verfilming van de manga Battle Angel Alita. Deze manga is één van mijn inspiratiebronnen voor SpacePunk. Aangezien Avatar qua setting en tech zeer geloofwaardig is, kijk ik uit naar de Cameron-behandeling van een van mijn favoriete strips, meer dan de verfilming van Cowboy Bebop, in ieder geval.

Reageer

Anti-Spam vraag :