Het blijft een fascinerend concept; verhalen over ‘secret histories’, vol onthullingen die gebeurtenissen of personen uit het verleden in een heel nieuw daglicht plaatsen. Lekker rommelen met geschiedenis dus, en als een grote comics-uitgever als Marvel daar ook aan begint dan ben ik zeker van de partij. Ik ben een groot fan van de Marvel setting en heb ondertussen best wat van de oudere comics gelezen. Als schrijver Jonathan Hickman dan alles wat ik dacht te weten overhoop gaat gooien en tegelijkertijd een kruiwagenlading aan weirde, high-concept meuk aflevert, dan maak ik mijn autogordel vast en bereid me voor op een wilde rit.

In de serie S.H.I.E.L.D. gaan we terug in de tijd. Ver terug. Voor de opkomst van de eerste superhelden (in de Marvel tijdlijn was dit in de 40′s) waren er namelijk andere bijzondere mensen die hun leven wijdden aan het beschermen van onze wereld en zorgen dat de mensheid haar volle potentieel zou kunnen bereiken. Een uurtje MTV kijken bewijst dat we dit doel nog lang niet bereikt hebben, mgoed. Als het alien ras The Brood onze wereld in het jaar 2620 v.Chr. binnenvalt is het Imhotep die de Brood Queen verslaat, de invasie tegenhoudt en zo de eerste mens wordt in een lange traditie van beschermers. De organisatie die hierna ontstaat ontleent haar naam aan zijn iconische schild, en wordt dus Shield genoemd.

Het eerste (uit 6 issues bestaande) volume van de comic zelf begint met de jongeman Leonid, die in 1953 wordt opgewacht door Howard Stark en Nathaniel Richards. Juist, de vaders van Iron Man en Mr. Fantastic. Leonid blijkt kosmische krachten te bezitten en wordt meegenomen naar een ondergrondse stad in Rome waar Shield al eeuwenlang verblijft. Hier wordt hij ingewijd in deze organisatie, geleid door een onsterfelijke Isaac Newton, om zo veel mogelijk kennis te vergaren en in de toekomst een verschil te maken voor de mensheid. In de jaren die volgen worden dingen in gang gezet die Shield van binnenuit en buitenaf zullen bedreigen. Leonid’s vader bijvoorbeeld, meer machine dan man, wiens identiteit voor mij als grote verrassing kwam. Of een tijdreizende Leonardi DaModdafokkinVinci die qua ideologie lijnrecht tegenover Newton komt te staan.

Schrijver Jonathan Hickman is een man van de Grote Ideeën. Dat merkte ik al in zijn werk aan Secret Warriors en de Fantastic Four. Denken op de lange termijn geeft alleen wel enkele problemen. Dit eerste volume bevat eigenlijk alleen maar opbouw en kan best verwarrend zijn af en toe. Er worden ontzettend veel zaken geïntroduceerd zonder al te veel uitleg, en er wordt bijzonder vaagjes gedaan over de grote lijn van het verhaal. Er is time travel, characters sterven en keren terug uit de dood, je ziet mysterieuze items en hoort vage voorspellingen. Dat vraagt allemaal wel wat geduld van de lezer, en als bijkomend probleem worden de personages heel beperkt uitgediept. Ze zijn haast allemaal onderhevig aan de epische gebeurtenissen die om hen heen plaatsvinden, en we krijgen zo weinig inzicht in hun persoonlijkheden. Vooral Leonid is hier het slachtoffer van. Het artwork van Dustin Weaver compenseert voor de soms wat abstracte inhoud, zijn scherpe visuals passen bij het materiaal en zitten vaak vol met kleine details die de speurneuzen onder ons wel zullen bekoren.

Als Marvel fanboy was het een geweldige ervaring om de vele verwijzingen op te pikken die de serie S.H.I.E.L.D. linkt met het overkoepelende universum van deze comic-uitgever. Zo zien we tussen Imhotep’s troepen in het oude Egypte een jonge versie van Apocalypse en de allereerste Moon Knight staan. Een Celestial bezocht blijkbaar de Aarde in het jaar 114, en dankzij het ingrijpen van de Chinese astronoom Zhang Heng zijn we onze wereld niet kwijtgeraakt. In de verre toekomst zien we ruïnes van wat wel eens het imperium van Immortus kan zijn. En als je geen kippevel krijgt van het idee dat Galileo in 1582 een machine bouwde om een aanval van Galactus tegen te houden, dan kunnen we vermoedelijk nooit buddies worden. Gaaf ook hoe Secret Warriors tegen het einde van haar run een directe link gaat krijgen met S.H.I.E.L.D., maar dat is voor een latere review.

Dit eerste volume, Architects of Forever, is een type comic dat Marvel niet zo vaak uitgeeft. Veel wilde ideeën, een plot dat de lezer niet bij het handje neemt en echt een puzzel waarbij de stukken op de lange termijn op z’n plaats moeten vallen. Maar zo lang is die termijn ook weer niet. Uiteindelijk moeten we het met een issue of 12 in totaal doen. Dat al die larger-than-life concepten daardoor in het tweede (en vermoedelijk laatste) volume niet helemaal tot hun recht zullen komen is een risico. Maar met een eerste volume dat me zó wist te prikkelen is het een risico dat ik graag wil lopen. Of je moet een betere comic weten waarin tijdreizende uitvinders in de zon gebaarde hyperintelligente ruimtegoden onder hun hoede nemen.

Mensen die in de kerstperiode aan surprises doen hebben ze vast ook gemaakt: lijstjes met wat je graag zou willen ontvangen. In het Marvel comic Universum was bijna elke dag in 2010 kerstmis voor één specifieke gast: Norman Osborn. Onder Spiderman fans bekend als de Green Goblin, maar door een hoop media-manipulatie en dat hele ‘being in the right place at the right time’ idee is Normie nu de baas geworden van S.H.I.E.L.D., zo’n beetje de machtigste organisatie in de Marvel setting. En wat wil een man als Osborn die alles al lijkt te hebben? Nou, zo blijkt, nog best wat. Norman heeft namelijk ook een lijstje gemaakt, en hij wil zeker geen Best Of Guus Meeuwis album of seizoen Mad Men op DVD…

De periode dat Osborn de top dog was in het Marvel universum wordt Dark Reign genoemd, en er zijn een hoop miniseries of losse issues uitgekomen die op dit concept inhaakten. Acht losse comics vormden samen The List, die als bundeling te koop zijn en als rode draad een pissed off Osborn hebben. De beste man is namelijk nu wel de baas van S.H.I.E.L.D. (dat hij meteen hernoemt tot H.A.M.M.E.R. als dikke vinger naar Nick Fury) maar hij is nog niet helemaal tevreden. Norman heeft een lijstje gemaakt met al zijn frustratiepunten, en omdat de kerstman daar niets mee doet is het aan hemzelf om deze dingen af te strepen. Dingen als ‘Kill Spider-Man, Kill Daredevil, Kill Frank Castle’. Je weet wel. Een typisch lijstje van een psychopaat.

The List bestaat uit steeds één comic van een specifieke serie of character. In totaal zijn in de List bundeling de volgende comics terug te vinden: The Avengers, Daredevil, X-Men, Secret Warriors, Hulk, Punisher, Wolverine en Amazing Spider-Man. Mocht je niets hebben met deze rij characters dan kun je deze uitgave skippen zonder er slaap over te verliezen. Maar de lezers die Marvel wat actiever volgen en een anthologie-conceptje wel eens willen proberen zouden hier nog wel wat geinigs uit kunnen halen.
Het grootste probleem van deze uitgave is dat de meeste losse verhalen niet echt op zichzelf staan. Voorkennis is vaak handig, en soms valt de lezer midden in een al lopende storyline. Nu is er wel een korte recap pagina aan het begin van elk nummer dus de lezer wordt niet helemaal in het duister gelaten, maar de hardcore Marvel fan zal hier het meeste plezier van hebben. Het kan hoe dan ook handig zijn om het einde van Secret Invasion en vooral Dark Avengers te hebben gelezen, die gaan over het begin van de Dark Reign periode.

