De poëtische New Yorkse onderkoning van de alternative muziek die een plaat maakt met de keizers van het metalgenre, het is niet zo vreemd als het klinkt. Metallica experimenteerde eerder al eens – zij het tamelijk artistiek armoedig – met andere stijlen zoals country. En Reed, die bracht in de jaren zeventig al eens een plaat uit die onbeluisterbaar was, Metal Machine Music. Die metalplaat, die zat er ongetwijfeld al jaren aan te komen. Loutellica dook de studio in, en voor de fans konden protesteren, zag Lulu het levenslicht.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Pompende poëzie?

De opening geeft nog even hoop. Tekstueel is Lou best aardig bezig op Brandenburg Gate, al is de combinatie met de pompeuze bombastische metal wel even wennen. Lou excelleert in kleine liedjes, en Metallica juist weer niet. Maar hoezeer je ook een spanningsboog dus verwacht die voelt als het dragen van een Stormtrooper kostuum op een Star Trek conventie, lijkt iedereen zijn schouders op te halen en zijn eigen gang te gaan. Metallica probeert zich wat dienstbaarder op te stellen, maar verliest zich in een hoop moeilijkdoenerij om toch vooral te excelleren wat voor goede muzikanten ze wel niet moeten zijn. Luister naar de afleidende drumpartijen van Pumping Blood. Reed had beter meer moeite gedaan zijn zang in het metalgeweld te laten passen. Poëtische teksten vol suïcide en zelfmutilatie en seksuele uitspattingen zijn niet voldoende om songs overeind te houden. Bovendien lijken de lange nummers hun tol te eisen van zijn teksten, die naarmate het eind van een song nadert vooral beperkt blijft tot het herhaaldelijk monotoon braken van eerdere passages.

Arty metal?

Dat is het grote nadeel van Lulu. Het is niet verfijnd genoeg voor de fans van Lou Reed, wiens zang volledig los van de muziek lijkt te staan. En muzikaal is het dan weer niet de meest overtuigende metal die de Metallica-fanschare gewend zal zijn, waardoor het album eigenlijk tussen twee werelden valt. Het zou kunnen dat beide artiesten worstelen met hun identiteit en een project als Lulu gebruiken om zich los te breken. Lou deed dat ooit door na zijn grootste meesterwerk het experimentele prutsstuk Metal Machine Music uit te brengen. Puur om de fans te provoceren als statement zodat hij niet een leven lang geacht zou worden om dezelfde plaat uit te brengen. Een thematiek waar Metallica zichtbaar mee in het reine probeert te komen in hun documentaire Monster. Maar waar Metal Machine Music een directe rochel in het gelaat van de fans was en aan hun zuurverdiende centjes die ze spendeerden aan de plak vinyl, is er op Lulu best potentie te vinden. Op Little Dog schikt Metallica zich meer naar de song zonder de overdreven riffs of drumslagen en Junior Dad heeft zijn momenten als Lou Metallica meer ruimte geeft. Helaas is zelfs op de beste momenten van de plaat elke song twee keer te lang.

Lulu 2?

Wat een interessante combinatie had kunnen zijn, toont vooral aan waarmee de twee artiesten groot zijn geworden. Hun eigen pad volgen en er niet vanaf wijken. Het lukt dan ook hier slechts matig om die routine achter zich te laten. Het levert niet de iconische, onbeluisterbare stijlbreuk die Metal Machine Music ooit was, en zal ook weinig stof doen opwaaien (behalve onder boze puristen). Vlees noch vis dus. Lou is er wel tevreden mee en kondigde onlangs zelfs een Metallica-loze tournee aan waar hij Lulu integraal zal spelen. Bovendien zinspeelt hij in interviews regelmatig op een deel 2. Het is te hopen dat daarop de muzikanten beter naar elkaar’s ideeën luisteren dan ze klaarblijkelijk op Lulu hebben gedaan.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Sinds The Phantom Menace laat de term ‘prequel’ een bittere smaak na in de mond. Vaak zijn de verhalen die in prequels verteld worden ook niet boeiend genoeg om bestaansrecht te hebben. Neem Rise of The Planet of The Prequel of the Apes bijvoorbeeld; zat er serieus iemand te wachten op een film waarin we zien hoe onze planeet door aapachtigen wordt overgenomen? (Wat overigens in die film niet gebeurt, en als extra bittere pil zijn de eindcredits boeiender dan wat er daarvoor gebeurde) Maar dat is niet de enige sci-fi klassieker die in 2011 weer in de spotlight werd gesleept. Voor al die mensen die graag wilden zien hoe ‘the thing’ uit The Thing zijn ding deed is er nu… The Thing!

In een perfecte wereld zou een prequel niet alleen inhaken op de originele film, maar zou het ook een originele film zijn die de kijker verrast en echt nieuwe dingen biedt. The Thing is dat niet geworden, en slaat daarmee de plank flink mis. Nu had ik sowieso al weinig hoop op een goed eindproduct. De John Carpenter versie uit 1982 was helemaal toppie en daar hoefde weinig aan worden toegevoegd. De niet beantwoorde vragen uit die film zorgden alleen voor een boeiender eindproduct, een dat na meerdere malen kijken beter overeind blijft dan een hitsige tiener in een nudie bar. Maar nu brengt regisseur Matthijs van Heijningen Jr. ons de antwoorden op de vragen die bijna niemand zich stelde. Jeej?

De film opent met de ontdekking van het gecrashte ruimteschip door een groep Noren op Antarctica, daarna zien we hoofdpersoon Kate (Mary Elizabeth Winstead) uitgenodigd worden om dit Noorse team te versterken, geleid door Dr. Halvorson (Ulrich Thomsen, misschien bekend als de skinhead uit Adam’s Apples). Hierna begint het déjà vu effect, want vanaf dit punt gebeuren alleen maar dingen die we al zagen in de 80′s versie. Een minder spannende versie van de bloed-test scène, characters die opgesloten worden in een andere locatie omdat niemand ze vertrouwt, mensen die met vlammenwerpers rondlopen… Been there, done that. En de paar dingen die echt anders zijn, zoals de climax die zich afspeelt in het alien ruimteschip, zijn dan weer standaard als de neten. Serieus, in plaats van een prequel had men veel beter een remake kunnen maken, dan was er meer creatieve vrijheid geweest.

