1
The Melancholy of Haruhi Suzumiya
Naarmate je ouder wordt, gaat veel van de magie van je kindertijd verloren. Sinterklaas bestaat niet, magie is onzin, buitenaardse wezens die de Aarde bezoeken blijken nogal onwaarschijnlijk, psychische krachten en tijdreizen zijn het domein van fictie en ga zo maar door. Afgestompt en cynisch stappen we uiteindelijk het volwassen leven in met een saaie doch realistische blik op de werkelijkheid. Zo ook Kyon, die bij aanvang van zijn eerste jaar in een Japanse high school zich al lang en breed heeft neergelegd bij zijn op handen zijnde doodnormale leventje.
Enter Haruhi, het hoogbegaafde, atletische, bloedmooie meisje dat een bankje achter hem zit, die absoluut weigert om haar kinderlijke fantasieën op te geven, vrijwel geen enkele scrupules heeft (en dit in Japan!) en meer dan een klein beetje sociopaat is en gelooft dat de wereld om haar draait. Zodra zij aan de beurt is om zich aan de klas voor te stellen, zegt ze stellig dat ze alleen geïnteresseerd is in ruimtewezens, tijdreizigers en dergelijke en dat normale dingen haar totaal niet boeien. Dit heeft echter niet het beoogde effect en wanneer haar hoge school tijd even saai lijkt te gaan worden (vanuit haar oogpunt) als haar middelbare school tijd, verzinkt ze in haar titulaire melancholische staat. Totdat Kyon zijn mond opentrekt.
Tegen beter weten in is Kyon best geïnteresseerd in Haruhi en hij blijkt de enige te zijn die enigszins normaal met haar kan communiceren en indirect geeft hij haar het idee om haar eigen naschoolse club op te richten, zodat ze zelf de dingen interessant kan maken. Uiteraard wordt hij meteen gestrikt als eerste lid door de nu overenthousiaste Haruhi in haar nieuwe club, de SOS-Brigade (Save the world by Overloading it with fun Suzumiha Haruhi Brigade). Hun missie: het zoeken naar aliens, ESPers, tijdreizigers en andere coole wezens en lol met ze trappen.
Z
o’n beetje de hele modus operandi van de serie is hoe Haruhi met het ene na het andere krankzinnige plan komt om haar leven zo spannend mogelijk te maken, om in principe zichzelf in de schoenen te plaatsen van een hoofdrolspeler in een tv-serie of manga. Hierbij sleept ze Kyon en de drie andere leden van haar clubje mee en vaak genoeg andere willekeurige omstanders, ongeacht wat ze er zelf van zouden vinden. Dit hele gebeuren zien we door de ogen van Kyon, die de gehele serie het viewpoint karakter blijft. Aan de ene kant lach je mee met de wazige, compleet over de top capriolen van Haruhi, aan de andere kant zit je soms met afgrijzen te staren naar de soms hele nare dingen die ze uithaalt met andere mensen. Zoals gezegd, ze vertoont nogal sociopathische trekken en je krijgt vaak het idee dat ze andere mensen maar als objecten ziet die alleen maar bestaan om haar persoonlijke verhaal invulling te geven. Een van de beste punten van de serie is het langzame proces van vermenselijking dat Haruhi meemaakt, vooral door Kyon’s invloed. Waar Kyon ondanks alles door Haruhi uit zijn ultra-normale leventje gewrikt wordt (en dit stiekem best leuk vind), fungeert hij op zijn beurt als haar anker en geweten en het blijkt al snel dat die twee elkaar perfect aanvullen.
Naast Brigade-Hoofd Haruhi en sarcastische side-kick tegen wil en dank Kyon zijn er zoals gezegd nog drie andere leden:
Yuki Nagato: Het enige lid van de literaire club, de overdreven stille Yuki vond het prima om het literaire club lokaal te lenen aan de SOS-Brigade en is daarom meteen een soort van erelid gemaakt. Over het algemeen zit ze te lezen en stoort ze zich totaal niet aan de krankzinnigheid die om haar heen gebeurt. Ze is niet verlegen, maar bijna onmenselijk nuchter en stoïcijns en uiteraard gaat er meer in haar hoofd om dan op het eerste gezicht duidelijk is.
