0

Civilization V

Een goed dag- en nachtritme, dat is wat ik nodig heb. In de ochtend gewoon op tijd m’n bed uit om de dag met een frisse kop te beginnen. En na middernacht niet al te lang rond blijven hangen en er voor kiezen om m’n te lang niet verschoonde nest weer in te duiken. Dat werkt prima, in theorie. Tot ik Civilization V herontdekte. Had ‘m kort na uitkomen aangeschaft, er niet zo veel tijd ingestopt (Fallout leidde me af) maar de laatste weken heeft het spel me in haar geschiedkundige greep. Tot diep in de nacht worden troepen getraind, allianties gesticht, technologieën ontdekt, wereldwonderen gebouwd en creatieve scheldwoorden naar mijn beeldscherm gespat als China of Mongolië me weer eens backstabte op een onverwacht moment. (JERKS!) Mijn dag- en nachtritme is de laatste tijd even onvoorspelbaar als een Aphex Twin track, maar het is het waard.

Vijf delen al weer! Voor mensen die graag meer willen weten over de oudere Civilization games (en nummer 4 in het bijzonder) verwijs ik u graag naar de uitstekende review van Egregius. Ik ben zelf een relatieve Civ-rookie die pas met deel 4 een kijkje in de serie durfde te nemen. Het idee dat ik een spel ging spelen dat de hele ontwikkeling van een civilizatie omvatte was toch een beetje intimiderend in het begin, plus had het een beetje een nerdy imago. Té nerdy voor mij, zo dacht ik een lange tijd. En het was ook even wennen aan de gameplay. Zo veel opties! Wat is slim om te kiezen? Wat is nuttig om te bouwen? Het duurde even voor ik de basics onder de knie kreeg, maar het haast trotse gevoel dat je krijgt bij het succesvol zien ontwikkelen van ‘jouw’ volkje is erg prettig. Nu weet ik in ieder geval hoe mijn ouders zich niet voelen. Anyways! Dat kijkje in Civ 4 beviel zeker, maar er waren toch wat nadelen. Combat was soms frustrerend dankzij het massaal opstapelen van units per land-eenheid, religie was de ene keer handig en het andere moment een huge bible-thumping pain in the ass, en het was lastig om niet constant aangevallen te worden door je concurrenten. Het vijfde deel in deze reeks biedt een aantal hele interessante vernieuwingen en tweaks die de gameplay wat mij betreft positief hebben beïnvloed.

Bij het opstarten van een nieuwe game zijn de opties vergelijkbaar met die van het vorige deel: verschillende map-grootten, moeilijkheidsgraden, spelduur is te tweaken, etc. Maar de eerste verandering is al duidelijk wanneer je een Civilization gaat kiezen om naar de eeuwige roem en glorie te leiden. In IV had elke leider bepaalde Traits (creative, financial, etc.) die het bijbehorende volk al richting een bepaalde strategie neigde. Je koos daardoor een specifieke civ omdat je op een bepaalde manier wilde winnen. Not anymore! Het enige waarin de volken nu verschillen zijn twee unieke units/gebouwen en één unieke eigenschap. Die eigenschappen zijn wel interessant en passen ook echt bij het volk in kwestie. De Egyptenaren zijn 20% sneller met het bouwen van Wonders. De Aztecs offeren graag mensen op en ontvangen daardoor Culture voor het verslaan van units. Als je voor de Duitsers gaat heb je een kans dat leden uit Barbarian encampments die je verslaat zich bij je aansluiten. Undsoweiter. Er zijn 19 verschillende partijen om uit te kiezen, met nieuwe leiders en bijbehorende volkeren zoals Inca, Korea en Spanje beschikbaar als downloadable content.

Als je dan eenmaal het spel zelf betreedt zullen enkele aangepaste of nieuwe elementen al snel opvallen:
– Map tiles. Ze zijn nu niet meer vierkant, maar hexagonaal. Er kan maar één militaire unit op een map tile staan. Geen onoverzichtelijke unit stacking dus, maar beter nadenken over de plaatsing van je troepen. Units en steden zijn nu van meerdere kanten aan te vallen, en de positionering van je mannekes wordt zo een belangrijk leerpunt.
– Grenzen groeien maar met één vakje maar kunnen wel voor goud meteen aangeschaft worden. Een stad kan resources van 3 tiles in elke richting bewerken.
– Happiness is empire-wide, en wordt niet meer per stad bekeken. Dit is prettig voor mensen die niet houden van micromanagen en maakt spelen met een groot rijk ook minder tijdrovend. Puristen claimen tegelijkertijd dat het te simpel en gestroomlijnd is. Is wat voor te zeggen, maar ik klaag niet.
– Een nieuwe toevoeging zijn City states, neutrale mini-civs die geen nieuwe steden stichten en wiens assistentie je kunt krijgen als je ze maar genoeg goud toeschuift. Ook kun je ze units schenken voor extra invloed. Als je een City State bevriend hebt komen ze je te hulp bij oorlogen en schenken ze je resources uit hun territorium. Je kunt ze, net als normale steden, aanvallen en overnemen. Een Diplomatic Victory wordt alleen wel érg makkelijk als je een hoop van deze partijen achter je hebt staan, zij stemmen in de U.N. verkiezingen namelijk ook mee.
– De Civics uit deel IV zijn vervangen door Social Policies. Verzamel X cultuur en je mag een nieuwe policy unlocken. Er zijn 10 policy trees die elk 5 unlockable beleidsvormen hebben. Elke unlock geeft je een direct voordeel, en je bouwt je policies uit gebaseerd op je strategie. Ga je voor de Honor tree die jouw units effectiever maakt op het slagveld? Of kies je voor Piety, die je meer culture-gerelateerde bonussen geeft? Maar als je Piety neemt, kun je later niet meer Rationalism kiezen, die juist je science gaat boosten. Toffe afwegingen, en social policies unlocken is dikke fun.