De individuele issues variëren van ‘mwah’ tot ‘niiiice!’. We gaan ze allemaal even af!
Avengers – Geschreven door Brian Michael Bendis, artwork van Marko Djurdevic. Clint Barton, oftewel Hawkeye, is Osborn’s bullshit helemaal beu. Tegen het advies van zijn New Avengers teamleden in gaat hij solo op pad om de door de Dark Avengers ingenomen Avengers Tower te infiltreren en Norman om te leggen. Frustrerend, omdat dit deel eindigt in een cliffhanger die niet hier maar in de reguliere Avengers serie wordt afgehandeld. Dit issue is zeker niet verkeerd, er zijn een paar geinige brokjes dialoog te vinden en Clint mag lekker overdreven badass uit de hoek komen.

Daredevil – Geschreven door Andy Diggle, artwork van Billy Tan. Er is een hoop gebeurd met Matt Murdock sinds de laatste comic die we van hem hebben besproken. Zo is hij een tijdje de bak in gegaan, emotioneel he-le-maal door de mangel gehaald en maakt hij hierna steeds extremere keuzes. Tijdens Dark Reign is het nog gekker geworden; Murdock is nu van plan om leider van de mystieke (en evil!) organisatie The Hand te worden. Het voelt iets logischer als je de voorgaande Daredevil comics hebt gelezen, maar dit is alsnog een vreemde periode voor de serie. In zijn issue van The List probeert Osborn de invloed van The Hand in New York drastisch te beperken, en hij geeft Bullseye de opdracht om Daredevil voor eens en altijd naar de hel te sturen. Er gebeurt helaas in dit nummer niet echt veel, maar in de context van de serie zelf zijn de gebeurtenissen allemaal wat relevanter.
X-Men – Geschreven door Matt Fraction, artwork van Alan Davis. Sinds de gebeurtenissen in Messiah CompleX zijn de X-Men, onder leiding van Cyclops, verhuisd naar San Francisco en verblijven ze op het kunstmatige eiland Utopia. Namor en Emma Frost waren in de beginperiode van Osborn’s rise to power bij hem aangesloten maar hebben sindsdien het contact verbroken. Norman ziet dit als persoonlijke belediging en besluit om Namor op een wel héél persoonlijke manier terug te pakken. De comic is kleurrijk, heeft een redelijk hoog tempo en wat geslaagde actie. De conclusie heeft niet echt een ‘wow’ factor, maar het eindresultaat is gewoon degelijk.
Secret Warriors - Geschreven door Jonathan Hickman, artwork van Ed McGuinness.  Lezers die Secret Warriors volgen zullen dit specifieke verhaal al eens eerder zijn tegengekomen, het was namelijk ook aan de tweede trade toegevoegd. Lezers die Secret Warriors niet volgen zullen vermoedelijk geen idéé hebben waar dit gedoe precies over gaat. De serie zit vol intrige, spionage en geheimen, en om dat nu out of context op te moeten pikken zal niet meevallen. Beetje een vreemde toevoeging, al is er helemaal niks mis met het verhaal an sich. Nick Fury krijgt er genoeg kansen om badass te zijn, en hij heeft ook een lijstje gemaakt dat echt typisch Fury is. Maar ja, niet echt voor casual lezers dus.
Punisher – Geschreven door Rick Remender, artwork van persoonlijke favoriet John Romita Jr. Een van de hoogtepunten van deze collectie. Frank Castle, die zijn arsenaal heeft uitgebreid met gadgets van zijn superhero collega’s, wordt door heel H.A.M.M.E.R. opgejaagd. Hoe kan één man het uithouden tegen een heel leger aan getrainde professionals? En erger… Daken, de zoon van Wolverine, zit hem ook op de hielen. Deze comic is onverwacht bloederig, bruut, genadeloos, met een heftig eind dat me echt wist te verrassen. Jammer dat de Punisher serie na dit punt een overdreven en zelfs monsterlijk paranormale kant opging. Zonde.
Hulk – Geschreven door Greg Pak, artwork van Ben Oliver. Net als Daredevil is er ook met de Hulk vanalles gebeurd sinds zijn laatste besproken comic. Bruce Banner kan niet meer in zijn groene alter ego veranderen, en het blijkt dat het kind dat gedurende de Planet Hulk storyline verwerkt was nog leeft. Deze groene barbaar, Skaar geheten, is naar Aarde afgereisd om in klassieke Griekse tragedie-stijl zijn vader te doden. maar dat is niet Banner, dat is Hulk. Dus werken ze samen totdat Banner weer in die groene woesteling kan veranderen. Osborn vindt de geniale Banner een onvoorspelbare factor en bedenkt een plan om hem zonder al te veel kleerscheuren uit te kunnen schakelen. Dat hij alleen Victoria Hand en Moonstone op deze missie stuurt is dan weer wat suf. Hoe dan ook is het leuk om Banner zonder brute powers te zien, en er is een nerdy ‘plans within plans’ confrontatie tussen mensen die altijd een paar stapjes verder denken. Fijne visuals, een interessant einde… ja, dat was niet echt verkeerd.
Spider-Man – Geschreven door Dan Slott, artwork door Adam Kubert. De Spider serie was rond dit punt best wel suffig, en dit verhaaltje veranderde daar weinig aan. Slott is gewoon niet zo’n goede schrijver wat mij betreft. Peter Parker komt in bezit van videomateriaal dat Osborn in verlegenheid kan brengen, dus wordt hij opgejaagd. Niet boeiend, en ook Kubert’s werk lijkt hier wat meer gerushed. De grootste tegenvaller van deze bundeling.
Wolverine – Geschreven door Jason Aaron, artwork van Esad Ribic. We bewaren the best for last. Oh mijn god wat is dit Wolverine nummer een monsterlijk goed stukje comic entertainment geworden! Een perfecte balans tussen actie, gestoorde sci-fi concepten, originele ideeën en gevat dialoog. De visuals passen ook nog eens perfect bij het materiaal. Wolverine speelt grappig genoeg niet eens zo’n grote rol, het gaat voornamelijk om de uit de Dark Avengers groep gestapte Marvel Boy die ontdekt dat Osborn graag The World wil overnemen. Nee, niet de planeet, maar een geautomatiseerde faciliteit waar Weapon Plus wapens worden uitgebraakt. Tijdens de infiltratie van deze plaats stuit Marvel Boy op Fantomex, de bijdehante superdief/moordenaar/playboy. De perfecte team-up is geboren! The World en Fantomex zijn overigens creaties van Grant Morrison en stammen uit de periode dat hij de X-Men serie voor zijn rekening nam. Good times. Wat mij betreft was dit een van de beste 22 pagina’s aan comic die in 2010 het levenslicht zag. Lovin’ it.

Al met al heeft The List meer hits dan misses, maar de geslaagdheid van deze bundeling hangt af van je bekendheid met de Marvel setting en je interesse in de langskomende characters. Ook moet je niet al te ver doordenken, want er zijn best wat plotholes te vinden. Zo had Osborn bijvoorbeeld Sentry of Ares op de meeste problemen af kunnen sturen, maar deze duiken maar amper op. Vooruit, het eindresultaat zou een gigantische rokende krater zijn geworden, maar als je Spider-Man of Daredevil dan écht zo graag uit de weg wil ruimen dan neem je dat voor lief. Hoe dan ook heb ik me vermaakt met deze uitdieping van de Dark Reign periode. Het is dat ‘ie al in mijn kast staat, anders had ik deze comic vast ook op mijn kerstlijstje gezet.

