0

The Yakuza Papers (1973 – 1974)

Ondanks mijn zachtaardige persoonlijkheid ben ik een groot fan van epische gangster-storylines vol verraad, moord en intrige. Films als The Godfather en Goodfellas, televisieseries als The Shield en The Wire… het gaat er allemaal in als koek. Enige minpuntje is dat het allemaal westerse producties zijn en een goede oosterse variant in dit genre was maar niet echt te vinden. En dat terwijl ik Yakuza best interessant vind als concept, en graag meer vette films over ze zie. Blijkbaar heb ik niet goed genoeg gezocht, want in 1973 en 1974 is een serie van 5 films uitgebracht die precies aansluiten bij mijn verwachtingen. Sweet!

Onder de noemer The Yakuza Papers zijn de volgende films verschenen: Battles Without Honor and Humanity (1973), Deadly Fight in Hiroshima (1973), Proxy War (1973), Police Tactics (1974) en Final Episode (1974). Het feit dat deze vijf films in zo’n korte periode zijn gemaakt is niet alleen erg knap, maar het komt de consistentie ook ten goede. De cast is steeds hetzelfde (nah ja, op de vele characters na die het loodje leggen) en qua cinematografie, soundtrack en inhoud vormen alle delen ook echt één geheel. Best een indrukwekkende prestatie van regisseur Kinji Fukasaku, die meerdere gangsterproducties op zijn naam heeft staan en in 2000 ook de beruchte Battle Royale zou maken.

De eerste film, Battles Without Honor and Humanity, was een grote hit en blies nieuw leven in het tot die tijd nobele Yakuza genre. De titel zegt het al: achterhaalde concepten als ‘eer’ en ‘menselijkheid’ zijn hier niet te vinden. Het gaat allemaal om hogerop komen, je machtspositie versterken en alle concurrentie bruut omleggen, het liefst zonder zelf je handen vies te maken. De nobele crimineel bestaat hier niet, en iedereen is een opportunist of wordt door een slimmer iemand ge- of misbruikt.
In deze eerste film leren we Shozo Hirono kennen, een ex-soldaat zonder doel in zijn leven, die kort na de Tweede Wereldoorlog door de straten van Hiroshima struint. Na een gewelddadig incident komt hij in de bak terecht en wordt daar vrienden met de gangster Hiroshi Wakasugi, die hem de Yakuza wereld inhelpt. Shozo begint bij de Yamamori familie onderaan de ladder, maar problemen steken al snel de kop op: verraad, lullige acties, overlopers, etc. Bij wie sluit hij zich aan? Zal zijn keuze gevolgen hebben voor anderen? Is het hoofd van de Yamamori familie wel te vertrouwen? Het leidt hoe dan ook tot een uitgebreide serie moordaanslagen waar The Godfather nog een puntje aan kan zuigen.

Uiteindelijk wist Battles Without Honor and Humanity me nog niet echt omver te blazen. Een deel van de tijd ben je bezig met uitpluizen wie nou precies bij welke familie aangesloten is en hoe de belangenverstrengeling in elkaar zit. Dit is een terugkerend issue, The Yakuza Papers is namelijk vrij complex en heeft een zéér uitgebreide cast. Mensen die snel namen vergeten kunnen deze films beter skippen, want voor je het weet ben je de gewelddadige draad kwijt. Vaak krijg je één keer in een flits de naam van een personage te zien en zijn functie binnen een familie, en that’s it. Ezelsbruggetjes bij namen van characters verzinnen is bijna een noodzaak.

Het vervolg, Deadly Fight in Hiroshima, is in grote lijnen vergelijkbaar met het eerste deel, maar het menselijke element is hier beter uitgewerkt. Er zijn meer personages waar je ook werkelijk een moer om geeft, en een romantisch subplot deed het gal eens niét bij me opkomen. Als dikke, dikke bonus vult Sonny Goddamn Chiba de cast aan als psychotische eikel, iets waar hij prima mee uit de voeten kan. Check zeker ook zijn hilarisch badass film The Street Fighter als je hem hier wel kan pruimen.