– Bij het innemen van een stad kun je deze tot de grond afbranden, zelf overnemen en daar een hoop Happiness voor inleveren, of (sinds dit deel) er een Puppet-state van maken. Kost je minder Happiness (het lijkt er immers op dat de stad nog precies zo draait als voorheen) en de stad geeft je alsnog resources, maar je mag niet kiezen wat de stad produceert. Je kunt later de Puppet-state alsnog innemen of vernietigen. Een interessante nieuwe toevoeging. Ook tof dat je een door de vijand overgenomen City state weer kunt bevrijden en onafhankelijk kunt maken.
– Er zijn een X aantal Natural Wonders per map te ontdekken, variërend van El Dorado tot Mt. Fuji. Het ontdekken van een Wonder geeft extra Happiness in je empire, en het bewerken van de tile waar dit ding op staat geeft ook bonussen zoals extra geld of culture.
– Je kunt geen Technologies meer ruilen. In plaats daarvan ga je een Research Agreement aan met een andere civilizatie. Je betaalt beiden een X bedrag, en na een Y aantal beurten krijgen jullie beiden een technologie-boost. Een interessante vernieuwing, zeker wanneer de A.I. deze agreements aan kan gaan om jou een hoop geld te laten spenderen en een beurt daarna de oorlog verklaart, wat dit verbond meteen teniet doet.

De victory conditions zijn nog steeds zoals we gewend zijn. Domineer de hele wereld met je spine-crushing leger, word verkozen tot top dog in de U.N., bouw een ruimteschip dankzij jouw technologische kennis, gebruik je culturele invloed om het Utopia Project te bouwen, of wees de civilizatie de meeste punten als het jaar 2050 aanbreekt. De culturele overwinning stimuleert een speelstijl met weinig expansie (elke stad verhoogt de te behalen hoeveelheid cultuur voor een nieuwe Social Policy unlock), Domination en Science profiteren eerder van een groter imperium. Maar ja, jouw rijk uitbreiden kan tricky zijn, zeker wanneer de computertegenstander zelfs op de kleinste plekjes steden sticht. Laat binnen jouw grenzen ruimte over en de kans is aanwezig dat daar uiteindelijk een lullig stadje van een tegenstander komt, dat zo jouw handelsroutes kan onderbreken.

De A.I. is op dit moment misschien wel een van de grootste minpunten. Deze lijkt niet zo heel effectief oorlog te kunnen voeren. Tijdens een playthrough als Siam, waarbij ik een diplomatische overwinning probeerde te behalen en dus niet al te veel had geïnvesteerd in een sterk leger, kwam Mongolië steden settlen langs de rand van mijn op een uiterste puntje van de kaart gelegen hoofdstad. En ja, je hoofdstad verliezen betekent het spel verliezen. De Mongolen hadden een extreem sterk leger, en zwetend mocht ik toezien hoe ze het Manhattan Project afrondden terwijl ik nog niet eens uranium had ontdekt. Meerdere steden ontstonden langs de kuststroken waar ik het settlen van nieuwe steden niet waardevol genoeg vond, en voor je het weet werd ik langs drie zijden omringd door een troepenmacht die me van de kaart kon vegen als ze alleen maar een scheet in mijn richting lieten. Tot het eind van het spel is dit zwaard van Damocles (Genghis Khanocles?) niet gevallen, waar ik tegelijkertijd verbaasd en blij om was. Door enkele (achteraf zeer nodige) patches is het gedrag van de computertegenstander wel verbeterd, maar dit kan nog wel verder worden aangescherpt.