Nah ja, ergens is het ook wel cool om te zien hoe nauwkeurig de links naar de 80′s Thing zijn gelegd. In de Kurt Russell film wordt het verlaten Noorse kamp bezocht en ontdekken de characters een aantal vreemde zaken. Nu stoppen de makers van de prequel veel moeite in het toewerken naar die status. Oh, Kurt vond een bijl die in een muur is geplant? OK, nu zien we dat dus ook gebeuren. Een vreemd afgebrand lijk dat in de sneeuw ligt te rotten? We zien hoe dat ding daar komt. En de tijdens-de-eindcredits scène sluit 100% aan op de Carpenter versie, je kunt ze direct achter elkaar kijken. Maar ja, dan is dus al het mysterieuze verdwenen en is er niks meer over om ons als kijker te prikkelen. En met het zo pietje precies toewerken naar de 80′s versie verliezen de makers uit het oog wat die eerdere Thing nou zo boeiend maakte. De isolatie, paranoia en angst zijn naar de achtergrond verschoven, en er worden tegelijk ook te veel kansen gemist. Hoe gaaf zou het zijn als Kate de enige Amerikaan is op de Noorse basis? Communicatieproblemen kunnen de paranoia alleen maar versterken. Maar nee, de helft van de personages spreekt Engels omdat Hollywood zonodig films wil zien met een hoop Amerikanen er in en buitenlanders maar eng vindt. Oeh, anders haken ze in op de isolatie die ze voelt als enige vrouw in de groep? Oh nee, er is ook een andere dame en Kate had net zo goed een man kunnen zijn. Tel daarbij op dat de meeste characters oppervlakkig zijn en niet uit elkaar te houden, en alle reveals en twists omtrent deze mensen verliezen meteen hun kracht. Oh nee, die ene gast met die baard wiens naam ik niet weet was een Thing! Hopelijk kan die andere gast met die baard op tijd wegkomen!

Als laatste domper op de pret doen de makers het enige ding waar ik zó bang voor was… te veel gebruik maken van CGI. Carpenter wist in zijn versie de freakyheid van de buitenaardse entiteit te vergroten door een hoop fysieke effecten. Soms wat goofy, maar meestal lekker ranzig en altijd ‘tastbaar’. In deze premaquel (een term waar ik zo snel mogelijk het copyright op aan moet vragen) bestaat bijna alle Thingerigheid uit CGI. Boem. Dat was de spanning. Dood. Weg. Dankzij CGI kan Thing nu wel wat onverwachte dingen doen (zoals samensmelten met een nog levend mens) maar echt spannend of indrukwekkend wordt het daardoor niet.

Zijn er mensen voor wie deze film uiteindelijk iets te bieden heeft? Nah ja, de types die de andere versie(s) niet hebben gezien. Zonder voorkennis is er hier mogelijk nog wel wat entertainment uit te halen. Maar wetend dat deze prequel al haar goede zaken te danken heeft aan dat superieure origineel is toch wel zuur. Ik, als bittere sci-fi fan, had wel wat beters kunnen doen met mijn tijd. Wat dan precies? Euhhh… nou ja… AnyThing.

Het lijkt een thema te zijn waar filmstudio’s maar geen genoeg van kunnen krijgen: de alien invasie. De laatste tijd lijkt het weer in opkomst te zijn met titels als War of the Worlds, Battlefield : LA, Skyline en in zekere mate Transformers. Dat de kwaliteit van deze producties niet al te hoog is, ligt misschien aan het formaat. In 2 uur kun je van het idee ‘onze planeet wordt anally probed door een grote groep mysterieuze/agressieve wezens en de mensheid lijkt machteloos te staan’ niet meer dan een bombastisch actiespektakel maken zonder al te veel aandacht voor de diepere thema’s. Dan is een televisieserie een betere optie. Hier heb je de tijd om het menselijke element uit te diepen en de emotionele investering van de kijker te vergroten. Falling Skies is een alien invasion tv serie die in juni 2011 op de Amerikaanse buis verscheen, en wekte mijn interesse vanaf de eerste aankondigingen. Hoeveel series kunnen namelijk zeggen dat ze Steven Spielberg als producer hebben?

Bij aanvang van de eerste aflevering gaat het niet zo fijn met ons planeetje. Een half jaar eerder verscheen een vloot met buitenaardse schepen in ons luchtruim en begon zonder pardon een grootschalige invasie. EMP’s schakelden alle electronica uit en weerstand bieden leek nutteloos want de aliens waren snel, taai en genadeloos. Volwassenen werden zonder pardon gedood en kinderen kregen een vreemde parasiet in de nek die ze veranderden in hersenloze slaven. De invasie-vloot is weer verder getrokken, maar er is een grote troepenmacht achter gebleven wiens motivaties nog onduidelijk zijn. Dat is een best heftige status quo, en een sterk beginpunt voor een serie. Toch is het eindresultaat niet zo gaaf als je bij zo’n opzet zou verwachten.

We volgen een groep overlevenden die samen het 2nd Massachusetts Militia Regiment vormen, een mix van burgers en soldaten die uit Boston zijn ontsnapt en nu onder moeten duiken tot er een plan wordt gemaakt om de aliens terug te pakken. Hoofdpersoon Tom Mason is de second-in-command van deze groep, wiens achtergrond in militaire geschiedenis goed van pas komt nu elke dag een strijd is om te overleven. Mason wordt gespeeld door Noah Wyle, misschien bekend van E.R., en is vrij geschikt voor de rol. Alleen jammer dat de makers het op safe spelen met wéér een hoofdpersoon die weinig meer is dan een brave middle age white guy met een hart van goud en een paar koters.
En op safe spelen, dat doet Falling Skies wel vaker. De rest van de cast bestaat uit personages die zo mat zijn dat er bijna geen ruimte is voor conflicten. Moon Bloodgood is Anne, de te vriendelijke dokter die dokterige dingen doet. Drew Roy is Hal, Tom’s oudste zoon, die braaf en vriendelijk is. Enzovoorts. Wanneer het boeiendste personage in je serie een scumbag moordenaar/dief/verkrachter-combinatie is, dan is er iets goed mis. Ook vindt alles plaats nadat de mensheid voor het grootste deel is uitgeroeid, maar dat kun je aan de characters niet aflezen. Nu zal vast uit marktonderzoek zijn gebleken dat de doelgroep van deze serie niet houdt van ellende en realistische (lees: getraumatiseerde) personages, maar een beetje uitzichtloosheid had het geheel wat aangrijpender gemaakt. Je zou kunnen denken dat deze keuze komt door Spielberg zelf, die nogal wat family-friendly entertainment op zijn naam heeft staan, al schijnt zijn input als producer nogal mee te vallen.
De serie Jericho speelde zich af na een kernaanval op Amerikaanse bodem en was eigenlijk ook iets te braaf voor zo’n bruut concept, maar daar werd dit gecompenseerd met een goede cast, goed dialoog en het langzaam maar zeker uitbouwen van de setting. In de 10 afleveringen van Falling Skies’ eerste seizoen (een tweede is al aangekondigd) blijft het niveau eigenlijk constant hetzelfde. Er is uiteindelijk te weinig opbouw naar iets wat je echt bij de strot grijpt, helaas.

Falling Skies lijkt ook door budgetproblemen maar niet echt van de grond te willen komen. De aliens in deze serie, die Skitters worden genoemd, zijn vrij ok. Het design is tenminste weer eens wat anders dan een op twee benen lopende mensachtige. De standaard Skitters worden bijgestaan door mechs, wat voor variatie in de tegenstand zorgt en ze maken nog coole geluiden ook. Maar per aflevering komen we meestal maar één of twee aliens tegen en kunnen de menselijke characters nog makkelijk van ze wegkomen ook. Zo komt hun dreiging niet echt geloofwaardig over. Als een grote groep mensen de Skitters zonder al te veel moeite kunnen ontwijken en wekenlang veilig zijn in een verlaten schoolgebouw waar stealth niet echt mogelijk is… tsja, dan lijken die aliens niet al te competent.