Proxy War en Police Tactics zijn wat mij betreft het hoogtepunt van de serie en hebben de beste balans tussen character drama en yakuza actie. Het is op dit punt wel duidelijk wat de formule is: een lullig misverstand of een ietwat egoïstische actie van een hooggeplaatst Yakuzalid verzoorzaakt frustraties, wat al snel leidt tot uit de klauwen lopende schermutselingen, moordaanslagen en het onder druk komen van machtsposities. Vaak zijn er vergaderingen of diplomatische missies die tijdelijk de problemen oplossen, maar altijd één of meer partijen onbevredigd achterlaten. Wat later komt het zootje opnieuw tot een kookpunt. De jonge gangsters komen bij bosjes om het leven terwijl de (eikelige) leiders vaak ongedeerd blijven. Best cool in principe, maar ja, steeds hetzelfde concept terugzien… is dat leuk? Persoonlijk heb ik me er prima mee vermaakt, maar deze serie past dan ook precies in mijn straatje qua inhoud. Het helpt ook dat The Yakuza Papers vanuit een technisch oogpunt goed in elkaar steekt. De soundtrack is waanzinnig lekker en kreeg ik maar niet uit m’n kop. De cinematografie is dik in orde: de sobere presentatie van de Yakuza meetings en zakelijke gesprekken clasht mooi met de broeierige atmosfeer in de straatscènes, waarbij de verlichting voornamelijk komt van neonborden en de afgevuurde pistolen felroze lichtflitsen veroorzaken.


Ook al is er niet al te veel variatie in het overkoepelende Yakuza Papers thema, dan nog zijn er wel wat subtiele verschillen in de individuele films. In Proxy Wars wordt het speelveld bijvoorbeeld groter, waarbij gebeurtenissen in andere steden gevolgen hebben voor de families in Hiroshima en omstreken. Grotere families worden in het verhaal betrokken en de allianties tussen de personages worden zo nóg ingewikkelder. In Police Tactics spelen de media en de politie een grotere rol, en komen alle Yakuza onder grotere druk te staan. Het eind van dit vierde deel is ook dik in orde en maakte me echt benieuwd naar de conclusie.

Final Episode heeft als laatste film één groot nadeel: het voelt niet echt als een afsluiter. Er is nergens echt een ‘wow’ moment wat de film memorabel maakt, en het lot van veel characters zal onduidelijk blijven. Nu kan dat inhaken op het idee dat de Yakuza-cyclus van geweld nooit zal ophouden, maar als dat een bewuste keuze was dan is dit thema wel heel oppervlakkig aan bod gekomen. De nieuwe richting die de Yakuza in dit vijfde deel wil inslaan, namelijk het vormen van een politieke coalitie om het gewelddadige imago van zichzelf af te werpen is dan weer een hele interessante. Hier wordt helaas niet zo super veel mee gedaan, het is eerder het raamwerk waar de conflicten door ontstaan. Dat is wel fijn en zo, maar conflicten tussen Yakuzafamilies hebben we al genoeg gehad. Iets meer vernieuwing was op dit punt niet verkeerd geweest.

Ook al mag de serie dan niet helemaal super bevredigend eindigen, dan nog is The Yakuza Papers als totaalplaatje pretty goddamn awesome. Vooruit, er zijn nog enkele andere vervolgen verschenen onder de noemer New Battles Without Honor and Humanity, maar we houden het in deze review gewoon bij de initiële vijf titels. Alle delen kort achter elkaar kijken is overigens niet de slimste keuze omdat je dan wel héél erg het ‘more of the same’ gevoel kunt krijgen, maar als je net als ik wel houdt van gangsters, diplomatiek gerommel, backstabberij en ietwat nihilistische thema’s, dan is dit een hele geslaagde reeks die je innerlijke Yakuza weer even tevreden zal stellen.

avatar geschreven door op 28 december 2011

Reageer

Anti-Spam vraag :