Mikuru Asahina: Een soort van vergaarbak van kwaliteiten die stereotypisch als aantrekkelijk gezien worden door mannen, Mikuru heeft een zandloper-figuur en een schattig gezicht en is bovendien naïef, vriendelijk, verdienstelijk en ongelofelijk onderdanig. In principe is ze een gigantische parodie op het soort ‘main love interest’ dat populair is, vooral in romantische komedies. Ze is praktisch de club binnengesleurd (Haruhi wou haar als mascotte) en om de één of andere reden is ze nog gebleven ook. Ze wordt vaak door Haruhi in allerhande objectiverende pakjes gehesen, fungeert als dienstmeid tijdens clubsessies en wordt daarbuiten als wandelend reclamebord gebruikt voor de brigade.
Itsuki Koizumi: De ‘mysterieuze’ transfer student, die erbij gesleept is omdat Haruhi nou eenmaal vind dat in elk goed mysterie wel een transfer student moet zitten en ze een magneet voor interessante gebeurtenissen zouden moeten zijn. Itsuki vind het allemaal best en fungeert zo ongeveer als Haruhi’s ja-knikker. Waar Kyon vaak probeert tegengas te geven als Haruhi weer met een idioot plan aan komt zetten, zal Itsuki het met zijn eeuwige gladde glimlach aanhoren en zeggen wat een goed idee het wel niet is. Hij amuseert zich kostelijk.
Hoewel er nog een aantal andere redelijk belangrijke karakters zijn, focust de serie zich primair op de SOS-Brigade en wat Haruhi allemaal uitvreet om de wereld maar zo interessant mogelijk te maken. Hierbij wordt er nogal eens van genre versprongen. Het begint als een enigszins standaard school komedie, maar het maakt evengoed uitstapjes naar genres moordmysteries en space-opera (als computerspel). Hoeveel de humor en genreparodieën ook aanwezig zijn, de serie is vooral leuk vanwege de verbazingwekkend driedimensionale karakters, waarbij vooral Kyon en Haruhi flink veel groeien naarmate de serie vordert. Het kan soms ook verbazingwekkend spannend en dramatisch zijn.
De tekenstijl en animatiekwaliteit zijn van een uitzonderlijk hoog niveau en de hoeveelheid attentie voor details is krankzinnig. De muziek is over het algemeen licht en op de achtergrond, maar behoorlijk goed gecomponeerd. De gesprekken lopen goed, voice-acting is in beide talen van zeer hoge kwaliteit en het verhaal als geheel zit structureel erg goed in elkaar. De anime is een adaptatie van een Japanse serie boeken, die uit zowel langere novelles als collecties kortere verhalen bestaat. In het eerste seizoen worden het eerste boek en daarna een reeks aan kortere verhalen behandeld. Het begint met het hoofdverhaal waarin de centrale twist uit de doeken gedaan wordt en de karakters en situatie neergezet worden, daarna gevolgd door een reeks op zichzelf staande episodes, die wel genoeg continuïteit onderling hebben en waar in principe de meeste karaktergroei ontstaat. Vergelijk Haruhi in de honkbal aflevering direct na het hoofdverhaal met Haruhi na het concert helemaal aan het eind van het eerste seizoen en het verschil is verbazingwekkend.
Wat was dat over een centrale twist? Ayup, Melancholy… heeft een aantal twists. Voor een ieder die nog niet bekend met de serie was, maar die nu geïnteresseerd is geraakt, raad ik aan om niet verder te lezen en gewoon de serie op te zoeken. Voor degenen die wat meer willen dan alleen een slimme school komedie en toch wat meer willen weten alvorens ze op zoek gaan, ja er zit meer achter dit verhaal. De meeste beschrijvingen op het net en zelfs de dvd-dozen zelf doen de centrale twist van de serie al vrij uitgebreid uit de doeken dus van spoilen is eigenlijk geen sprake meer. Toch voor de zekerheid stop ik dit onder spoiler-tags: Dus Haruhi die zo’n beetje gelooft dat de wereld om haar draait is op zoek naar bovennatuurlijke wezens voor haar club zoals aliens, ESPers en tijdreizigers. Die vind ze dus ook. Yuki is een buitenaards wezen, Itsuki heeft bepaalde psychische krachten en Mikuru komt uit de toekomst. Waarom zitten ze toevallig in haar clubje? Omdat de wereld echt om Haruhi draait, want ze is God. Alleen weet ze dit zelf niet, wat maar goed is ook. Alledrie de clubleden behoren tot facties die Haruhi willen bestuderen en beïnvloeden, zonder de status quo te beschadigen en vooral zonder Haruhi al te verveeld of depressief te laten worden. Je wilt uiteraard niet dat God in een verveelde bui de wereld laat ophouden te bestaan. En Kyon? Kyon is Kyon, doodnormaal, honderd procent mens. En de enige waar Haruhi nog enigszins naar luistert, voor redenen die al snel voor de toeschouwer overduidelijk zullen zijn. Zo. Einde spoilers. Hoor ik mensen ineens massaal credit-cards trekken om dvd’s te bestellen? Het is het zeker waard.