Het grootste probleem zit ‘m in het zwakke schrijfwerk. Elke aflevering haalt iemand die beter zou moeten weten wel iets intens doms uit. Een gevangen genomen Skitter wordt te vaak onbewaakt achter gelaten, onbetrouwbare mensen worden op hun woord geloofd, mensen die inside information hebben over de aliens worden niet uitgehoord, etc. Er lijken expres plot holes te zijn zodat deze kunnen leiden tot (normaal gesproken makkelijk te voorkomen) issues die het verhaal op gang moeten houden. Als de characters onderling zo goed met elkaar overweg kunnen en je maar een beperkt aantal aliens in beeld kunt brengen blijven er weinig opties over om drama en spanning te creëren. Er zijn ook andere slordigheden: zo wordt de vriendin van een van de mannelijke hoofdrolspelers door de Skitters gevangen genomen. Normaal gesproken is dit een goed moment voor wat character building, maar hier wordt niks mee gedaan. Alsof hij het drie scènes later al vergeten is. Het character zelf maakt ook geen aanstalten haar te willen bevrijden, terwijl hij voorheen alle moeite deed om zijn in eenzelfde situatie zittende broertje terug te krijgen. What a dick.

Het vervelende is alleen dat ondanks het zwakke schrijfwerk en de goody two-shoes cast er alsnog een kern van simpel maar aardig entertainment is. In andere woorden: de serie is niet slecht genoeg om compleet te negeren. Het is makkelijk wegkijkende tijdens-het-avondeten televisie, en zo veel nieuwe science fiction series zijn er op dit moment nou ook niet meer. De reveals over de Skitters en hun werkwijze zijn bijvoorbeeld best aardig, en aflevering 8 geeft een mooie draai aan het hele concept. Er zijn een paar creepy momenten, de laatste twee aflevering bouwen op naar een spannende conclusie (die helaas zal tegenvallen), en op bepaalde momenten voelt het geheel wél als een post-invasie survival verhaal. Ergens heeft Falling Skies wel wat weg van het eerste seizoen Walking Dead. Daar had ik ook een hoop over te zeuren, maar de paar dingen die goed waren zorgden er voor dat ik toch op de een of andere manier bleef kijken.

Het is echt wel mogelijk, een spannende serie over de door aliens in het nauw gedreven mensheid. De Battlestar Galactica reboot had wat mij betreft een goede mix van toffe characters, mysterieuze agressors en heftige ontwikkelingen. Falling Skies heeft thematisch gezien wat overeenkomsten, maar moet in haar tweede seizoen echt meer indruk gaan maken om me verder te laten kijken. Meer aliens, meer spanning, minder brave familie bullshit. Anders zal wat mij betreft niet alleen de lucht, maar ook het doek vallen voor deze groep mensen.

Sommige cocktails, zoals de gevaarlijke klinkende B52, bevatten laagjes. Je kent ze wel. Van die sneaky materie die je rechtstreeks je torpederen in je eigen film Hangover 666: The aftermath of horrors. Sommige drank laat zich nu eenmaal moeilijk mengen. Hoe zou dat zijn met comedy? Bijvoorbeeld, een samenwerkingsverband tussen Engelse en Amerikaanse comedytalenten dat door het leven gaat als Paul?
Aan de kant van de Engelsen vinden we Simon Pegg (o.a., Shaun of the Dead en Spaced), die met zijn passie voor zombies en sci-fi altijd een speciaal plekje op Dorkside krijgt. Maar aan Amerikaanse kant is er dan.. ehm… Seth Rogen (jawel jawel, het iets te vadsige, oversekst puberaal ventje uit klassiekers als Knocked Up en The Pineapple Express, maar goed, ook The Green Hornet remake, dus laten we niet ál te snel oordelen). Lukt het om de vulgaire humor van Amerikanen te mixen met de fijnbesnaardheid van de Engelsen?

De diners van Roswell

In Paul volgen we Graeme Willy (Simon Pegg) en zijn jeugdmaatje Clive Golling (Nick Frost, o.a. Shaun of the Dead en Hot Fuzz) die door de VS trekken in een afgeragd campertje op die ene reis die iedereen natuurlijk in de VS ooit wil maken. Het afreizen van dé weg der wegen, de Route der Routes, Route 375, Nevada’s UFO hotspot-route. En terwijl ze gretig fotos nemen van restaurantdiners en verkeersbordjes in het UFO-heartland, komen ze plotseling in aanraking met Paul (Seth Rogen), een heuse alien op zoek naar huis en nét ontsnapt uit een militaire basis. De fanboys slepen Paul semi-gewillig mee in hun busje om hem te helpen in zijn doel, al blijkt Paul niet helemaal wat de nerds van een alien hadden verwacht. Paul blijkt een oversekst, grofgebekt, puberaal schepsel. Natuurlijk worden ze al snel in deze dorkside-roadmovie op de hielen gezeten door de man in het pak die de alien terug wil (Jason Bateman; o.a. het fenomenale Arrested Development).

Brak programmeurswerk

Een vermakelijke roadtrip volgt, maar een aantal elementen weerhouden Paul ervan uit te groeien tot een gedenkwaardige comedy met de impact van, pakweg, een Roswell zelf. Zo is de CGI rondom het personage Paul bij vlagen wel erg matig. Waarom filmmakers de eenvoud van gegrimeerde poppen soms toch niet eens weer ter hand nemen, is een volstrekt raadsel. ET zag er bijvoorbeeld zelfs gelikter en geloofwaardiger uit dan Paul. Tenzij je net zo graag als Graeme en Clive in aliens wilt geloven, is het dan lastig om het personage écht serieus te nemen. Verder wankelt Paul heen en weer tussen vulgaire, hilarische bedoelde sextalk enerzijds en een overdaad aan kleine parodietjes of persiflages op bekender sci-fi werk anderszijds. Alsof de makers geen keuze konden maken.

Vallende sterren of Hollywoodkometen?

Zo blijkt Paul dus wel een vermakelijke roadmovie, aardig om eens te huren en met best een paar goede momenten. Misschien verkeren Pegg en Frost al wel te lang in Hollywood om een stevige Engelse tegenhanger te vormen in het creatieve evenwicht VS-UK. Maar misschien hebben ze een paar aardige stijloefeningen nodig om te komen tot een klassieke comedycocktail. Geen zorg Graeme en Clive. I believe.

Als comic book geek die houdt van films is er de laatste jaren weinig te klagen, zou je denken. Om de paar maanden knalt er weer een big-budget superhero festijn de bioscoop in, en in principe zou het prettig moeten zijn het papieren bronmateriaal in live-action-vorm te ervaren. Toch zijn er genoeg tegenvallers te vinden: Green Hornet was een schandalig nutteloze film die de talenten van Michel Gondry heeft verspild, Jonah Hex was vreselijk, Wolverine heeft al z’n coolheidspunten verloren en Kick-Ass vond ik persoonlijk de plank nogal misslaan. De meest recente toevoeging aan dit rijtje van superheldenmissers is als comic helemaal prima, maar faalt als film totaal op z’n bek. Green Lantern, wat doe je me aan?

