2

True Detective – seizoen 1

De wereld is een kille, nare plaats waar Het Goede constant belaagd wordt door Het Kwade. Mensen zijn egoïstisch en kortzichtig en niet in staat om de duisternis om hen heen op te merken. En alles wat we meemaken is deel van een cyclus die zich eeuwig blijft herhalen. Nee, het zijn niet de openingszinnen van Nijntje Pleegt Zelfmoord, maar het is de basis voor HBO’s nieuwste topper True Detective. Een serie die de kijker 8 afleveringen lang onderdompelt in een broeierige setting waar we ons nooit op ons gemak mogen voelen. Dankzij de exotische hersenschimmel die op de plaatselijke kinderboerderij/vuilstortplaats is opgelopen deed ik dat sowieso al niet, dus geen wonder dat de eerste aflevering me al in no-time wist te grijpen en daarna niet meer los wilde laten.

In True Detective volgen we twee, je raadt het al, detectives: Rustin Cohle en Martin Hart. Het feit dat deze heren door niemand minder dan Matthew Goddamn McConaughey en Woody Fuckin’ Harrelson worden gespeeld geeft de serie al bij voorbaat een streepje voor. Correctie: een gigantische streep die zichtbaar is vanuit de ruimte. Voor de luitjes die vinden dat zulke high-profile acteurs afdoen aan hun immersie; geen vrees. Vooral McConaughey weet een fascinerend personage neer te zetten dat méér is dan een herkenbaar gezicht. Ook geholpen door het (soms lekker filosofische) schrijfwerk van Nic Pizzolatto, die het hele seizoen heeft kunnen neerpennen zonder gastschrijvers of studio bemoeienissen. Iets dat bij high-profile series als deze bijna nooit meer voorkomt, met als voordeel dat True Detective daarmee erg consistent blijft qua toon en inhoud.

Maar waarom is dit eerste seizoen nou interessanter dan een hoop andere series over detectives? Om te beginnen maakt het god zij dank niet gebruik van de luie ‘een case per week die op het eind netjes is opgelost en repeat dat shite 24 afleveringen lang’ formule waar de meeste televisiezenders van moeten bestaan. HBO gelukkig niet. Met slechts 8 afleveringen wordt niks onnodig uitgerekt en elke aflevering vloeit prima over in de volgende.
Een ander groot verschil is de afwijkende structuur. De serie begint in 1995, wanneer Hart en Cohle worden ingezet om de moord op een prostituee in Louisiana te onderzoeken. De crime scene krijgt door de aanwezige occulte symbolen al meteen een extra creepyheidsfactor. We zien hoe beide heren deze case aanpakken en hoe deze hun persoonlijke levens gaat beïnvloeden. Dit wordt afgewisseld met scènes die plaatsvinden in 2012 waarin Hart en Cohle los van elkaar worden geïnterviewd door twee detectives om een nog onbekende reden. Er is in de tussenliggende 17 jaar een hoop met beide heren en op hun werk gebeurd en langzaam krijgen we als kijker door de flashbacks en interviews meer puzzelstukjes voorgeschoteld die het totaalplaatje compleet maken.
Een laatste bonus is dat de serie op de oppervlakte over een moordzaak gaat, maar dat de identiteit van de dader en zijn/haar motivaties niet de essentie zijn. True Detective is een karakterstudie, een scenario waarbij twee botsende persoonlijkheden door een moord verstrengeld gaan worden en elkaar tegelijkertijd ook afstoten. De moord is de rode draad en katalysator, maar het zijn de onthullingen over de teruggetrokken misantroop Cohle en ‘alpha male met alle bijbehorende zwaktes’ Hart die de meeste aandacht krijgen.

Argh, dit klinkt alsnog niet helemaal als een must-see serie. OK, laat ik het in wat minder pretentieuze taal uitdrukken: True Detective is goddamn amazing. Vanaf die bizar goede opening credits was ik eigenlijk al verkocht. (Dat shot van Harrelson’s gezicht met die snelwegen als overlay, wat hem op een skelet laat lijken? Holy shit man. Zo cool dat ik spontaan soppig werd in mijn wollen onderbroek en van de bank afgleed) Van het eerste tot het laatste moment word je ondergedompeld in sfeer. Plakkerige, oncomfortabele, ietwat bedrukkende sfeer die onder je huid gaat zitten. De Louisiana setting is echt fantastisch en wordt haast een karakter op zich. Het nog nasmeulende akkerland waar het slachtoffer van de rituele moord gevonden wordt. De afgelegen en overgroeide gebieden waar Nare Dingen ongezien kunnen gebeuren. De lelijke industriële gebouwen aan de horizon die soms wat weghebben van ruïnes van een alien beschaving. En dat allemaal begeleid door een waanzinnige ambient soundtrack die de haren op mijn nekharen overeind deed staan. De audio en de visuals zijn dus dik in orde, met één one-shot-take van ruim 7 minuten halverwege dit seizoen als absoluut hoogtepunt. Een van de meest beklemmende kijkervaringen die ik me kan herinneren en ongetwijfeld het beste televisiemoment van 2014.