Het wordt steeds makkelijker om aan je directe omgeving mee te delen dat je superhero comics leest zonder negatieve reacties te krijgen. Batman, Wolverine, Spidey en Iron Man hebben ijzersterke reputaties, mede dankzij al die films van de laatste jaren. Geweldige schrijvers als Brubaker, Ellis en Morrison richten zich tot een volwassen publiek, en er zijn genoeg series te vinden met een inhoud die zeker niet voor kids is. Maar wanneer Marvel eind 2010 aan komt zetten met een kleurrijke animatieserie… die als bijkomende bonus ook nog eens op een Disneykanaal werd uitgezonden… en die mij als Avengers fanboy eigenlijk prima bevallen is… Oeis! Dat hield ik een tijd lang liever voor me. Gelukkig kan ik het op Dorkside wel kwijt. You guys won’t judge me, right?

Nu is de overstap van Marvel-comic naar beeldbuis natuurlijk niks nieuws meer. Er zijn door de jaren heen al een shitload aan Marvel cartoons verschenen, series die zich meestal op één of een klein groepje characters richtten. Nah ja, de X-men cartoon uit de 90′s was nog relatief uitgebreid en wist destijds hele storylines uit de comics vrij geslaagd naar het scherm te brengen. Met The Avengers: Earth’s Mightiest Heroes is er dan voor de Marvel fans of fannabees een cartoon die dit specifieke super-team eens aan durft te pakken. Goed gepland ook, met de aankomende film in het achterhoofd.

Het concept ‘Avengers’ is uitgebreider dan je denkt; er zijn een hoop heroes, villains, grote storylines en door elkaar lopende gebeurtenissen. Daarom is het zo fijn dat de makers er niet voor gekozen hebben om het concept tot het absolute minimum terug te brengen. Het is zelfs verrassend hoe veel zaken uit de comics hier terug te vinden zijn. Voor de Marvel fan die z’n geschiedenis een beetje kent is Earth’s Mightiest Heroes dan ook een feest van herkenning.
De manier waarop de vrij uitgebreide setting wordt geïntroduceerd is ook bijzonder slim gedaan. De serie begint namelijk met 20 micro-episodes van iets meer dan 5 minuten, waarin steeds één main character centraal staat. Bij aanvang zijn dit Iron Man, (het enige duo) Wasp & Giant-Man, Hulk, Cap en Thor. In elke mini-aflevering worden nieuwe characters of concepten onthuld die vaak in latere ‘echte’ afleveringen een grotere rol zullen spelen.

De serie begint goed en wel met de dubbelaflevering Breakout, een knipoog naar de eerste New Avengers storyline met dezelfde naam. In de micro-episodes zijn 4 verschillende soorten supervillain gevangenissen geïntroduceerd, en die worden nu allemaal gesaboteerd. Al die uitgebroken villains zijn alleen door samenwerkende superheroes te stoppen, en huppa, The Avengers zijn geboren. Hierna wordt de serie een mix van de old school verhalen uit het Kirby en Stan Lee tijdperk met elementen uit recentere storylines.

Gedurende de serie zal het Avengers team aangevuld worden of juist leden verliezen. Geinig detail is dat je in de intro een groepsfoto ziet van alle characters die op dat moment Avengers leden zijn, en als de Hulk dus bijvoorbeeld een tijdje zijn eigen ding gaat doen verdwijnt hij ook uit dit plaatje. Tee-hee. Het verraste me hoe characters als Hawkeye, Black Panther en Giant-Man in geanimeerde vorm best bad-ass uit de hoek kunnen komen. De stemacteurs zijn in orde, zonder gekke uitschieters. Leuk hoe men voor Iron Man een stemacteur heeft gevonden die echt klinkt als Downey Jr, met een tikkie Jack Black. En een paar persoonlijke favorieten doen de stemmen van bepaalde villains: Lance “Millennium” Henriksen laat Grim Reaper flink intimiderend klinken, Mark Hamill is audio-monster Klaw en Jeffrey “Re-animator” Combs is een perfecte Leader geworden.

Er wordt gedurende de 26 afleveringen best mooi toegewerkt naar bepaalde gebeurtenissen: zo zien we Giant-Man al in een vroeg stadium werken aan Ultron, probeert Hydra een tijd lang de Cosmic Cube te verkrijgen dankzij samenwerking met A.I.M., blijkt dat een specifieke villain een Skrull is, komen de Masters of Evil regelmatig terug en gaat er vermoedelijk in een later seizoen een Winter Soldier storyline plaatsvinden. De laatste seconden van seizoen 1 duiden voor de nabije toekomst ook op een mix tussen Secret Invasion en de Skrull/Kree War. Allemaal hele fijne dingen om eens in geanimeerde vorm terug te zien.

Maar dat is tegelijk ook het grootste probleem van Earth’s Mightiest Heroes; de animaties en het tekenwerk zijn niet echt heel indrukwekkend, en bij vlagen zelfs redelijk slordig. De character designs zijn vaak simpel (vooral van de Avengers zelf) en door de soms wat houterige animatie komt het geheel wat kaziger over dan de bedoeling is. Hardcore fanboys als ik zullen er doorheen kunnen of willen kijken, maar iemand die de serie zonder (Marvel) voorkennis wil gaan kijken kan er wat meer moeite mee hebben. Het is jammer dat het geheel visueel gewoon niet echt boeiend is, want de inoud is eigenlijk best prima. De opbouw is goed gedaan, er zijn veel payoffs, het geheel zit propvol met verwijzingen naar de comics (namen als Lukin en Gorgon komen bijvoorbeeld even langs) en een paar multi-arc episodes hebben zowaar een licht episch tintje. Nu is DC wel de koning waar het animatieseries betreft, en dat blijft zij nog wel even, maar dit is wat mij betreft een hele geslaagde poging van de concurrent geworden. Oh, op het intens foute nu-metal nummer in de intro na. Ugh.

Het is voor mij als (relatief) volwassen manspersoon een beetje awkward om toe te geven dat ik een cartoonserie als Earth’s Mightiest Heroes heb gevolgd. Maar ja, ik ben al jarenlang fan van het bronmateriaal en kan op deze manier weer dat fijne gevoel terugkrijgen wat ik als jong manneke kreeg bij het kijken van de  X-men cartoon op zaterdagochtend. De doelgroep van deze Avengers serie is in ieder geval een mix van jong en oud. Mocht je de recente Marvel films best in orde vinden dan is dit een kijkje waard. Vooruit, de inhoud is soms wat corny of overdreven, maar het bronmateriaal is af en toe net zo leip. Het blijven immers verhalen over superhelden in gekleurde pakjes. En je er voor schamen… Denk maar zo, het kan altijd erger. Je had ook zo’n vervelend vocale My Little Pony : Fandom Is Tragic gast kunnen zijn. Met dat in het achterhoofd durf ik mijn Avengers waardering gelukkig niet meer voor me te houden.

Het kan in economisch onzekere tijden als deze gebeuren: dat je als directeur van een bedrijf of organisatie zonder pardon buiten wordt geschopt. Vanwege een schandaal, teruglopende omzet, whatever. Wat er dan meestal niet gebeurt is dat de nieuw aangewezen top dog al zijn tijd en moeite stopt in het opsporen en vernietigen van z’n voorganger. Geen gouden handdruk dus, maar eerder een ijzeren boksbeugel. In the face. En dat is nou net wat er met Tony Stark staat te gebeuren als hij niet oppast. In de uit 12 issues bestaande comic World’s Most Wanted mag Stark, oftewel Iron Man, op de vlucht voor zijn ex-werknemers die nogal sinistere plannen met hem hebben. Zo wordt een volgende baan zoeken natuurlijk ook niet echt makkelijk!