Het idee van een random douchebag die door een buitenaardse energieconstructen-makende ring gekozen wordt om als beschermer van het universum te fungeren is een tricky concept om te introduceren, maar zeker niet onmogelijk. De Green Lantern setting is sowieso lekker afwisselend, kleurrijk en avontuurlijk, er zijn daarom genoeg insteken mogelijk om de casual bioscoopganger te prikkelen en boeien. Thor wist eerder dit jaar al te overtuigen met zijn spacey setting, en mijn verwachting was dan ook dat Green Lantern er nog een schepje bovenop zou doen. Helaas. Het eindresultaat is een saaie superhelden origin story die z’n prioriteiten 100% verkeerd weet te leggen.

Ryan Reynolds speelt Hal Jordan, een eikelige piloot die helaas nooit echt sympathiek of écht superhero-y zal overkomen. Als de Green Lantern genaamd Abin Sur op Aarde neerstort en op sterven ligt kiest zijn ring de meest geschikte opvolger uit. Dat is natuurlijk Jordan, die kort hierna naar de planeet Oa gebracht wordt waar hij zijn powers leert gebruiken en meer te weten komt over de Green Lantern Corps, de organisatie die leden uit alle hoeken van het universum heeft. De timing is alleen niet ideaal; de terugkeer van een kwaadaardige levensvorm genaamd Parallax vormt een grote dreiging voor Oa’s toekomst, en terug op Aarde zal de wetenschapper Hector Hammond een transformatie ondergaan die problemen op zal leveren voor Jordan zelf. Alle building blocks voor een degelijke eerste film in een franchise zijn er: een mix van meuk die op Aarde en in de ruimte gebeurt (wat in Thor al redelijk leek te werken), het onder de knie krijgen van nieuwe powers, en een big baddie voor de climax. Maar al snel wordt duidelijk hoe slecht deze individuele elementen zijn benut.

Alle scènes die op Aarde plaatsvinden variëren van ‘saai’ tot ‘niet boeiend’. Allemaal. Dit zou niet zo’n groot probleem hoeven te zijn, ware het niet dat 80% van de film zich hier afspeelt. Pas na 30 minuten wordt Jordan omgetoverd tot een Green Lantern, de semi-romance met collega Carol Ferris (Blake Lively, die voornamelijk eye-candy mag zijn) is nergens boeiend, en het subplot over de langzaam muterende Hector Hammond is te onnozel voor woorden. Het helpt niet dat Peter Sarsgaard een portie overacteerwerk uit de kast trekt waar de haren op je nek en op andere, dubieuzere plekken van overeind gaan staan.
Het enige hoogtepunt in de film is het moment waarop Jordan op Oa terechtkomt en de Corps écht wordt onthuld. Hierna volgt zijn training, die door de drill instructor Kilowog wordt afgehandeld en in totaal 2 minuten bedraagt. De scène hierna is Jordan weer terug thuis, alsof er niks aan de hand is. Huh? (De film lijdt overigens wel meer aan slechte editing en gebrek aan logica tussen scènes) Ik snap dat de halve film op Oa laten plaatsvinden veel geld zal kosten, maar door de focus zo weg te houden van die kleurrijke aliens blijft er weinig echt boeiends over. We krijgen zodoende ook veel te weinig te zien van Sinestro, gespeeld door Mark Strong. Hij zet het character perfect neer, en als er nog een vervolg op deze film komt hoop ik dat Sinestro de focus wordt. De teaser halverwege de eindcredits hint daar in ieder geval al naar, ook al komt dat moment helemaal uit het niets en lijkt het lijnrecht tegenover zijn persoonlijkheid te staan. Alsof er hele pagina’s script met character development uit het raam gewaaid zijn die cruciale momenten bevatten of zo.
Als laatste lekkende kaars op de faaltaart is hoofdvillain Parallax ook nog eens lame. Gasvormige vijanden waren sinds Star Trek The Next Generation al niet cool meer, en als de makers denken dat we bij het zien van een gele ruftwolk met kazige CGI kop niet in lachen uitbarsten hebben ze echt de verkeerde coke gesnoven.

Al met al is Green Lantern een hele pijnlijke gemiste kans geworden. Een setting met zó veel potentie wordt compleet verkeerd geïntroduceerd en geen enkele ontwikkeling zal je aandacht weten te trekken. Het is niet woede-opwekkend slecht, maar het zit ergens in die grijze zone tussen ‘hilarisch dom’ en ‘licht teleurstellend’. Als eerste kennismaking met de Lantern mythos zal dit niet naar meer smaken. Een veel betere introductie is Secret Origin, een in 2008 gepubliceerde comic die de origine van Jordan als Green Lantern opnieuw (met kleine tweaks en toevoegingen) vertelt en prima aansluit bij de storylines die de laatste jaren zijn verschenen. Het blijkt toch maar weer eens waar te zijn: het boek is beter dan de film. Of in dit geval, comic. Nee, deze film had wat mij betreft het groene licht niet hoeven krijgen.

De naam ‘Lovecraft’ zal niet iedereen evenveel zeggen, of ze verwarren het misschien met de op een hovercraft gesitueerde stripclub die hier in de regio nogal opschudding veroorzaakt. Nee, H.P. Lovecraft is een Amerikaanse schrijver (1890-1937) en een van de eersten die horror combineerde met het in die tijd opkomende besef dat ons planeetje eigenlijk insignificant is vergeleken met het grote, kille universum waar we deel van uitmaken. In zijn werk komen gewone mensen in contact met gruwelijke wezens en concepten die té onnatuurlijk of heftig zijn om te kunnen bevatten, met vaak krankzinnigheid of de dood als eindresultaat. Gezellig!

Een bijzonder tof element aan Lovecraft’s werk was een rode draad die door bepaalde verhalen liep; namen van locaties en evil wezens kwamen terug, en er werd langzaam een setting gebouwd waar andere tijdsgenoten ook over wilden schrijven of dingen aan toe wisten te voegen. Dit hele pakket van op elkaar geïnspireerde elementen wordt ook wel de Cthulhu Mythos genoemd. Vaak spelen verhalen zich in en om het fictieve stadje Arkham af, waar kwaadaardige dingen zich lijken te concentreren. Komt misschien door die grote collectie met occulte boeken in de plaatselijke Miskatonic University bibliotheek. Anyhoo, Lovecraft’s werk is tegenwoordig een populaire bron voor o.a. bordspellen en roleplaying games, en er zijn door de jaren heen ook best een groot aantal films op gebaseerd. Zal het de makers van deze films lukken om de nare thema’s uit zijn boeken succesvol over te brengen op de kijker? Er is maar één manier om daar achter te komen: met een avondje… H.P. Lovecraft!