Er zijn een aantal dingen die je met de A.I. (of je medespelers) kan doen, naast het afsluiten van zo’n al eerder genoemd Research Agreement. Het ruilen of verkopen van je Happiness gevende Luxury Resources of handig voor legers en productie zijnde Strategic Resources, je grenzen voor elkaar opengooien, de oorlog verklaren, dat zijn wel bekende opties. Een nieuwe toevoeging is de mogelijkheid om een ander te Denouncen. Je verklaart hiermee aan de rest van de wereld dat de civ in kwestie een achterbakse eikel(in) is. Dit heeft geinige mogelijkheden, gedurende het spel ontstaan er namelijk vriendengroepjes. Zie het als het speelplein op school: Jantje, Pietje en Gerrit van de Groppelsteeg zijn niet uit elkaar te slaan en komen altijd voor elkaar op. Op een dag besluit Jantje dat Frits een loser is en roept dit heel hard over het plein, en Pietje en Gerrit sluiten zich meteen hierbij aan. Wat doe jij? Kom je op voor Frits? Maar als je juist meeschreeuwt dat Frits inderdaad een bedplassende sukkel is die op moet zouten, dan vinden Jantje en zijn maten dat je eigenlijk wel een toffe peer bent, en is het makkelijker om vrienden met ze te worden. De eerste keren dat een andere civ mij een Declaration of Friendship aan kwam bieden maakte ik de fout om ‘ja’ te zeggen voor ik ging bekijken hoe de haat en nijd verhoudingen precies lagen. Vervolgens werd ik denounced door zo’n beetje al mijn tegenstanders, met excommunicatie en oorlogen als gevolg. Lekker dan! Civ leert ons in ieder geval dat een meeloper zijn helemaal niet zo erg is.
Toch zijn er weinig voordelen te behalen aan een vriendschappelijk verbond met een andere civ. Ze vragen je af en toe om je luxegoederen of een financiële bijdrage (lees: al het goud dat je hebt op dat moment), maar er is geen manier om vriendelijk om eenzelfde iets terug te vragen. Het afsluiten van een defensief pact is mogelijk, waarbij jouw vriend je meehelpt als iemand de oorlog aan je verklaart, maar als er een continent tussen jou en je buddy zit is dit ook niet zo handig.

Er zijn meer nadelen te vinden, zeker als je echt hardcore fan was van Civ 4. Er is een iets beperkter aanbod van gebouwen en units om aan te werken, en enkele toffe Wonders die in de latere eras te vinden waren ontbreken nu. Er zijn sowieso weinig opties voor spelers die met hun technologies in het moderne tijdperk terechtkomen. Er zijn veel soorten vliegtuigen en oorlogsmateriaal (en het is erg tof om je Fighters in dogfights te zien raken met aanvallende vliegtuigen), maar geen wonders of hele speciale gebouwen. Als je gaat voor een culturele of diplomatische overwinning zal er tegen het eind van het spel niet zo veel gebeuren behalve op de knop ‘next turn’ drukken. Dit verandert allemaal als je in een oorlog betrokken bent, maar het gemis aan leuke zaken in latere tijdperken is alsnog wat zonde. Dit zou met een dikke, sexy expansion opgelost kunnen worden. Helaas is er een jaar na release nog geen expansion te ontdekken, behalve nieuwe downloadable content die op nieuwe Civs na niet super veel toevoegen. Kom op, Firaxis! Regel die meuk!

Omdat ik Civ 4 nooit zo gruwelijk uitgebreid heb gespeeld wordt het iets lastiger om met volle overtuiging te kunnen beweren dat deel 5 een stap vooruit is. Het is eerder een afweging; deel 4 heeft dankzij een paar goede expansions meer opties en vraagt iets meer van de speler. Dit nieuwe deel is gestroomlijnd, vergt minder micro-management, maakt oorlog voeren overzichtelijker en lijkt meer new-user-friendly te zijn. De user interface is erg prettig, en een mouse-over geeft vaak de informatie die je zoekt. Mods zijn makkelijk te vinden en installeren. Ik heb me helaas (nog) te weinig verdiept in multiplayer om daar hele concrete dingen over te zeggen, maar qua single player ervaringen is het voor mij allemaal positief uitgevallen. Het enige wat ik écht nog mis is het kunnen spelen van den Hollandschen Beschaeving. Unieke unit: de Geus, die 25% extra schade doet aan vijandelijke units binnen je eigen grenzen. Uniek gebouw: Dorkside Hoofdkantoor, geeft extra Happiness en verdubbelt de Culture output van de stad waar je het bouwt. Tadaa! Firaxis, ik zie de cheque graag tegemoet. Dan probeer ik in de tussentijd het spel maar eens uit te spelen op de allerhoogste difficulty. Ooit zal het me lukken, verdorie! Het op orde krijgen van mijn dag- en nachtritme kan wel even wachten.

avatar geschreven door op 19 januari 2012

Reageer

Anti-Spam vraag :