De laatste keer dat we Tony Stark in onze comicreviews tegenkwamen was bij de crossover Secret Invasion. Als leider van de organisatie S.H.I.E.L.D. had Tony als doel om de wereld te beschermen tegen allerlei soorten dreigingen, maar werd totaal verrast door het nieuws dat buitenaardse shapeshifters alle lagen van de bevolking hadden geïnfiltreerd. Een hoop stress en knokwerk later werd de planeet toch nog veiliggesteld, maar al Stark’s technologie was naar de kloten en de media was woedend op de man die de invasie niet aan zag komen of kon tegenhouden. Hij werd uit z’n functie ontheven en vervangen door Norman ‘Green Goblin’ Osborn, de mega-eikel en ex-supervillain die dankzij een hoop sneaky mediamanipulatie nu als patriot wordt gezien. Osborn ontbindt S.H.I.E.L.D.  en maakt er H.A.M.M.E.R. van, wat nu min of meer dient als zijn persoonlijke leger, bijgestaan door zijn eigen superteam de Dark Avengers. Vanaf dit punt ging in de Marvel comics setting de Dark Reign periode van start, waain de bad guys het voor het zeggen kregen. Deze nieuwe status quo had invloed op zo’n beetje alle series die door Marvel werden uitgegeven, en die van Iron Man in het bijzonder.

De Iron Man comic kreeg kort na het uitkomen van de eerste Iron Man film een herstart. Slim, want mensen die de film wel leuk vonden zullen eerder geneigd zijn om een comic issue met nummer 1 op te pikken dan het risico te lopen ergens halverwege een lopende storyline te moeten beginnen. De opnieuw gestartte comic kreeg de titel Invincible Iron Man, en bij issue 8 begon de storyline World’s Most Wanted die een jaar lang door deze serie zou lopen en Tony door een gigantische mangel zou halen. Nu Norman Osborn aan de macht is dreigen dingen uit de hand te gaan lopen. Wat is namelijk het geval? Sinds de gebeurtenissen in die eerdere grote crossover Civil War moeten alle legaal opererende superhelden zich registreren bij de Amerikaanse overheid. Er is dus nu een Superhuman Registration Database waar alle info over elke held in te vinden is. En al die informatie in de handen van een megalomane en wraakzuchtige bastard als Osborn… da’s niet goed. Een van Tony’s laatste acties voor hij S.H.I.E.L.D. verlaat is de Database wissen, tot er uiteindelijk nog één versie over is. En die zit in Stark’s (door de Extremis procedure in een supercomputer veranderd) brein. Een brein dat hierdoor wel héél erg gewild wordt.

Gedurende World’s Most Wanted zal Tony proberen alle Registration Database info uit zijn brein te wissen. Dit is niet zo heel eenvoudig, en de procedure moet uitgevoerd worden op Stark-locaties die over de hele wereld verspreid zijn. Het wordt nu voor Tony een race tegen de klok om zijn brein min of meer schoon te vegen vóór Osborn hem te pakken krijgt. En die laat er geen gras over groeien. Norman heeft namelijk nogal wat connecties van dubieuze aard die ingeschakeld worden. Van de arrogante Namor en criminele overlord The Hood tot de psychopatische Madam Masque. Terwijl Tony constant belaagd wordt begint hij mentaal ook steeds verder af te takelen, zodat hij constant zijn Iron Man outfit moet downgraden naar een oudere en simpelere versie tot hij uiteindelijk in zijn allereerste kostuum rond moet banjeren. Zo krijgt World’s Most Wanted ook een coole retro insteek, al zijn de omstandigheden allesbehalve nostalgisch.

Het uitgangspunt van deze storyline is tof, al is het natuurlijk een beetje makkelijk van schrijver Matt Fraction om te zeggen dat Tony niet in één keer zijn brein kan schoonvegen. Tsja, dan blijft er weinig verhaal meer over. Maar de slome desintegratie van Stark’s persoonlijkheid is zo fascinerend dat je hier niet te lang bij stilstaat. Tony, de normaal zo briljante visionair, wordt elke minuut verder gereduceerd tot kasplantje. Hij verliest cruciale herinneringen en moet moeite doen om zijn missie niet te vergeten. Marvel fans die problemen hadden met Stark’s karakterisatie sinds Civil War (waarin hij inderdaad nogal heftige beslissingen maakt en best een eikel wordt) zullen het misschien prettig vinden om deze alpha male op z’n zwakst te zien. Spannend wordt het verhaal er in ieder geval wel door.
De cast van deze comic is sowieso best uitgebreid. Naast Stark is er aandacht voor Osborn, Maria Hill en Pepper Potts, met cameos van een hoop heroes en villains. Pepper in het bijzonder krijgt een interessante superhero make-over. In de eerste storyline van de Iron Man comic herstart werd ze al voorzien van hetzelfde soort repulsor tech wat Tony heeft, nu krijgt ze een wel heel erg cool afscheidsgeschenk van haar ex-baas.

Het tekenwerk van Salvador Larocca zal misschien niet iedereen aanspreken. Gezichtsuitdrukkingen zijn soms wat weird of gerushed, al vond ik zelf veel van de designs cool en is de actie altijd duidelijk. Ook hebben de visuals iets.. menselijkers. Het is niet het standaard overdreven opgepompte superhelden-werk, mag ook wel eens. Deze hele storyline is in twee losse trades (World’s Most Wanted 1 en 2, obviously) te vinden en is een aanrader voor Iron Man fans die de overkoepelende Marvel storyline ook een beetje volgen. Bereid je wel voor op een einde wat nog niet echt een einde is; deze storyline krijgt nog een staartje en als je eenmaal zo ver bent gekomen kun je vermoedelijk niet wachten om méér te lezen. Komt goed uit!

Stark Disassembled is de naam van de comic die direct volgt op World’s Most Wanted. Ik zal niet al te veel van de inhoud weggeven, maar laat ik het er op houden dat een hoop van Stark’s (vroegere) vrienden bijeenkomen om een eerder opgenomen bericht van hem terug te horen met daarin wel héél erg ongewone instructies. Omdat Tony zelf nu bijna hersendood is geworden is hij bijzonder kwetsbaar. Iets dat een van Osborn’s huurmoordenaars wel erg goed uitkomt…

Stark Disassembled is best een aardig vervolg. Zelfde schrijver en tekenaar combinatie, en de draad wordt meteen weer opgepikt. Er gebeurt niet zoveel spannends en afwisselends als in de vorige storyline, maar de passages in Tony’s uiteenvallende onderbewuste waren sfeervol en creepy.

Een groot nadeel van deze Iron Man comics is dat ze uiteindelijk een hoop character building ongedaan maken. Dat laat een wat zure nasmaak achter; Tony heeft een aantal heftige keuzes gemaakt de laatste tijd en hij krijgt zo wel een heel erg handige Get Out Of Guilt Free card. Dat is iets dat voornamelijk hopeloze comic fanboys als ik zal storen, dus hopelijk zal het jouw leesplezier niet beïnvloeden. Hoe dan ook gaat de Iron Man serie vanaf dit punt weer een nieuwe, interessante richting in en dit punt vormt ook een mooie afsluiter van een zware periode voor deze metalen meneer. Als het goed is zal de Iron Man serie niet zo snel meer van je Most Wanted Comics lijstje afgaan.