The Dunwich Horror – 1970
Deze film is gebaseerd op het gelijknamige verhaal, waarin de Wateley familie in het afgelegen dorpje Dunwich een gruwelijk geheim verbergt. Klinkt goed, right? Dean Stockwell (van Quantum leap fame) speelt de charismatische maar tegelijk ook creepy Wilbur Wateley die Miskatonic University bezoekt om de Necronomicon, het mostest evilest boek ever, door te lezen. Tegelijk valt zijn oog op assistente Nancy, die hij met wat sluwe trucs naar zijn huis weet te krijgen. Zal ze ten prooi vallen aan de Wateleys? En wat zijn die luitjes eigenlijk van plan? En heeft dat op de zolder rondstommelende ding er iets mee te maken?
De film komt uit 1970 en dat zie je er constant aan af: de belichting is vaak overdreven, de studiosets ogen vrij nep, de muziek is soms vervelend en een aantal kleureffecten geven wel een weird, trippy sfeertje maar zijn tegenwoordig verre van indrukwekkend. Het tempo ligt ook al niet hoog, en voor je het weet zit je op je horloge te kijken omdat je interesse snel aan het wegebben is. Het originele Dunwich Horror verhaal is best interessant en daar zit echt wel een spannende film in verstopt, alleen komt dat hier nog niet naar boven. Maar ja, echte gore of ongemakkelijk creepy shit kun je in deze periode van filmmaken niet altijd verwachten. Dunwich speelt het op safe, en weet daarmee nergens een indruk achter te laten. Jammer.

Necronomicon – 1993
Een horror-anthologie over Lovecraft verhalen is eigenlijk best een slimme zet. De man heeft gedurende de jaren een hoop korte verhalen geschreven die moeilijk op te rekken zijn tot speelfilmlengte maar zeker geschikt zijn voor een anthologie. Extra bonus is dat in geval van één slecht verhaal je er tenminste nog meerdere hebt in dezelfde film, dus grotere kans dat er in ieder geval iéts naar je smaak tussen zit. Althans, als de makers überhaupt weten waar ze mee bezig zijn. Necronomicon is geregisseerd door Christophe Gans (die later ook de Silent Hill film zou doen en verantwoordelijk was voor het hilarisch slechte Brotherhood of the Wolf) en Shusuke Kaneko, die in deze periode alleen een aantal Gamera films op zijn naam had staan. Uh oh…
Het concept is wel geinig; H.P. Lovecraft himself (gespeeld door de altijd toffe Jeffrey Combs) bezoekt een klooster waar de Necronomicon achter slot en grendel ligt. Hij weet deze beveiligde ruimte binnen te dringen en begint passages uit het boek te lezen. Hierna switcht de film naar de drie korte verhalen. “The Drowned” gaat over een man die een oud huis aan zee koopt en ontdekt dat de vorige eigenaar een ritueel uitvoerde met nare consequenties. In “The Cold” ontdekt een jongedame dat de andere huurder in het gasthuis waar ze verblijft een cool geheim heeft, en “Whispers” is een batshit insane mix van incoherent, gross en hilarisch fout. Volgens mij moesten de rubberen kippen die de makers hier gebruikten de normaal zo gave Mi-Go wezens uit het kick-ass verhaal ‘The Whisperer in Darkness’ voorstellen. Sneu.
Anyhoo, Necronomicon is tegelijk best geinig en een beetje embarassing. De special effects variëren van best creatief tot schandalig fout, en omdat het de 90′s is wordt er veel gebruik gemaakt van felgroene en -rode belichting die wat mij betreft meteen alle sfeer wegzuigt. Necronomicon is nergens spannend of onderhuids creepy, eerder een gory kermisrit die je achteraf onbevredigd en vaagjes naar prei ruikend achterlaat.

Dagon – 2001
Na twee missers is het fijn om te zien dat het wél kan. Regisseur Stuart Gordon heeft meerdere toffe Lovecraft verfilmingen op zijn naam staan, en Dagon is een van de recentste. Gebaseerd op het bijzonder fijne verhaal The Shadow Over Innsmouth weet Dagon een mooie balans te vinden tussen sfeervolle creepyheid en campy gore. Het begint hoe dan ook allemaal dik prima; Paul en Barbara, twee Amerikaanse toeristen, stranden tijdens een zware storm voor de kust van het Spaanse vissersdorpje Imboca. Ze raken gescheiden en in hun poging elkaar terug te vinden ontdekken ze dat Imboca een duister verleden heeft en helemaal niet veilig is…
De eerste helft van de film scoort bij deze jongen hoge punten in de categorie ‘sfeer’. Imboca is echt een vervallen, doorweekte en sinistere plaats geworden. De opbouw is echt prima, en we krijgen in het begin niet meer dan hints over de weirdheid in en om het stadje. Rare mensen die door de natte straten strompelen en rare geluiden maken, nice. Als we eenmaal te zien krijgen door welke omstandigheden Imboca zo naar is geworden gaat de film qua sfeer een andere kant op. Subtiliteit wordt vervangen door meer standaard horror-stuff, aangevuld met overdreven maar best geinige monster-designs. De gebruikte fysieke effecten zijn over het algemeen prima (met één tenenkrommend moment als bloederig hoogtepunt), de CGI is helaas onder de maat en daardoor hebben bepaalde scènes niet het gewenste effect. Je zult soms eerder moeten grinniken dan schrikken, en dat is toch jammer.
Toch is er voor Lovecraft fanboys veel fijns te vinden. Van de dorpelingen die “ia ia Cthulhu fhtagn” schreeuwen en de vrij nauwkeurige vertaling van boek naar beeld tot het sfeertje van doem en ellende, het voelt allemaal wel geslaagd. Soms beperkt door budget (het blijft eigenlijk een B-film) maar met het onnatuurlijke hart op de juiste plaats.

The Call of Cthulhu – 2005
Als we de categorie ‘trouw zijn aan het bronmateriaal’ er bij pakken scoort The Call of Cthulhu het hoogst van alle kandidaten in deze lijst, misschien wel van alle Lovecraft films die zijn gemaakt. De makers zijn zelfs zo ver gegaan dat de presentatie aansluit op het tijdsbeeld; een zwart-witte silent movie met lekker overdreven soundtrack en intertitels. Dat maakt het misschien wat minder hip en sexy, maar wel een prettig alternatief op al die Lovecraft storylines die (vermoedelijk om budgetredenen) naar modernere tijden zijn verplaatst.
The Call of Cthulhu, naar het gelijknamige verhaal, bestaat uit twee vertellingen die op een verontrustende manier met elkaar verstrengeld zijn: een politieonderzoek dat stuit op een freaky cult in een diep moeras blijkt overlap te hebben met een mysterieus en dodelijk voorval op zee.
De film is duidelijk met liefde gemaakt, door mensen die het bronmateriaal recht wilden aandoen. Het jaren 20 sfeertje is best fijn neergezet, al voelt het jammer genoeg nét niet authentiek genoeg. Maar ja, de hele film met old school apparatuur opnemen zou te veel van het goede zijn. Het is nu wel duidelijk dat je constant naar ‘moderne’ acteurs zit te kijken, maar dat doet niet af aan de pret. Verdere bonuspunten zijn voor enkele knappe effecten, zeker tegen het eind van de film. Voor het eerst wordt de freaky architectuur waar Lovecraft zo graag over schrijft eens tof gevisualiseerd. Dat Cthulhu himself dan écht wel cheesy overkomt is een wat zure cherry on top. Al met al zeker een film die zijn doel bereikt, en een must voor Lovecrafanboys.