Het eerste seizoen is inmiddels al wat jaartjes oud en er is in de afgelopen twee jaar al meer verschenen in Japan. Ten eerste was daar de web-serie Haruhi-chan, uitgezonden op Youtube en zelfs met een door Kyoto Animatie ondertitelde versie voor Westerse fans. Dit is een cartoony parodie op de serie die na een wat matig begin enorm geinig is. Terwijl dit allemaal bezig was, werd er overal zwaar gehint naar het op handen zijnde tweede seizoen dat onder andere over het derde grote verhaal The Disappearance of Haruhi Suzumiya zou gaan. Na statements dat ze niet meer met Disappearance… bezig waren voor de serie en dat de nieuwe uitzendingen alleen maar weer het eerste seizoen zouden zijn, waren veel anime-nerds (zoals ik…) de wanhoop nabij, want waar sloeg dit nou helemaal op? Toen verschenen daar ineens wat gelekte uitzend-schemas van Japanse netwerken met weer Haruhi seizoen één. Met 28 afleveringen in plaats van 14. Samen met nog niet geanimeerde korte verhalen en vier of vijf afleveringen voor Disappearance zou dat precies mooi passen. En ja hoor, op de plek waar een nieuwe aflevering zou moeten komen, was daar inderdaad een geheel nieuwe aflevering! Otaku’s over de gehele wereld in een staat van euforie. En toen was daar het volgende nieuwe verhaal: Endless Eight. Een verhaal dat over een tijd-loop gaat. Om een lang verhaal kort te maken, deze aflevering is op acht miniem verschillende manieren uitgezonden, telkens opnieuw geanimeerd, ge-voice acted en ge-story-board. Een interessant artistiek idee, maar acht keer achter elkaar?! Ik ben normaal niet zo geneigd om in impotente woede te vervallen over tekenfilms, maar zelfs bij mij liet Endless Eight een ietwat nare smaak in mijn mond achter. Je had erbij moeten zijn, acht weken lang bijna dezelfde aflevering. Grappig de eerste paar keer, maar acht keer? ACHT KEER?!
Acht…
Zucht.
Daarna kwam de tweede novelle over het maken van een studenten film, die best gaaf is, maar niet echt de impact heeft als Disappearance, zeker aangezien het eindproduct, de film zelf, al als eerste aflevering in het eerste seizoen zit. We kregen dus inderdaad niet Disappearance, maar opnieuw seizoen één, alleen dan completer. Achteraf gezien is het best goed om het hele eerste seizoen achter elkaar en compleet te hebben, zeker als je Endless Eight inkort tot vier afleveringen of zo (maar geen acht! GEEN ACHT! Ahem).
Dit was gelukkig niet het einde. De laatste aflevering van seizoen 1.5 had een klein beetje extra op het eind. Reclame voor The Disappearance of Haruhi Suzumiya. Als twee uur durende film. In de bioscoop.
Kyoto Animatie, je moet het ze toch nageven, ze zijn meesters in het bespelen van hun fans. De film is een paar dagen geleden in première gegaan en is zeer positief ontvangen. Dus rest voor ons Westere anime fans de tergend lange wacht op het verschijnen van de officiële dvd’s.
geschreven door Mornox op 26 februari 2010
ik heb de spoiler gelezen. want dat doe ik nu eenmaal. briljant concept. i wanna watch. heeft iemand de dvds?