We hebben het allemaal wel eens gespeeld, het ‘wie zou winnen’ spel. Plaats twee fictieve badasses tegenover elkaar en stel voor wie logischerwijs als winnaar uit de bus zou komen. “OK, Darth Vader versus de Predator, wie zou er winnen?”. Predator, obviously. Gremlins versus Tribbles? Gremlins. Worf versus Dracula? Worf, maar alleen als we het hebben over de DS9 Worf en niet de TNG variant. Enzovoort.
Bij Marvel spelen ze dat soort spelletjes niet, die stoppen dat soort scenario’s gewoon in hun comics of in dit geval, animaties. En wie kun je nou beter een krachtmeting aan laten gaan dan Angry McPissedoff himself, de Hulk? Met de klassieke slogan ‘Hulk is the strongest one there is!’ heeft hij wel een reputatie om hoog te houden. In deze uit twee delen bestaande direct-to-DVD animatiefilm zien we de groene gigant het opnemen tegen een viking-god en een harige Canadees. Place your bets, people!

Als eerste kandidaat is daar het blondje met het korte lontje; Thor. Hulk vs Thor is de zwakste van de twee producties, maar is qua verhaal weer het meest uitgebreid. Beide delen zijn overigens geschreven door Craig Kyle en Christopher Yost, die bij Marvel fans bekend kunnen zijn van hun badass werk aan comics als X-Force. Het gedoe begint allemaal als Loki een plan bedenkt om zijn broer Thor voor eens en altijd tot een viking-pulp te reduceren: de Hulk met wat magische bla bla mind controllen en als oversized marionet gebruiken. Bij deze procedure raakt Bruce Banner gescheiden van Hulk, wat grote problemen op gaat leveren.

Nu is een Hulk versus Thor showdown in principe wel de moeite waard. Thor is immers één van de sterkste superhelden in de Marvel stal qua brute kracht, maar Hulk is ook geen mietje natuurlijk. In de comic World War Hulk hebben we de showdown tussen die twee moeten missen (Thor was op dat moment tijdelijk overleden) dus is het wel geinig om in deze geanimeerde vorm een herkansing te krijgen. De power-levels van beide heren worden in ieder geval wel vrij goed overgebracht, al duurt hun onderlinge confrontatie ook weer niet zo heel lang. Dat krijg je als er zonodig ook verhaal en een uitgebreide cast (zo’n beetje alle belangrijke Asgard types) in zijn gestopt.

Animatie, voice-acting en tekenwerk zijn allemaal redelijk tot ok. In zijn totaliteit is deze productie nergens heel erg spetterend, maar het verhaal is in ieder geval afwisselend en de visuals kleurrijk. Mocht je niks hebben met Thor of dat Asgard-circus er omheen dan zal deze korte animatiefilm je mening daar niet positief over veranderen.

Als tweede kandidaat is er de mutant die de ‘man’ in ‘adamantium’ stopt; Wolverine. Hulk VS Wolverine is best een geinige callback voor old school comic fans, hun eerste showdown was namelijk ook de eerste keer dat Wolverine in een Marvel comic te zien was. In deze animatiefilm wordt dat moment nog eens dunnetjes overgedaan, maar dan met wat interessante extra’s erbij. Wat al snel opvalt is dat deeltje zowaar bloederig is af en toe. Daarmee valt met terugwerkende kracht ook op hoe veel braver het Thor deel was, al is de hoeveelheid guts ‘n gore geen maatstaaf voor kwaliteit natuurlijk. Toch was het een goede beslissing om het Wolverine-deel iets grittier te maken, past toch iets beter bij het verwachtingspatroon van de kijker.

De film begint met de zo uit de comics gelifte knokpartij tussen Hulk en Wolverine, en net als je bang bent dat er geen afwisseling te vinden is duiken er een hoop toffe baddies uit de comics op die hun eigen agenda hebben. Een van de leukste verrassingen in deze groep evil characters is Deadpool. Waar Ryan Reynold’s versie van het character in de Wolverine Origins film totaal faalde is die in deze animatiefilm een stuk memorabeler. Deadpools dialoog is die typische blend van gevat en random, zijn gedrag is herkenbaar, en hij is hier als bonus ook nog eens extra eikelig.

Hulk VS Wolverine was voor mij een hele fijne combinatie van retro, actie en een gave cast. Visueel gezien wijkt het niet zo veel van Thor af, al zul je hier minder shiny kleurtjes tegenkomen. De actie is wel stoerder, al is Hulk iets meer naar de achtergrond geschoven. Niks mis mee in dit geval. Alle losse elementen zijn hier in ieder geval beter op z’n plaats en mixen prettig met elkaar.

Hulk mag dan niet het meest complexe of fascinerende character zijn dat Marvel in z’n stal heeft, maar je kunt altijd rekenen op die groene gast voor wat good ol’ vuistenwerk. Het leidt in ieder geval tot redelijk geslaagde DVD-animatiefilms die ondanks al te veel diepgang mij als comic geek toch wel wisten te vermaken. En nu begin ik me toch wel af te vragen of er iemand in het ‘wie zou winnen’ spel tegen Hulk op kan. RoboCop? Dat meisje uit The Ring? Een fully operational Death Star? Godzilla? David de Kabouter met een kabouter-size adamantium kettingzaag? Nou, nog genoeg materiaal voor toekomstige animatiefilms dacht ik zo.

Back to the past met the future. Er is geen ontsnappen aan. De dag nadert dat ook jij, trouwe Dorkie, overstag gaat en je centjes neerlegt voor zo’n trendy swiping Gizmodette, inderdaad, een iPad. Kan zo’n apparaat dan werkelijk iets dat ons in onze levensbehoeftes voorziet? Internetten vanuit de bank konden we al met een telefoontje of via internet op tv. Voor spelletjes heb je al drie consoles in je hdmi-ingang van je plasma-scherm gepropt. Waarom dan nog een iPad? Simpel. Voor de comics. Hey, je wil toch wel een beetje bijblijven op deze site en snappen over welke strips DC Clavin en Marvelartelen steevast rochelend trekken? De App-store, waar alle comic readers te koop zijn, is ruim gevuld met zinvolle en minder zinvolle tools om je comics op de iPad te lezen. Welke zijn nu zinvol? We doen zomaar een greep nuttigs en vergelijken wat readers:

Dropbox

Nee, geen comic reader. Dropbox maakt het mogelijk om rechtstreeks bestanden vanaf je pc te delen met een andere pc. Direct. Grote bestandjes, kleine bestandjes. En naast deze verbinding heb je ook een soort online folder waar je ook bij kunt als de pc afstaat, zodat je toch bij de bestandjes kunt. Voor veel van de readers dien je troep die je op je iPad wilt zetten in te laden via iTunes. En natuurlijk je iPad even met een kabeltje aan je pc te hangen of iets dergelijks. Omslachtig als je overal je wi-fi in vette magnetronstralen door je huis hebt gieren. Installeer even Dropbox en niks inladen of kabeltjes. Elke comic even downloaden vanuit Dropbox, maar het werkt fantastisch.

Marvel en DC

Waar anders begin je je zoektocht naar een goede comic reader dan bij de grote spelers? Zowel Marvel als DC hebben hun eigen reader, die prima werkt. Maar comics kun je er niet inladen. Je kunt er wel comics kopen. Wil je je eigen collectie hard-bij-elkaar-gezochte-rete-illegale-pdf-meuk kunnen lezen, dan moet je hier niet zijn. Wel bieden beiden een paar gratis comics aan, veelal korte origin-verhaaltjes van een paar paginas of een deel1 uit een serie. Cool is wel dat er van sommige nieuwe, te verschijnen comics een paar paginas kunnen worden gelezen voor nop (als teaser zodat je de comic koopt om te lezen hoe het afloopt). Je kunt zo een beetje uitproberen welke comic je later wilt downl… ehm kopen. Zoals gezegd zijn deze readers alleen interessant als je écht alleen in Marvel of DC interesse hebt en alles legaal in huis wilt of al beschikt over een Marvel account bijvoorbeeld. Maar zelfs dan zijn er meer geschikte tools.