The Dunwich Horror – 2009
Ik wilde het serieus een kans geven, eerlijk waar, maar na twee minuten in dit goedkoop ogende werkje gevorderd te zijn zag ik mijn geliefde personage Dr. Henry Armitage, een normaal gesproken subtiele en ingetogen man, een CGI bliksemschicht gooien naar een door Yibb-Tstll bezeten schoolmeisje. Drie uur later werd ik door bezorgde buren in een foetushouding op de grond teruggevonden, terwijl ik non-stop “NEE NEE STOP NEE NIET MEER!” schreeuwde. Ja, deze tweede Dunwich Horror film is fout. Heel, heel fout. Als het niet de charismaloze acteurs zijn of het achterlijke plot dan zijn het wel de matige special effects en irritante editing trucjes die je zullen afstoten. Enige lichtpuntje is Jeffrey Combs (hey, daar hebben we ‘m weer!) als Wilbur Wateley, die nu een stuk creepier is dan de versie uit de eerder besproken film.
Wat me misschien nog wel het meest tegenstond is het constant name-droppen van meuk uit de Cthulhu Mythos, alsof de makers hiermee nerd-cred willen verdienen. Het komt nu eerder over als mensen die irritant om aandacht schreeuwen: “Kijk dan! We hebben de boeken ook gelezen! We gaan zoveel mogelijk namen in onze film proppen, ook al is het niet logisch of interpreteren we alles op verkeerde manieren. Please love us, nerds!”. Nee. Jullie eindproduct is rommelig, lelijk, saai en kinderachtig. Ik spring liever welwillend de bek van een tentakelige Elder God in dan dat ik dit intens foute eeltschraapsel dat zichzelf een film noemt nog een keer kijk.

Zo, dat was een nogal in kwaliteit variërend ritje door Lovecraftfilmland. Maar de reis is nog lang niet voorbij, er is genoeg materiaal om meerdere reviews mee te vullen. We hebben bijvoorbeeld nog de beste Lovecraft verfilming in petto die tegelijkertijd ook een kick-ass zombiefilm is, en een heuse Lovecraft-comedy… oh my. Als dat maar goed gaat. Dat zien we tegen die tijd wel, als onze planeet in de tussentijd niet door de Old Ones wordt geconsumeerd tenminste.

Met zo’n titel schep je wel heel hoge verwachtingen! Visioenen doemen op van een zelfhulpboek vol blauwe pilletjes met tips hoe te komen tot perfecte lichamelijke en geestelijke proporties. Een weelderig krioelende bos borsthaar waarin verleidelijke slogans van Nietzsches verstrikt raken. Plato-wijsheden en Armani-pakken in fraaie combinaties waarmee je je omgeving hopeloos verbijstert. Het telefoonnummer van Doutzen Kroes (ok, sommige elementen voor een succesvol leven hebben niets met filosofie te maken). Maar na het lezen van filosoof Bas Haring’s analyse van geluk en succes, rinkelt de telefoon nog altijd niet om deze zwoegende reviewer in te lijven bij een grote uitgever. Geen kruiwagens geld voor de deur, en Doutzen belt ook al niet.

Sportlife of PK

Maar wat is succes dan eigenlijk? Wie zegt dat? Voor wie is dat dan precies ‘succes’? En is het wel hetzelfde als geluk? Deze themas houdt Bas Haring zoal bezig als hij op zondag opstaat op de eendjes rondom zijn huis te voederen. Voor de eendjes is het simpele brood geluk. En ook sommige mensen leven een gelukkig leven zonder succes. Haring levert met ‘Voor een echt succesvol leven’ een inzichtelijk werkje. Laat dat ook maar aan de onvrijwillig-succesvolle-filosoof over! Eerder al presenteerde hij een vrij helder programma op de publieke omroep waarin hij de filosofie losliet op alledaagse themas, en schreef hij filosofie-boekjes voor kinderen. En ook nu put Haring rijkelijk uit zijn eigen verleden, van zijn wens tot actiefiguurtjes van de Man-van-6-miljoen tot verbazing over kauwgum. De spiegel vol filosofie-vraagstukken die hij ons voorhoudt, houdt hij via dergelijke praktische voorbeelden vaak wel erg dichtbij het gezicht. Aan de ene kant houdt dit het werk uitermate leesbaar voor leken-filosofen, maar doet af en toe wel snakken naar een theoretisch kader of wat verdere verdieping dan de vele praktijkvoorbeelden.

Filosofie. Ook voor Henk en Ingrid

Een sympathieke en erg grappige poging om grotere vraagstukken op Jan-en-Alleman los te laten, is ‘Voor een echt succesvol leven’ beslist. Het boek is goed te volgen voor iedereen. Ook voor John en Annie (de Amerikaanse Henk en Ingrid die op een poster geluk vrolijk aankondigen als zijnde een nieuwe koelkast en waaraan Haring zijn essay hangt). Het leest sneller weg dan een eendje uit Haring’s vijver die een zak brood signaleert op de oever. Bovendien is het werk ook nog eens rijkelijk geïllustreerd met heerlijke absurde Gummbah-prenten. Maar daardoor is er geen ruimte voor nieuwe inzichten, al te veel diepgang of zelfs ook maar een koppeling naar grote filosofische werken. Eén ding weet ik wel. Succesvoller wordt je er niet van. Misschien ietsje gelukkiger dan maar. Al was het maar tijdens het lezen.

Ik houd er een beetje ‘n dubbel gevoel aan over, die downloadable content van Fallout New Vegas. Aan de ene kant is het een perfect excuus om een nieuwe playthrough te maken met een ander type character en hele andere keuzes tijdens het spelen, maar aan de andere kant is het nieuwe materiaal op bepaalde plekken wat zwak. Dead Money (de eerste uitbreiding) had een toffe setting, interessante characters en was nog best lastig op bepaalde momenten, maar scoorde minpunten door frustrerende gameplay en een gebrek aan écht memorabele zaken. Nu is er dan Honest Hearts, die de bedrukkende omgeving van Dead Money vervangt door een afgelegen vallei die de laatste nucleaire oorlog prima heeft doorstaan. En verdorie, ook hier heb ik weer dingen op aan te merken. And I wanted to like it, I really did!

Een van de interessantste characters die geen follow-up kreeg in de oorspronkelijke New Vegas wereld was wat mij betreft The Burned Man. Alles omtrent deze man, Joshua Graham, was bad-ass; de bloeddorstige rechterhand van Caesar himself en mede-oprichter van The Legion, een tactisch genie die na zijn enige fout (de nederlaag bij Hoover Dam) gestraft werd door hem in brand te steken en de Grand Canyon in te schoppen. Hierna doken geruchten op over een ronddwalende, verbrande man. Leefde Graham nog? Zoja, wat was hij nu van plan? Ik vond het jammer dat ik bij mijn eerste playthrough niet meer te weten kwam over dit character, maar Honest Hearts geeft me eindelijk de antwoorden.

