1
Inglorious Basterds (2009)
Waarom, oh waarom heb ik Inglorious Basterds niet in de bioscoop gezien? Ik denk dat ik de hype een klein beetje gemist heb of de film misschien onderbewust ben ontlopen, want mijn motivatie om de nieuwe Tarantino te zien was niet echt gigantisch groot. Kill Bill was ‘wel aardig’ maar liet geen grote indruk achter en de buzz over Death Proof was vrij negatief. Vermoedelijk had ik daarom niet zo gruwelijk veel vertrouwen in zijn nieuwste productie. Tarantino die zonodig een verhaal moet vertellen wat in de 2e Wereldoorlog plaatsvindt? Geef mijn portie maar aan fikkie. Nee, fout! Inglorious Basterds is helemaal dik in orde. Krankzinnig, tenenkrommend spannend, en heerlijk over the top.
Bij voorbaat een waarschuwing voor mensen die in hetzelfde bootje zaten als ik en de film (nog) links hebben laten liggen: wat je ook doet, negeer de trailers! Het is zo gruwelijk frustrerend om te zien hoeveel er al wordt vrijgegeven van het verhaal, dingen die in de context van de film juist een veel grotere impact maken dan als 1,5 seconde trailer-lekkermaker. Plus geeft dat rotding je het idee dat Basterds een pompende actiefilm is vol explosies en wapenvuur, en de praktijk is toch wel even anders.
Het uitgangspunt is simpel; een groep wraaklustige Joodse Amerikanen worden in Nazi-bezet Frankrijk gedropt op initiatief van Aldo Raine (Brad Pitt), een boerse, recht-door-zee militair die zijn manschappen opdraagt 100 Nazi-scalpels per persoon te verkrijgen. Een campagne van terreur volgt, en al snel worden de Basterds berucht en gevreesd door de bezetters.
De perikelen van deze jongemannen zorgt voor de voornaamste actie, maar je moet echt geen extremere versie van Band of Brothers verwachten. De Basterds moeten de spotlight delen met de Joodse jongedame Shosanna, die bij toeval weet te ontsnappen aan de sadistische kolonel Hans “Jew Hunter” Landa en we enkele jaren later met een nieuwe identiteit terugzien als eigenaresse van een kleine bioscoop in Parijs. De wegen van Shosanna en de Basterds zullen elkaar min of meer kruisen als een gedecoreerde Nazi interesse in haar (bioscoop) krijgt. En dat is alles wat ik van het verhaal prijs durf te geven.
Tarantino wordt wel eens beschuldigd van onnodig lange, pretentieuze dialogen in zijn werk. Op zich een terecht punt, maar hij weet dit in Inglorious Basterds tot de grootste kracht te maken. Meermaals vindt de film plaats in een beklemmende locatie waar de Nazi-dreiging als een zwaard van Damocles boven de personages hangt, waarbij één misstap of eigenlijk misspraak dodelijk kan zijn. Deze scènes zijn relatief lang, maar worden nergens saai. Nee, ik heb ze voornamelijk nerveus heen en weer schuifelend gevolgd, hopend dat de good guys (of in dit geval de least bad guys) er heelhuids doorheen komen. Lang niet altijd het geval.
De film gaat grafisch geweld niet uit de weg. Close-ups van scalperingen of lichamelijke verminkingen zullen wel even slikken zijn. Ook zit er een heerlijk dubbele boodschap in; we juichen als kijker wanneer de Basterds weer een zooi Nazi’s bruut omleggen, maar als een groep Nazi’s hard lacht om een filmvoorstelling waarbij talloze Amerikanen worden neergeschoten voelen we juist walging. Tarantino houdt ons af en toe een spiegel voor en stelt dat de manier waarop we geweld als entertainment zien best hypocriet kan zijn. En 10 minuten later wordt die mentaliteit weer overboord gegooid als we een groep onbewapende mensen grof over de kling gejaagd zien worden terwijl ze in paniek proberen weg te rennen.
De rol die de meeste indruk maakte is die van Hans Landa, gespeeld door Christoph Waltz. Dat de man al een zooi prijzen heeft ontvangen voor zijn vertolking is 100% terecht. Wat een perfecte rol was dat zeg! Landa is een van het engst soort tegenstanders; een intelligente. Als kijker zijn we nooit echt zeker hoeveel informatie Landa bezit, en als hij een vriendelijk lijkend praatje maakt is het maar de vraag of hij je niet langzaam richting een valstrik navigeert. Landa is een sadist, maar tegelijk wél een fascinerende. Hij lijkt veel zaken niet direct serieus te nemen en is eerder een man die Nazi-bezet Frankrijk als zijn speelveld ziet.
Brad Pitt is is met zijn Aldo Raine een wat luchtiger personage dat meteen ook alle aandacht opeist. Met zijn naar voren gestuwde kaak en hilarisch genadeloze houding zal het uiteindelijk jammer zijn dat we hem en zijn team niet vaker zien, misschien het grootste gemis aan de film.
Mélanie Laurent is min of meer de hoofdpersoon en het personage waar we vermoedelijk het meeste om zullen geven. Haar missie om de oorlog te overleven wordt ineens een mogelijkheid tot wraak op het hele Nazi regime, en deze dame ontvouwt zich als iemand om niet mee te fokken. Als ze met haar nieuwe identiteit toevallig een ‘vriendelijk’ gesprek aan moet gaan met Landa is haar maar amper ingehouden vloedgolf aan emoties prima gebracht. Als ze de film maar overleeft oh god please…
Het vervelende aan de meeste WWII films is dat we in grote lijnen de belangrijkste gebeurtenissen al kennen. Tarantino krijgt van mij drie gemuteerde duimen omhoog voor zijn keuze om de geschiedenis lekker te laten voor wat het is en juist een alternatieve insteek te brengen. Je zult het vanzelf wel zien, een geniale beslissing en de film wordt er stukken memorabeler door.
Inglorious Basterds doet weinig verkeerd. Zolang je maar niet met de actiefilm-mentaliteit gaat kijken zul je hier een gigantisch geslaagde (alternatieve) oorlogsfilm zien met enkele sterke personages, nasty momenten en heerlijk opbouwende spanning.
geschreven door Bartelen op 14 januari 2010
Wat, had je die nog niet gezien? Haha, ik heb hem hier een tijdje geleden in de bios gezien en hij was inderdaad retespannend! Absoluut Tarantino’s sterkste werk in tijden.