Comixology

Een prima vervanger van de Marvel en DC app heet Comics van Comixology. Met een gepatenteerde techniek die Guided-view heet, wat zoveel wil zeggen als dat je de mogelijkheid hebt om een comic plaatje voor plaatje te lezen. Ideaal voor een iPhone wellicht met een klein scherm, maar het voegt op de iPad niet echt iets toe. De zoomfuncties van de meeste apps zijn prima, dus als je details wil zien, lukt dat doorgaans wel. Verder is het jammer dat in landscape modus (iPad in de lengte houden) er niet twee paginas naast elkaar kunnen worden gelezen, zoals in andere apps wel kan. Bovendien kun je je onfatsoenlijke digicomics er niet in kwijt. Dat alles terzijde zijn er wel 20 uitgevers aangesloten bij de shop van deze app (waaronder ook Marvel en DC, dus waar je hun apps nu nog voor nodig hebt?). Naast 80 (!!) gratis comics kun je hier best wel eens een aankoop wagen. Er zijn regelmatig aantrekkelijke aanbiedingen. Goed alternatief met een soortgelijke opzet is iVerse.

Stanza

Gratis pdf-reader, maar hij pakt ook cbr en cbz-bestandjes. Need we say more, oh gij onverlaat? Ook het lezen van comics kan hier uitstekend mee. Wel kunnen er geen twee paginas naast elkaar kunnen worden afgebeeld, maar als je te krenterig bent om een paar euro te besteden, werkt Stanza prima. Ook een aantal van de fijnheidjes als in andere readers ontbreken (geen guided-view bijvoorbeeld). Stanza is dan ook meer voor pdf bedoeld en voor het lezen van boeken. Het is basic, simpel, weinig te veranderen poespas, maar het werkt.

Bookman

Mijn favoriet voor het lezen van comics is echter het relatief onbekendere Bookman, dat eveneens pdf, cbz en cbr ondersteunt. De app ondersteunt ook nog eens Dropbox (Stanza ook), dus comics op de iPad krijgen is zo gepiept. In deze app kunnen in landscape modus wel twee paginas naast elkaar staan, zodat je de overview en het originele stripgevoel lekker behoudt. Het flippen van de paginas gaat prima, is zelfs soms iets te gevoelig. Maar wat echt fraai is aan Bookman, is dat er net als in iBooks een oogstrelende boekenplank is, waar je comics cover aan cover staan te wachten op je tap. Een gadget weliswaar, maar

zoveel aantrekkelijker dan een rijtje bestandsnaampjes onder elkaar. En laten we ook de ruime thumbnailsview niet vergeten als je even die ene pagina wilt zoeken. Enige minpunt is mogelijk dat er qua settings niet veel veranderd kan worden. Eén uitgeprobeerde comic was tamelijk donker, en de settings konden wel iets, maar niet veel daarbij helpen. De comic community lijkt weliswaar te zweren bij ComicZeal dat ongeveer 6 euro kost, Bookman Pro kost iets meer dan 2 euro en lijkt even geschikt te zijn.

Comicboard

Het is een droom voor magere geeks die altijd het laatst gekozen werden bij gymles: neem een pil of krijg een vage injectie en verander zonder moeite in een aantrekkelijke spierbundel. Helaas zullen wij real life pushovers het de moeilijke manier moeten doen (situps op de linoleum keukenvloer) en niet zo goed wegkomen als de ielige Steve Rogers die in de meest recente Marvel bioscoopfilm verandert in de ultra beefcake Captain America. Op papier is de walking and talking übermensch (die best wat Arische trekjes heeft) met Amerikaanse thema-outfit wat awkward. Wie wil er nou een pro-Amerika Calvin Klein model rond zien huppelen in een film, op je vriendin na? De praktijk valt gelukkig best mee, als je tenminste geen diepgaand werkje verwacht.

Toen werd aangekondigd dat Chris Evans in de schoenen van Cap zou stappen had ik zo mijn twijfels, voornamelijk omdat ik hem zo vreselijk vond in de Fantastic Four films en niet meer leek dan een opgepompte douchebag. Hij was in Sunshine en (het verder matige) The Losers weer goed te pruimen, maar in de Cap film bewijst hij de skills te hebben om een klassiek comic book character tot leven te brengen. Dit is deels te danken aan de sterke eerste 30 minuten van de film, de introductie van Steve Rogers is namelijk prima gedaan. Evans maakt van Steve een sympathiek underdog figuur zonder arrogante trekjes. Het helpt ook dat hij digitaal is verkleind en vermagerd, een bijzonder indrukwekkend gebruik van special effects wat compleet geloofwaardig is en de transformatiescène alleen maar meer impact geeft.

Het verhaal is (voor Cap fans) rechtdoorzee maar de film zakt qua tempo gelukkig nooit in. We openen in het heden bij de opgraving van een vreemd object in het ijs rond de Noordpool, maar al snel genoeg keren we terug naar ye olde days of 1942. De Red Skull, leider van Hydra, krijgt hier een wel heel erg heftig magisch object in z’n klauwen wat onvoorstelbaar dodelijk kan zijn. Beetje vreemd dat dit voorwerp, de Cosmic Cube, nooit bij naam wordt genoemd. Anyways, Red Skull is dé klassieke Cap tegenstander en wordt op een vrij vermakelijke manier door Hugo Weaving neergezet. Schijnbaar baseerde hij zijn Duitse accent op Werner Herzog’s uitspraak. Tee-hee. Het is ook geinig om de klassieke Marvel comics organisatie Hydra eindelijk in beeld te zien, al maken de meeste leden verder niet echt indruk. Maar goed, om het tij van de oorlog te keren wordt er in Amerika een kandidaat gezocht voor een experiment dat een supersoldaat zou moeten creëeren. En laat nou net de magere Rogers een ideale match zijn…

De film heeft eigenlijk twee gezichten, en de transformatie van skinny Steve naar ripped Rogers is het keerpunt. Hierna wordt Captain America ‘gewoon’ een actiefilm met explosies en gasten die op andere gasten schieten. Een probleem van de actie is dat we als kijker nooit echt voelen dat Steve in gevaar is. De reguliere Hydra-dudes vallen bij bosjes en Red Skull zien we niet genoeg evils uithalen om als een echte bedreiging over te komen. De actie is wel vermakelijk, we zien Cap zijn schild gooien en zijn toegenomen kracht wordt best goed overgebracht. Jammer dat we halverwege de film een aantal toffe momenten alleen als montage zien, waaronder een battle met een huga-ass tank die me wel vet leek. Toch wel zonde. Ik kan me voorstellen dat door het gebrek aan échte spanning het geheel niet al te veel impact maakt, en Marvel fans zullen eerder over de voornaamste gebreken heen kunnen of willen kijken.

De cast heeft eigenlijk geen zwakke plekken. Evans is zoals gezegd erg geschikt voor de rol, Tommy Lee Jones doet wat hij het beste kan (een mopperende oude rot spelen), Hayley Atwell is als de pittige tante Peggy Carter erg welkom en eens niet de standaard damsel in distress, Sebastian Stan is best een toffe Bucky (dat Steve en Bucky in de film al jeugdvrienden zijn was een slimme keuze) maar komt iets te weinig in beeld. Dat geldt ook voor het groepje soldaten dat nauw met Cap gaat samenwerken, die de comicfans kennen als de Howling Commandos. De focus blijft op een kleiner groepje characters, waaronder de vader van Tony Stark, een leuke en logische connectie met de Iron Man films, en dat is achteraf wel terecht.