Na het activeren van de Honest Hearts content zal de speler een nieuw signaal via zijn of haar Pipboy oppikken; een vertegenwoordiger van de Happy Trails Caravan Company zoekt namelijk een avonturier met een Pipboy voor een expeditie naar het afgelegen stadje New Canaan, met wie alle contact is verloren. De trip hierheen zal via Zion Canyon gaan (een plek die ook echt bestaat), maar daar eenmaal aangekomen blijken er dingen niet helemaal veilig te zijn. Al snel ontdek je waarom; de Burned Man is hier neergestreken, en zijn aanwezigheid heeft grote gevolgen voor de al jaren in de kloof wonende tribals. De speler zal nu met zijn acties de balance of power in deze regio verstoren, als je de gevaren in Zion overleeft tenminste…

Wat meteen opvalt bij het binnentreden van de nieuwe regio (wat in principe op elk level kan; de kracht van de vijanden schaalt mee met de speler) is de opbouw. Weg is het vlakke, soms wat heuvelachtige landschap van de Mohave. Hoge bergwanden, diepe dalen en stromende rivieren zijn nu de dagelijkse gang van zaken geworden. Deze regio werkt als afwisseling wel prettig, alleen is soms pijnlijk duidelijk dat de Gamebryo engine niet echt goed overweg kan met dit type terrein. Op afstand ziet het er allemaal wel ok uit, maar de afwerking is van dichtbij soms wat lelijk. Ook is het gebied niet al te groot en wordt navigeren langs de grote rotsblokken en bergpaadjes op den duur vervelend.

Bij aanvang van de nieuwe content reis je mee met de Happy Trails Caravan pipo’s, tot 10 seconden na binnentreden van de kloof ze met een scripted event allemaal worden gedood. Lekker dan. Wat mij betreft een suffe en luie manier om te zorgen dat de speler de content solo doorwerkt. Grappig detail; het is in deze eerste momenten mogelijk dat de speler per ongeluk een vriendelijke NPC aanvalt die daarna hemzelf en zijn hele factie tot vijanden maakt, waardoor je 95% van de content en storyline misloopt. Oeps!
Net als in Dead Money kun je het nieuwe gebied niet tussendoor verlaten. Verschil is ditmaal dat de speler wel wat equipment mee mag nemen, tot een bepaalde gewichtslimiet. Je companions moeten ook hier weer achterblijven, al zijn de redenen daarvoor in deze dlc wél logisch. Honest Hearts verhoogt net als Dead Money de level cap met 5, voegt wat nieuwe perks toe en introduceert een paar nieuwe wapens. Ook zijn er ditmaal enkele crafting recepten toegevoegd die zowaar nuttig zijn en waarbij je niet afhankelijk bent van alleen in de nieuwe content aanwezige ingrediënten.

Honest Hearts slaat op twee niveau’s de plank mis; qua vernieuwing en qua verhaallijn. De tegenstand in Zion bestaat uit hetzelfde soort wezens die we ook in de Mohave zagen, alleen dan met een ander kleurenpalet of het woord ‘giant’ voor de naam. De enige echte toevoeging is de terugkeer van de Yao guai, gemuteerde zwarte beren die rechtstreeks uit Fallout 3 zijn overgeheveld. Maar ja, models uit een vorige game copy pasten is niet echt ‘nieuw’ te noemen. Kansen om je scala aan skills op nieuwe en originele manieren te gebruiken zijn er ook niet, 80% van de content bestaat uit combat en locaties doorkruisen, en verder zijn alleen Lockpick en Survival relevant. Een pacifistisch character spelen is hier dus niet aan te raden, nee, niet eens mogelijk.

Grootste gemis is echt het verhaal. Joshua Graham was in mijn verbeelding een fascinerend, mysterieus personage. Als we hem dan eindelijk in Zion tegenkomen dan voelt dat toch wat als een anticlimax. En veel andere mensen om mee te babbelen zijn er ook al niet te vinden, er zijn in totaal misschien 6 NPC’s met dialoogopties. De storyline is ook nog eens retesimpel en komt neer op ‘evil tribe komt gebied binnen, neutrale tribe is in gevaar, red ze uit de nood’. Qua quests ben je voornamelijk spullen aan het zoeken in grotten en verlaten hutjes. Het tofste element is het vinden van dagboeken van een man die kort na de laatste oorlog schuilde in de kloof en daar zijn leven zo goed en kwaad als het kon voortzette. De geschreven fragmenten die je vindt zijn fantastisch en hebben soms een pijnlijke, roerende kern. Als de makers van Honest Hearts minder bezig waren geweest met levels volstoppen met schorpioenen en evil tribals en meer bezorgd waren om de emotionele ervaring was deze uitbreiding me stukken beter bevallen.
Als je na een paar uur dan het einde van de storyline nadert kun je kiezen uit twee scenario’s, en de spannendste komt neer op langs een rivier lopen en in totaal 12 vijanden neerschieten met buggy NPC’s die meelopen totdat je 3 bochten en één grot verder het eind bereikt waar je Joshua een confrontatie ziet hebben met de final boss die als character best intimiderend beschreven werd maar die je nu kort ziet voordat hij door iemand anders wordt gedood. The end. Hierna is het gedaan en mag je terug de Mohave in, al staat er ineens een footlocker voor de uitgang-tunnel met daarin alle special equipment van de main characters die je nog snel even mee kunt pakken. Slordige afwerking, heren.

Helaas, Honest Hearts voelde voor mij wat gerushed en leeg. De replaywaarde is iets hoger dan Dead Money omdat het gebied doorkruisen minder stroef gaat en ik ditmaal het idee heb nog niet alles ontdekt te hebben, maar het is geen onmisbare toevoeging aan je Fallout experience. Mensen die hoopten op iets spannenders hoeven overigens niet lang te wachten. Nieuwe downloadable content staat al in de startblokken: Old World Blues zou 4 dagen na dit schrijven al uit moeten komen, Lonesome Road in juli. Ergens baart dit me zorgen; is er wel genoeg tijd geweest om deze nieuwe content een beetje goed uit te werken? Ik heb liever dat er méér tijd zit tussen deze 3 recente toevoegingen en dat er meer werk wordt gestopt in het uitbouwen van de inhoud. Ach, ik merk vanzelf wel of de nieuwe dlc mijn verwachtingen waar kan maken, aanschaffen doe ik het toch wel. Daar kom ik niet onderuit. Tsja, ik blijf nu eenmaal een Fallout fanboy in Honest Heart en nieren.

Je komt aan in sneeuwerig Berlijn met je vrouw, om een presentatie te doen bij een belangrijke bio-tech conferentie. Een koffer wordt vergeten op het vliegveld, en je haast je terug terwijl je vrouw incheckt in het hotel. Maar dan heb je een ongeluk…en vier dagen later wordt je wakker uit je coma, met een wond op je hoofd, en moeite met je alles te herinneren. Maar je weet nog dat je Dr. Martin Harris bent, en je wil terug naar je vrouw Liz.

Maar eenmaal bij het hotel aangekomen willen ze iets van ID zien voordat ze zomaar een sleutel overhandigen, dus je spoort je vrouw op. Ze is op een feestje in het hotel, waar je met moeite naar binnen komt. ‘Bent u wel echt Dr Harris? Heeft u iets dat dat aantoont?’. Kom je uiteindelijk bij je vrouw aan: “Wie is deze man?” “Ik ben het Liz!” “Dit is niet mijn man…hij is Martin Harris” [wijst naar andere man]

En dat is dus de opzet van de film Unknown, nu in de bios. Op zich een onwijs intrigerende set-up: na een coma doet iedereen alsof ze je niet kennen, alsof je niet de persoon bent wie je denkt dat je bent, terwijl iemand anders jouw plek heeft ingenomen. De frustratie van niet je eigen identiteit te kunnen bewijzen, en what the hell is er nu aan de hand?

