0

Surrogates (2009)

Een mooi woord voor ‘vervanger’, Surrogates. Dat kan suiker zijn. Of caffeïne. Of een strip door een film. En aangezien de aimabele actieheld Bruce Willis erin meespeelt, worden aanvankelijk lage verwachtingen al snel vervangen door torenhoge hoop op een tof sci-fi spectakel. Die Hard met Robots!

Nooit meer kaal

In de film vervangen Surrogates in ieder geval de mensen. Mensen verschuilen zich achter een robot en komen hun kamer niet meer uit. Net als in Avatar, linken ze met een androïde, waarmee ze vrolijk door de stad stuiteren. En net zoals je je op internet achter een avatar kunt verschuilen, kun je via zo’n Surrogate nu wel dat sexy ding zijn, die bronstige adonis, of niet langer kaal zijn. De mogelijkheden zijn eindeloos. In de futuristische wereld vol Surrogates is er dan ook nauwelijks misdaad meer. Immers, een moord op een Surrogate bestaat niet, dat heet een reparatie. En als iedereen thuis is, wie breekt er dan nog in? Enfin, rustig voor de politie. Tot er plots weer een paar ouderwetse moorden gebeuren, onder meer op de zoon van de uitvinder van de Surrogates. Agent Greer (Bruce Willis) wordt op de zaak gezet. Bijkomend moeilijkheidje, hij moet voor het eerst sinds jaren zonder Surrogate te werk, en in levende lijve de straten over. Hij zal wel moeten, want zowel de toekomst van de mensheid als die van de Surrogates staat op het spel.

Van strip tot film

Jonathan Mostow (Terminator 3, U571) tekende voor de regie. Het blijkt de eerste in een lange reeks vergissingen. Want Mostow weet het voor elkaar te krijgen om dit sci-fi relaas ergens in de middelmaat te laten eindigen. Dat is knap, want de strip waarop de film is gebaseerd bevat namelijk voldoende handvaten voor een fantastische sci-fi film. Zo is de belichting en de gekozen cameraperspectieven conventioneler dan jonge kaas, en weet de regisseur dus vrij weinig van een eigen visie aan het verfilmen van de feiten toe te voegen. Daar waar de strip bijvoorbeeld al duidelijk een filter gooit over het licht en de kleuren wanneer Greer zich thuis of in de wereld vol Surrogates bevindt. Vrij makkelijk had de regisseur dus een beproefde methode kunnen toepassen. In plaats daarvan vervangt hij het camerawerk door vlakke, saaie tafereeltjes. Bruce zelf, doorgaans toch uitblinkend in het verlopen-en-welhaast-zwerver-zijnde agentschap-personage, weet zelf ook niet eigenhandig de film een niveau hoger te tillen. Dat wordt natuurlijk ook wel heel moeilijk als het decor waar je in rond banjert niets van de verlopen sfeer uitademt als in de strip het geval was.

Ik vervang, ik vervang, wat jij niet vervangt

De verschillen met de geslaagde sci-fi comic zijn dan ook zeer talrijk. Alles lijkt de regisseur te hebben vervangen omwille van de garantie op een geheid kassucces. Het begint al bij Greer’s partner, die natuurlijk vervangen is door een sexy chick. Bovendien komt één van Greer’s twee grootste vijanden uit de comic, de Profeet (Ving Rhames), nauwelijks in de spotlights en is dit saillante en broeierige personage uit de comic zo bijna gereduceerd tot een figurant met dreads. Vervangen door een tenenkrommend nieuw personage bij de FBI, dat om onverklaarbare redenen contact heeft met alle Surrogates op aarde. Om nog maar te zwijgen van de mysterieuze en haast bovennatuurlijke verschijning, die in de comic korte metten maakt met de Surrogates, en die op onnavolgbare wijze telkens uit handen van de politie weet te blijven, en zelfs onder de neus van de politie een gewaagde diefstal weet te plegen. Die had ik wel verfilmd willen zien! Jammer, vervangen door een potje knokken tussen wat scheepscontainers. In de film duurt het welgeteld tien minuten tot we kennis maken met de man achter dat masker, en heeft ook die mythische gestalte onmiddellijk alle glans verloren. Hoeveel verkeerde scriptkeuzes kun je maken in één film? Dat je een tramritje vervangt door exploderende helicopters is nog tot daar aan toe, maar het begin van de film doet degene die de strip heeft gelezen afvragen of de regisseur wel dezelfde strip heeft gelezen? Daar gaan de geëlectrocuteerde Surrogates namelijk niet per se met moorden gepaard.

Maar waarom?

De keuzes van de filmbonzen is opmerkelijk, want de strip leent zich juist bij uitstek voor een verfilming. En dat had, met wat meer visie en durf, zomaar een nieuwe klassieker kunnen zijn á la Blade Runner. Wat nu resteert is een hooguit vermakelijke actiefilm tegen een sci-fi achtergrond, maar zonder al te veel van de sociaal maatschappelijke kritiek, die de strip zo amusant maakte. En zonder het grauwe realisme van een Metropolis waar de bevolking voortdurend op het randje van een nieuwe burgeroorlog leek te bivakkeren. Een matige science fictionfilm dus, waar veel meer in had gezeten. Van klassieker tot epic fail in minder dan 90 minuten. Zoals gezegd, Surrogates wijzen op iets dat vervangen moet worden. Ik had wel geweten wie…

avatar geschreven door op 12 juni 2010

Reageer

Anti-Spam vraag :