Uiteindelijk is Captain America me wel bevallen, maar ik ben misschien bevooroordeeld. Ben dan ook een fan van het character geworden sinds Ed Brubaker’s invulling van het personage. Waar de comic bol staat van de intrige en complex in elkaar steekt probeert de film een balans te vinden tussen actie, avontuur en humor. Het geheel heeft zelfs een licht pulp-y, Indiana Jones achtig sfeertje af en toe. Komt misschien door die met bovennatuurlijke energie aangedreven wapens of lekker overdreven grote voertuigen. Bloederig wordt het overigens nergens, ook al speelt het verhaal zich af tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dat krijg je als de vijand wapens gebruikt die hun slachtoffers compleet desintegreren, handig.

Het eind van de film is een grote switch die misschien iets te snel komt. Rogers heeft voor mijn gevoel niet zo lang de Cap identiteit aangenomen voor hij bevriest en jaren later wordt teruggevonden. Maar ja, het character moet uiteindelijk terechtkomen in de Avengers film van 2012. Speaking of which, blijf zeker wachten tot de credits zijn afgelopen! Wat er daar met sneltreinvaart op het bioscoopscherm voorbij kwam razen gaf me nerd-kippenvel op plekken waar kippen normaal niks te zoeken hebben. Man, ik kan niet wáchten tot volgend jaar, argghhggh!!!

Captain America speelt het misschien wel te safe. Het doet nergens extra moeite om werkelijk iets super memorabels te worden en grijpt je nergens écht bij de strot. Ook al zijn alle losse ingrediënten best goed, de soep is uiteindelijk iets te flauw. Ik heb me alsnog vermaakt, kon de opbouw erg waarderen en heb weinig te klagen over het character zelf. Niet slecht voor een oversized spierbundel in een vlaggenpak. Ik werd er in ieder geval weer door gemotiveerd die situps op de keukenvloer te doen. Heeft m’n moeder niet voor niets dat Captain Holland pakje voor me gebreid.

Het is niet altijd een makkelijke klus, Marvel comics op een soort van logische volgorde reviewen. Je hebt de grote crossovers die elk jaar door zo’n beetje alle series lopen, comics over characters die je eigenlijk niet zo gaaf vindt die toch belangrijk blijken te zijn, toffe comics die in de big picture juist weinig verschil maken, series die voortijdig eindigen, etc. Lastig om daar een keuze in te maken zonder Dorkside te overspoelen met Marvel meuk. Maar bij sommige comics bestaat geen twijfel. Die grijpen je bij de strot en schieten meteen omhoog in je ‘nog te reviewen’ lijstje. Helemaal als het een serie is die dieper ingaat op wat er achter de schermen in het Marvel universum speelt. Geheimen, intrige, spionage en heftige onthullingen staan je te wachten als je besluit om Secret Warriors te gaan lezen. Get ready for a helluva ride.

Secret Warriors is geschreven door Jonathan Hickman, met in de eerste issues assistentie van Brian Michael Bendis. Hickman is de perfecte keuze voor deze serie, want de man is zeer sterk in het uitbouwen van grootschalige storylines vol met fijne twists en turns. Voor we van start gaan met de eerste trade volgt hier nog even een korte samenvatting van alles wat vooraf ging…
Nick Fury was jarenlang leider van de organisatie die de wereld beschermt tegen een wijd scala aan dreigingen, S.H.I.E.L.D. geheten. Na een internationaal incident (in de comic Secret War) waarbij Fury zonder toestemming van de Amerikaanse overheid het land Latveria overhoop gooide om een terroristisch plot te verijdelen, dook hij onder. Op de vlucht voor zijn ex-werknemers ontdekte Fury dat de superhero community door de buitenaardse Skrulls geïnfiltreerd was. Hierna begon hij in het grootste geheim een team met superpowers-hebbende jongeren samen te stellen (voor het eerst te lezen in Mighty Avengers issue 13). Toen de Skrulls zich eenmaal onthulden (in de crossover Secret Invasion) kwam Fury met dit team in actie, schopte een hoop alien kontjes, en dook toen weer onder. Maar ja… voor hoe lang? En wat is Fury nu van plan?

Volume 1 – Agent Fury, Agent of Nothing (issues 1 – 6)
Al sinds het eerste issue van Secret Warriors was ik compleet verkocht, en zelfs na de 4e leesbeurt ben ik nog onder de indruk van de entertainmentwaarde. De lezer wordt overspoeld met een mix van kick-ass actie, toffe twists, vet dialoog en oogstrelende visuals van Stefano Caselli. Het helpt dat aan het eind van issue 1 een onthulling plaatsvindt die bij deze jongen insloeg als een bom en zo’n beetje heel het Marvel universum in een nieuw daglicht plaatst, áls de onthulling dat de organisatie S.H.I.E.L.D. al jarenlang eigenlijk onderdeel van Hyrda was blijkt te kloppen tenminste. Echt zo’n “I can’t believe this just happened!” moment.
Het tempo van de eerste trade ligt heerlijk hoog, het tekenwerk is krankzinnig goed en het is indrukwekkend hoeveel zaken er al in die eerste 6 issues zijn gestopt. De lezer zal een hoop vragen hebben die gedurende de serie langzaam beantwoord worden. For better or worse, dat wel. Ik denk niet dat alle reveals namelijk even bevredigend zullen zijn, maar op dit punt in de serie is het al fijn genoeg om Hickman’s storyline te volgen. Je zult je koppie er wel bij moeten houden, er zijn een hoop flashbacks, personages (waaronder een tof character uit de moddervette Enemy of the State comic) en er is best veel info om te verwerken. Het eind van issue 1 bevat bijvoorbeeld database-entries over de terroristische organisatie Hydra, de locaties van Fury’s schuilplaatsen, S.H.I.E.L.D. agenten, etc. Niet alles hiervan is relevant, maar het laat al wel zien hoeveel werk er in de backstory van deze serie gestopt is. Al met al is die eerste trade wat mij betreft een toppertje die de Marvel-fan bij de strot zal grijpen en niet zo snel los zal laten.

Volume 2 – God of Fear, God of War (issues 7 – 10 en de one-shot issue The List – Secret Warriors)
Een probleem dat Secret Warriors in zijn hele run zal hebben is de beperkte ruimte om de leden van Nick Fury’s team goed uit te diepen. In een serie waarin achter de schermen zúlke grootschalige dingen plaatsvinden is het lastig om die 22 pagina’s per maand te spenderen aan kleine, persoonlijke plotlijnen. Deze tweede trade focust op het jongste teamlid Alexander, codenaam Phobos. Deze jongeman is de zoon van Ares, de Griekse oorlogsgod die in de serie Mighty Avengers in de spotlight is komen staan. Alex is de god van de angst, en zijn powers zijn gewild bij Fury. Enige probleem; Ares is niet zo blij dat zijn zoontje in een black ops team zit dat ook nog eens lijnrecht tegenover zijn eigen opdrachtgever (de nieuwe leider van S.H.I.E.L.D., Norman Osborn) staat.
Deze tweede trade haakt in op gebeurtenissen uit een andere Marvel serie, Thunderbolts. Beetje jammer, omdat lezers die alleen Secret Warriors lezen zo een beetje buiten de boot vallen. Gelukkig kan ome Bartelen je up to date houden! In eerdere Thunderbolts issues zagen we dat Norman Osborn zijn team dankzij een hoop media-spin positief onder de aandacht wist te brengen. Nu hij zo’n beetje de top cow van de Marvel setting is geworden na de gebeurtenissen in Secret Invasion zijn die Thunderbolts leden doorgegroeid naar zijn (Dark) Avengers team. Een nieuwe groep psychopaten is geselecteerd voor het Thunderbolts team, die voornamelijk missies uit moeten voeren die het daglicht niet kunnen verdragen. De Thunderbolts comic is op dit punt alleen niet zo heel boeiend, dus je mist weinig. Één van de nieuwe leden bleek een verrader te zijn, namelijk de undercover opererende Black Widow. Op het punt dat deze tweede trade begint is de Widow op de vlucht voor de ‘Bolts, tijdelijk onder leiding van Ares, en vraagt ze Fury om hulp.
Anyhoo, deze tweede trade is in z’n totaliteit minder enerverend. Deels omdat de vader/zoon relatie tussen Ares en Phobos niet zo gruwelijk boeiend is vergeleken met de normale storyline, en deels omdat het tekenwerk van Alessandro Vitti niet zo sterk is.