Toen de reveal kwam (en petje af naar de schrijvers, want die zag ik niet aankomen), dacht ik: wauw, vrij origineel. Beetje Hitchcockiaans. En cinematographisch is de film ook vrij strak: sfeervolle beelden in een sneeuwerig en gloomy Berlijn; als je zelf je identiteit ‘kwijt’ bent een ietwat vervreemdende wereldstad (waar het verleden spookt).

Maar daarna gaat het ietwat minder, wanneer er steeds meer van onze suspension of disbelief gevraagd wordt. Kleine plotholetjes komen voorbij, die er vooral in lijken te zitten om het verhaal voort te bewegen. Het gaat van minieme dingetjes in het begin tot ietwat grotere vraagtekens die ik had richting het eind, die op zich niet zo erg zouden zijn geweest als de film me meer gegrepen had. Want waar ik in het begin geïntrigreerd wilde weten hoe en waarom, was het meer een ‘Waarom, damnit’ dan een ‘Wauw, let me learn more’.

Goed acteerwerk trouwens, stuk voor stuk overtuigend, op misschien Frank Langella na. Zodra hij in beeld komt weet je al dat het een rotzak is, en dat was net iets te makkelijk. Bruno Ganz zet een heerlijke rol neer als ex-Stasi lid die nu als privé-detective zaken oplost, maar z’n rol heeft wel erg veel parallellen met z’n rol als Hitler in Der Untergang. Hoe bedoel je type-casting?

En dat snijdt gelijk het hekele punt aan van deze film: op zich goed, maar het had zo veel beter kunnen zijn als het niet door Hollywood was gedaan. Zodra duidelijk werd dat de film Hollywood-style afgehandeld zou worden voelde dat als een serieuze anti-climax voor me. Het concept was zo degelijk!

Als deze film in Frankrijk gemaakt zou zijn bijvoorbeeld, zou er gespeeld worden met het thema van identiteits-verlies, en de verschrikkelijkheid van de menselijke conditie en wie zijn we nou werkelijk als mensen ons vertellen dat we niet zijn wie we denken dat we zijn? En de aktie zou dan zakelijker en sneller zijn geweest in plaats van piewpiew-vroem-kaboem. Een Duitse regisseur zou de film tot een logischer einde gebracht hebben, OF een groter deel van de film in een raveclub af hebben laten spelen. Not sure.. maar goed dan zou de aktie knulliger zijn geweest. Een Spaanse regisseur zou wellicht de film een heel stuk naarder kunnen maken, in plaats van gewoon gloomy. Aktie zou half off-screen zijn, maar wel kippevel danwel incontinentie geven. Japanners zouden precies dezelfde film hebben gemaakt, maar dan in de toekomst, met een stuk vettere vechtsscenes (dit was weer typisch Westers chaotic-camera up-close mode). Een Mexicaanse regisseur had halverwege de film misschien Bruno Ganz z’n Herr Jurgen de tweede hoofdrol gemaakt, en that would’ve been awesome.

Afijn, tot zover mijn stereotypes van internationale cinema, feit is wel dat de film vermakelijk genoeg is om te kijken, ondanks dat een aantal dingen knagen bij het kijken, maar misschien niet waard om een bioscoopkaartje voor te kopen.

Men kan er maar geen genoeg van krijgen. Van die vermaledijde countrycultheld die nog wekelijks furore maakt in de Wereld draait door. Met zijn heengaan alweer een jaar of acht geleden, ontstond er een golf aan biografisch materiaal voor gulzige fans. Diverse biografieën waren er al. Sommigen door The Man himself geschreven. En er was een aardige, edoch een tikje geromantiseerde film, Walk the line (2005). Eén ding was er nog niet. Een graphic novel. Maar ook die Cash-koe lijkt nu te zijn aangeboord.

Zwart-wit

An sich is het best verfrissend en bovendien leent het levensverhaal van Johnny Cash zich uitstekend voor een sfeervolle graphic vertolking. Reinhard Kleist (Lovecraft, The secrets of Coney Island), winnaar van de Max and Moritz award in 2008 en de Sondermann Award 2007, nam de pen ter hand en waagde een poging. Maar weet hij de commercieel interessante niche wel om te toveren tot een oogstrelend geheel, waar we ook nog iets nieuws leren buiten wat al bekend moge worden verondersteld onder Cash-fans? Het grafische aspect is dik in orde. Natuurlijk, de keuze voor een graphic noir was wel te verwachten. Hey, we hebben het over ‘The Man in BLACK’, en de titel is ‘I see a darkness’. Gelukkig vatte Kleist dat niet te letterlijk op, zodat er volop van de zwart-witte tekeningen valt te genieten.

Neutrale tekenstijl

De tekenstijl van Kleist is zonder enige opsmuk, simpel, en to the point, passend voor een biografie waaraan je geen eigen visie aan wenst toe te voegen. Jammer is daardoor dat het ook wel erg droogjes blijft. Aan de ene kant is dat een biografie waardig, aan de andere kant is een graphic novel bij uitstek de plek waar je een verhaal wat meer emotionele diepgang kunt geven door perspectiefkeuze en spelen met licht en schaduwen. De beste momenten in I see a darkness blijken dan ook de momenten aan het begin van elk hoofdstuk, waarin Kleist een songtekst van Cash in een visuele vorm giet. Hier kan Kleist wat meer het achterste van zijn pen laten zien, en dat levert prikkelende en soms psychotische paginas op.

Bekend verhaal

Voor het verhaal hoef je I see a darkness niet aan te schaffen. H

eb je al eens een biografie gelezen, de film gezien, of ooit een muziekblad door je handen laten gaan, dan leer je niets nieuws. Sterker nog, begon Walk the line (2005) in San Quentin, I see a darkness opent doodleuk in Folsom Prison om vervolgens naar Johnny’s jeugd te springen. Waarmee de eerste parallel met de film al meteen getrokken lijkt. En net als in de film, nemen we afscheid van Johnny Cash na de befaamde gevangenisconcerten. Ook al voegt I see a darkness wel een vrij overbodig hoofdstuk eraan toe die gewijd is aan de American Recordings. En waarmee de titel van de novel meteen wordt uitgelegd (de gelijknamige song van Will Oldham).

Aanschaffen waard?

I see a darkness is een waardige biografische vertolking, maar brengt niets schokkends en durft weinig nieuwe invalshoeken te kiezen. Sterker nog, hoe aimabel getekend ook, je hebt het allemaal al wel gezien en gehoord. Het leesplezier is er niet minder om, maar waarom liet Kleist Cash niet door een zwart dal gaan en streng gelovig worden in de jaren tachtig? Waarom wéér alles ophangen aan de gevangenissen, in plaats van aan de American Recordings zoals ik op basis van de titel aanvankelijk vermoedde? I see a darkness mist een dergelijke originele invalshoek, waarmee Cash zomaar ook de Man in Black AND White had kunnen worden.