0

Black Books

Met het overlijden van Steve Jobs in het achterhoofd, toch één van die ongekroonde koningen en exponent van de digitale revolutie waardoor we nu massaal met het grootste gemak gratis het culturele erfgoed wereldwijd eigen kunnen maken, werd hier de Çhannel 4-serie Black Books – eveneens digitaal- bekeken. Een comedyserie over een tweedehands boekenzaak vol stoffige oude boeken (voor de digifiel, een boek is een bundel papier, vaak bijeen gehouden door een kartonnen omslag waarin een pdf in druk is verschenen). Maar aangezien die dingen inderdaad zonder enige moeite in pdf-vorm best gratis te traceren zijn voor iPhone of tablet. Voelt een dergelijke serie dan eigenlijk niet te retro om succesvol te kunnen zijn?

Klik en jat!

Een goede vraag. Toch blijft de charme van het tastbare product voorlopig het nog wel even winnen voor de echte liefhebber. En laten we eerlijk zijn, de meest sympathieke groezelige tweedehands winkels zijn juist bij uitstek de enige waardevolle winkels. Het aanbod van grote ketens is rete-voorspelbaar en vaak online ook te vinden, maar in zulke kelders van de literatuur kun je nog eens  een gokje wagen voor een obscuur meesterwerkje of die rariteit waarvan je tevoren  nimmer had gehoord en die de tijd reeds wat vergeten. Voor een spannende zoektocht zijn juist die zaakjes de moeite van het ondersteunen waard. Zaakjes waar het personeel de tijd en moeite  voor je neemt, en met een gepassioneerd hart leestips uit het schap trekt die mogelijk ook interessant zijn.

Niets van die passie

En laat Black Books nu juist niets van dat alles zijn. Ja, de Ierse winkeleigenaar Bernard Black (Dylan Moran; o.a. Shaun of the Dead) heeft dan wel een passie voor lezen, maar deelt die graag liever niet met anderen. En al helemaal niet als ze de boeken komen ‘kopen’. Daarvoor moet hij zijn stoel uit, en handelingen verrichten, geld tellen en zijn glas wijn neerzetten. Zijn er geen online ketens waar dat dom gepeupel stomme vragen en leestips voor verjaardagen van negenjarige Nintendo DS-junkies kan stellen? Hij is nukkig, arrogant, verslaafd aan wijn en botte aanvallen op klanten. Zijn buurvrouw, Fran Katzenjammer (Tamsin Creig; o.a. The diary of Anne Frank) runt een alles-en-niets-zweef-snuisterijtjes winkel. Zo’n snuffelshop voor boomknuffelende vrijzinnige huisvrouwtjes met een affiniteit voor wierrookstaafjes. Haar winkel houdt het dan maar één seizoen vol (terecht!), maar de gezamenlijke deler (WIJN!) zorgt ervoor dat ze vrienden blijft met Bernard en Manny (Bill Bailey, o.a. Spaced), de langharige slow-witted goedzak die besluit zijn leven radicaal omver te werpen door zijn carrière als boekhouder te verruilen voor die van ‘medewerker van de maand’ bij Bernard Books Unlimited.

Charmant vulgair

Het levert een aimabele serie op, dat in veel opzichten meer weg heeft van de film over een soortgelijke cdshop, High Fidelity. Maar dan met een excentrieke shopkeeper die norser is dan Blackadder’s evil twin en zelden nuchter. En zijn trouwe, ultiem klantpleasende, en ongewenste personeel met de wereldvreemde blik van het duo uit Paul . Overigens speelt diens hoofdpersoon, Simon Pegg, in deze serie dan weer een prima bijrol als Grote-Keten-Dictator in één aflevering. Het eigen smoeltje van Black Books zit hem vooral in de humor, waar de makers geen duidelijke keuze maken tussen absurdistisch irrealisme (zoals bijvoorbeeld in Bottom) of een serie die zich met twee voeten in de aardse realiteit bevindt (denk Fawlty Towers). Het geeft de serie vaak een experimentele wending, die voor een doorsnee kijker van Friends misschien even wennen is, als je niet voortdurend teleurgesteld wilt bazelen: ‘ja moar… da ken jimoal nie!.

Kleine doelgroep

Vanaf de introtune, een krakende en rammelende Tom Waits, is de doelgroep meteen duidelijk. De liefhebbers van deze serie zijn hoogstwaarschijnlijk degenen die dit soort zaakjes al jaren in hun harten sluiten. Die nog wekelijks een gang maken naar cd-winkels met kennis-gurus op het gebied van Mississipi-bluegrass uit de jaren ’30 en die liever eigenhandig een vergeeld exemplaar van Max Havelaar als een ware schat uit het schap trekken na een middagje speuren langs eindeloze rijen zonvergeten boeken. Liefhebbers met een passie voor een écht product. Die geen genoegen nemen met een digitaal bestandje en aan wie de dood van Steve Jobs misschien wel geheel ongemerkt is voorbij gegaan. Jammer genoeg ging de curieuze serie na drie helaas korte seizoenen ongemerkt ten onder, een lot dat veel dit soort zaakjes in werkelijkheid ook beschoren is. En zo blijkt de digitale revolutie tegelijk ook weer zo slecht nog niet, want avi-bestandjes voor je online dvd-molen blijken er gelukkig nog wel van te bestaan.

avatar geschreven door op 17 maart 2012

Reageer

Anti-Spam vraag :