0
Surrogates
Now a major motion picture! valt er op de kaft van de mini-serie Surrogates te lezen. Kennelijk vond de uitgever de serie zo inferieur dat het een dergelijke aanprijzing nodig had om de middelmaat te ontstijgen. Maar is dat terecht?
Robots en avatars
Surrogates vat de complete science-fiction mini-serie samen die van 2005 tot 2006 liep, die geschreven werd door Robert Venditti, en getekend door Brett Weldele. Het jaar is 2054, pakweg vijftien jaar na de felle rellen tussen voor- en tegenstanders van zogeheten Surrogates. Dit zijn robotachtige avatars, een robot waarmee je kunt linken en die als het ware je lijf vormt. Zo kun je bijvoorbeeld je ideale zelfbeeld laten maken, terwijl je zelf met je dikke pens in je huiskamer blijft de hele dag. Surrogates nemen zo langzaam een steeds grotere plaats in de Amerikaanse samenleving in. Iedereen wil of heeft er één. Op een kleine groep fanatieke tegenstanders na. Na enkele mysterieuze moorden op Surrogates – nou ja, moorden, het blijven robots, dus het zijn meer ‘moedwillige vernietigingen of beschadigingen’ - komt Lt. Harvey Greer op het spoor dat er misschien nog wel meer staat te gebeuren, dat de gehele samenleving zoals ze die kennen in gevaar zal brengen.
Maatschappijkritiek
Het levert een fijnzinnig gelaagd maatschappijkritisch statement tegen en voor de moderne tijd. De Surrogates hebben veel voordelen, zoals een vermindering van misdaad of dat er geen politie-agenten zelf sterven bij de uitoefeningen van hun bezigheden maar slechts hun electronische dubbelganger beschadigd zien. En je kunt roken en drinken wat je wil via de Surrogate, wiens longen je probleemloos naar hartelust kunt verpesten terwijl je eigen longen geen schade ondervinden. Nadelig is wel dat onderlinge menselijke relaties aan kracht inboeten. Zo wil de echtgenote van Greer haar imperfecte en verouderde lichaam niet langer meer laten zien aan haar echtgenoot, en verbergt ze zich een huwelijk lang achter haar eeuwig jonge Surrogate.
Chaotisch kladblok
Aanvankelijk moest ik even wennen aan de harkerige tekeningen. Het tekenwerk ziet er immers uit als het kladblok van een schilder met ADHD. Zo is het hele verhaal gehuld in geelbruine of helblauwe tinten en zijn de tekeningen op zijn zachtst gezegd chaotische en schetsmatig. Toch heeft het wat, en weet Weldele met een kunstig gebruik van Photoshop en het verweven van echte fotos in de achtergrond een sfeervol geheel te maken van de wonderlijke combinatie schetsjes met fotos. Bovendien is de keuze voor de kleuren erg bewust gekozen, zo lijkt het. Geelbruin voor de wereld waarin onze Surrogate-dubbelgangers zich bevinden, asblauw voor de realiteit. Toch vormt het teken- en kleurwerk een welkome toevoeging op het verhaal, en geeft het verhaal een sfeer die het midden houdt tussen films als Blade Runner en Chinatown. Ernstig verlopen cops in een afgebladderd en franjeloos toekomstperspectief.
Internetverslaving
Venditti kwam overigens op de idee door verslaafde internetters, die zich achter hun avatar verbergen en een leven achter de pc slijten. De parallel is duidelijk aanwezig. De toekomst is dan ook een grauwe maatschappij waarin mensen feitelijk het direct contact met alles en iedereen om hen heen verloren hebben, terwijl ze toch allen menen volop van het leven te genieten. Het verhaal is rijkelijk gelardeerd met advertenties voor Surrogates, wetenschappelijke artikelen die de voor- en tegens op een rij zetten, krantenberichten met backstories voor enkele main characters. Wat dat betreft is duidelijk te merken dat er qua opzet flink geleend wordt van Alan Moore’s comic-mijlpaal Watchmen. En dat is dan ook meteen het grote manco. Ondanks een eigenzinnig vormgegeven jasje en een science-fiction verhaal dat koren op de molen zal zijn voor vele sci-fi geeks, ligt het gevaar op de loer dat de referenties er te dik erbovenop liggen (ofwel, Blade Runner in innige omhelzing met Watchmen). Met andere woorden, Surrogates oogt niet origineel genoeg om een klassieker van dergelijk kaliber te zijn, maar met het afdoen van de graphic novel als een matig aftreksel van zou je het ook weer ernstig tekort doen. Surrogates mag dan nét niet origineel genoeg zijn om een mijlpaal in de graphic novel te worden genoemd, de grimmige sci-fi novel is de moeite meer dan waard om een keer ter hand te nemen. Al dan niet via je online-avatar.
geschreven door Doctor Clavin op 8 juni 2010
