0

Max Brooks – World War Z

De film had zomaar World War Hollywoest kunnen heten, zoveel werd er onderling getwist en gescholden onder de scriptschrijvers. Het resultaat van de rampenfilm met een zombiesausje mocht weliswaar Brad Pitt’s grootste kassucces opleveren, creatief gezien was het script een hoop zoeken, schrappen, passen en meten. Complete verhaallijnen sneuvelden op de montagetafel, waar bijna een geheel nieuwe film tevoorschijn leek te komen. Hoe kan dat eigenlijk? Is het boek zo eh.. warrig dan? En hoe leest het boek eigenlijk?

UN-rapport

In Brooks’ novel World War Z lezen we het rapport van een verongelijkte anonieme UN-medewerker. Ontevreden met de officiële rapporten, besluit hij een meer volledige toedracht te schetsen van wat sommigen inmiddels de Zombie Plaag, de Crisis, of Zombie War 1 hebben gedoopt. Middels een grote reeks interviews met sleutelpersonages over de hele wereld, van voormalige vice-presidenten tot soldaten of eenvoudige vluchtelingen, wordt langzaam duidelijk wat de wereld zojuist is overkomen en te boven is gekomen. In tegenstelling tot de luchtige survivalgids tijdens een zombie-apocalypse, is World War Z stukken donkerder en serieuzer van toon. De vele ooggetuigeninterviews doen al snel denken aan historische werken vol ooggetuigenverslagen. Toch, tussen alle politici met harde, onmenselijke besluiten en almachtige militairen van de VS met gevoelige nederlagen, is er ook regelmatig ruimte voor een humoristische twist wanneer gedurende de oorlog mensen noodlottige of stupide beslissingen nemen. Darwin’s law, nietwaar, pijnlijk leedvermaak. Bovendien wisselt Brooks een verfijnde uiteenzetting van politieke spelletjes of legerstrategieën vaardig af met een meer emotioneel of oppervlakkiger interview, waardoor het geheel prettig leesbaar blijft.

worldwarz1

De Oorlog en de nasleep

De Zombie Oorlog valt in drie delen uiteen te splitsen: de Grote Paniek, het Keerpunt, en Totale Oorlog. De ooggetuigen volgen elkaar geraffineerd op en leveren een goed beeld van wat er nu is gebeurd sinds die eerste ontdekking in China. Hoewel World War Z voor een groot deel de nadruk legt op de verwikkelingen in de VS en richting het eind ook niet van enig pattriottisme gespeend blijft, maakt Brooks veel uitstapjes naar ooggetuigen over de gehele wereld (met uitzondering van Nederland helaas, enkel Muiderslot wordt eenmaal genoemd als een onneembaar geacht bastion dat ten onder gaat). De UN medewerker spreekt frequent met mensen uit onder meer Brazilië, China, Israël, Zuid-Afrika, of Australië. Brooks heeft in de interviews duidelijk zijn huiswerk gedaan met de nodige geografische precisie en kennis van de lokale cultuur. Zelfs legeruitrustingen en wapentuig wordt nauwgezet beschreven (saillant detail: de JSF vliegt in World War Z inmiddels, maar maakt ook hier zijn miljarden niet waar).

Genreklassieker

De insteek met vele ooggetuigen verslagen, en de invulling van overtuigende ooggetuigenverslagen uit andere delen van de wereld maken World War Z zeer verfrissend binnen het zombiegenre. De schaalverbreding van individu naar maatschappij (zonder het oog voor het individu te verliezen) is knap gedaan en levert een ware page-turner. Brooks fabriceert een geraffineerd web van ooggetuigen die elk een stukje van de puzzel prijsgeven. Binnen het zombiegenre behoort World War Z onbetwist tot één van de interessantste werken en het is niet moeilijk te zien waarom filmmakers stonden te trappelen om dit te verfilmen (en… waarom het gezien de tientallen ooggetuigen en het bird’s eye perspectief zo moeilijk was – de kijker moet zich namelijk emotioneel verbinden aan één persoon en niet aan ‘het grote plaatje’). Is het een meesterwerk? Dat valt te betwijfelen. Want hoewel rijkelijk gerefeerd wordt aan lokale kwesties of situaties, is het taalgebruik van de verschillende geïnterviewden nogal identiek. Ze spreken met dezelfde tong, so to speak. In de meeste meesterwerken (vgl. Dracula of pakweg Max Havelaar) heeft elk personage ook zijn eigen dialect of manier van spreken. Had Brooks dit ook in ogenschouw genomen, dan was het wellicht een ware klassieker. Persoonlijk vond ik het boek dan weer vele malen spannender dan de film, en een genreklassieker is het zeker wel. Er zijn (hier wel!) trage zombies, menselijke verhalen vol begrijpelijke reacties, en er is het bredere perspectief, dat de World War meer urgent maakt. Maar goed, het boek of de film, daarover mogen fans de komende jaren ruziemaken.

avatar geschreven door op 7 oktober 2013

Reageer

Anti-Spam vraag :