Het onderzoek van de heren Hart en Cohle zal voor een deel wel herkenbaar voelen, zeker voor ervaren politieserie-of-film-kijkers. Hoe afwisselend kun je het doorzoeken van oude case files en houden van interviews nou maken? Hier komen dus wat clichès van het genre de kop opsteken: de agent die alleen leeft voor zijn werk, de agent die vreemdgaat en te veel drinkt, de getraumatiseerde ooggetuige die op het punt staat om cruciale informatie te geven maar door een paniekaanval weer dichtklapt, etc. Gelukkig zijn deze minpunten maar een klein en makkelijk weg te cijferen deel van het totaal.

De occulte kant van de moordzaak maakt True Detective stukken interessanter. Het is wel een risico, er zijn best veel voorbeelden te vinden waarin spannend bedoelde occulte inhoud onbedoeld grappig wordt: het eind van de verder prima film House of the Devil bijvoorbeeld, of wat dacht je van een klassieker als Rosemary’s Baby waarin alle oncomfortabele opbouw totaal doodvalt in die laatste scène. Als ik een kamer vol oude mensen ‘Hail satan!’ wil zien roepen was ik nooit bij m’n ouders uit huis gegaan. Dus ja, het occulte op een geslaagde manier naar het scherm brengen lijkt een lastige opgave. En I’ll be damned, True Detective slaagt daar gewoon in met evil vlag en evil wimpel door het allemaal nog redelijk subtiel te houden.

De serie bevat een hoop symboliek en terugkerende thema’s die allemaal inhaken op Iets Dat Naar En Dus Ook Evil Is. ‘Natuur’ en ‘kwade krachten’ lijken met elkaar verstrengeld; vreemde houten constructies die bij het eerste slachtoffer gevonden worden en nog wel vaker op zullen duiken, foto’s van mensen in creepy dierenmaskers, de eerder genoemde bedrukkende landschappen waar een hoop onprettige luitjes verblijven… De dader of daders achter de rituele moord worden door al deze symboliek méér dan ‘bad guy/girl(s) die gearresteerd moeten worden’. Alsof het Kwaad in de wereld van deze serie oeroud is, zich ongezien maar overal om ons heen begeeft. En als nare bonus: dat het daardoor ook niet uit te roeien is.

Een probleem van al die awesome symboliek is dat het heeft geleid tot een hoop internet-theorycrafting over de serie. Oplettende kijkers zagen al snel overal hints in, met complexe/freaky complottheorieën als gevolg. En dat terwijl Nic Pizzolatto aangaf dat er geen weirde twists waren en dat de belangrijkste onthullingen al vroeg in de serie te vinden zijn. Kijkers die méér verwachtten, aangespoord door de filosofische monologen van Cohle en de vele momenten die op meerdere manier te interpreteren waren, voelden zich wat teleurgesteld toen de laatste aflevering eenmaal voorbij rolde. Nee, Cthulhu himself duikt niet op, sorry. En sommige vragen blijven onbeantwoord. Wat mij betreft prima. Hoe realistisch is het dat  twee agenten  een case die véél uitgebreider is dan verwacht en al jarenlang allerlei levens heeft beïnvloed volledig op weten te lossen? De climax was in ieder geval retespannend, prikkelend, en dit eerste seizoen eindigde op een manier die gewoon correct voelt en tegelijk een ademlating is na meer dan 7,5 uur duisternis en moody meuk.

En dan rijst de vraag; wat gaat er gebeuren met seizoen 2? In de woorden van Pizzolatto: hard women, bad men, and the secret occult history of the U.S. transportation system. De focus verschuift dus volledig en de kans dat we personages uit seizoen 1 terugzien is nihil. Een interessante keuze die voorkomt dat we meer van hetzelfde krijgen. Klinkt helemaal prima. Maar goed, ik hoef dan ook niet meer overtuigd te worden. En serie die qua stijl en inhoud zó perfect in m’n straatje past? Ja, reken mij maar tot een True Fan.

avatar geschreven door op 13 maart 2014

2 reacties op “True Detective – seizoen 1”

  1. avatar Efjen schreef:

    Prachtig, maar deprimerend, en dat einde was dus echt…teleurstellend? Also: in volgende serie plz iets minder gewauwel.

  2. avatar Bartelen schreef:

    To each his/her own natuurlijk, ik vond het filosofische gemonoloog eigenlijk wel vermakelijk en sfeervol. Misschien omdat veel van dit soort detectiveseries normaal gesproken zo down-to-earth zijn vond ik deze benadering verfrissender, en dan in combinatie met McConaughey’s delivery… Hoo boy!

Reageer

Anti-Spam vraag :