Volume 3 – Wake the Beast (issues 11 – 16)
We gaan bij aanvang van deze derde trade meteen een versnelling hoger. Mooi zo, want al dat geneuzel met Thunderbolts en goddelijke familie-issues leidde alleen maar af van de échte storyline. We kregen in volume 2 al een teaser over een groep die Leviathan heet, maar hier zien we ze voor het eerst in actie. We leren ook dat Leviathan een van de grote organisaties is naast Hydra en S.H.I.E.L.D. en nu na een lange afwezigheid zijn terugkeer maakt en dat Nick Fury meerdere teams tegelijk in het veld heeft.
Dit derde deeltje bevat weer alle dingen die ik zo fijn vind aan Secret Warriors; Stefano Caselli terug op artwork, meer onthullingen, flashbacks die je een steeds beter beeld van The Big Picture geven, toffe gevechten en boeiende twists. De introductie van Leviathan gooit de status quo voor de grote partijen lekker overhoop en dingen lijken naar een grote confrontatie toe te gaan werken. Er is voornamelijk opbouw en nog steeds weinig payoff, dus hopelijk stoort dat niet te veel. Ook lijkt Hickman altijd een paar stappen op de lezer voor te lopen, en wordt de storyline met elke nieuwe flashback of twist weer een stukje complexer. Dit heeft wel een nadeel; het is lastig om goed op een rijtje te houden wie nou wat deed op welk moment, en vooral waarom. Er worden naar zaken gerefereerd die pas in de laatste issues van de serie een uitleg krijgen en het lijkt soms wel of Hickman de lezer expres aan het lijntje houdt om zo meer comics te verkopen. Dit is niet helemaal waar, de serie is zelfs ingekort: het initiële plan was om meer dan 40 issues uit te geven en dit is uiteindelijk teruggebracht naar 28. Ik vind het wel verfrissend om een serie echt z’n benen te zien strekken en meer te werken aan een lange-termijnplan dan de afgeronde uit 6 issues bestaande storylines die de norm zijn.

Secret Warriors zal niet voor iedereen zijn. Het zal voornamelijk een indruk maken op lezers die bekend zijn met de geschiedenis van de Marvel setting, Hydra en S.H.I.E.L.D. in het bijzonder. Maar als je een (voor Marvel begrippen) complex gestructureerde comic aandurft die bol staat van intrige, sneaky plannetjes, verraad, spionage en Nick Fury op z’n meest badass, dan ga je deze Warriors heel erg fijn vinden. De coolheid van deze comic hoeft van mij in ieder geval geen geheim te blijven.

Escapisme is een geliefd fenomeen in de tegenwoordige consu-much-maatschappij. Maar om nu een nieuwe superheld te introduceren onder de noemer ‘de Escapist’, leek zelfs uw geliefde entertainment-reviewguru wat veel. Gelukkig situeert Chabon zijn fictieve roman uit 2001 in de jaren ’40, toen waar escapisme letterlijk nog voorbehouden was tot grootmeesters als Houdini, de boeienkoning die zichzelf wist te bevrijden uit touwen, dwangbuizen, en zware ijzeren kettingen.

Kavalier & Clay

Joe Kavalier woont met zijn familie in Praag, als het Duitse gevaar langzaam optrekt over Europa en de situatie steeds nijpender wordt voor de jonge Jood. Met een korte opleiding tot goochelaar en amateur-escapist, vlucht de tiener richting het veilige New York, waar verre familie van hem woont. Al snel klikt het prima met zijn neefje, Sam Clay. Gezegend met twee enthousiaste geesten, een rijke fantasie, en een stiekeme slof sigaretten, beginnen ze te werken aan hun eerste gezamenlijke comic, de Escapist. Wanneer Sam vervolgens de Escapist aan een heuse uitgever weet te slijten, is de eerste stap naar grote roem gemaakt, en zetten de twee gezamenlijk hun eerste schreden in de opbouw van hun eigen comic-imperium. Een beetje stripliefhebber doet er goed aan eens sporadisch de maandelijkse perikelen van spinnejochies en vleermuiscapes in te wisselen voor Chabon’s enkele reisje geschiedenisles. Kavalier & Clay zijn niet alleen direct geïnspireerd op een aantal grote namen uit epic ‘toen-heten-ze-nog-doodleuk-stripjes’ history, maar tussen alle persoonlijke verwikkelingen van het illustere tweetal door, leert de lezer een hoop over het ontstaan van het  medium, de opkomst van de grote maatschappijen, de ondergang van de kleintjes en de eerste schreden richting Hollywood (het hoorspel!). Er is flink wat name-dropping en een gefingeerde scene met de cameo-koning van Marvel. En veel van de belevenissen die het bedrijfje van Sam & Joe doormaken, zijn rechtstreeks geïnspireerd op ware gebeurtenissen. Zo huist hun Empire comics doodleuk in het pand waar Marvel Comics jaren huisachtig was, bevecht de Escapist (net als Captain America destijds) Hitler op een omstreden cover, en zijn er regelmatig parallelen met DC’s Superman.

Uit kist en kast!

Chabon’s roman mag dan als kapstok de ontwikkeling van het medium genre hebben gekozen, toch maakt dat niet eenvoudigweg de sleutel tot het succes waarom je blijft lezen. Dat is meer het gevolg van de nauwkeurig en kunstig geformuleerde zinnen, die werkelijk sierlijke juweeltjes op juweeltjes stapelen. Niet altijd even eenvoudig te lezen, maar onvermijdelijk stimulerend. Bovendien maken de twee nogal wat mee gedurende hun jaren samen. Kavalier & Clay is rijkelijk gelardeerd met goocheltrucs, golems, nazi-fanatici, en oorlogsgeweld, om nog maar te zwijgen van alle persoonlijke ontwikkelingen die de personages doormaken, de eerste contacten met homos, vriendinnetjes, en alle glamour geassocieerd met striptekenen (seriously..). Grappig wapenfeit is ook dat er na het boek ook een (inmiddels alweer geannuleerde) serie comics verscheen van ‘The Escapist’ waar Chabon ook regelmatig aan meewerkte, en mocht hij meepennen aan het script voor Spider-Man 2. Niet voor niets won Chabon dan ook de Pulitzer-prijs met Kavalier & Clay. En dat strips niet snel tot Pulitzers leiden, behoeft natuurlijk geen verdere introductie. De wonderlijke avonturen van Kavalier & Clay is echter bijzonder prachtig geschreven. Qua stijl verwant aan Truman Capote’s broerige mengsel tussen fictie en non-fictie, maar dan vaak gracieuzer en minder direct geformuleerd. Een lijvig boek over strip en escapisme, aan wiens drastische impact op je nachtelijke uurtjes niet te ontsnappen valt.

Het valt niet mee om een op Aarde ronddolende godheid te zijn. Meestal is je fashion sense wat achterhaald, denkt iedereen dat je gewoon een geflipte gek bent en kun je je kont niet keren of er zit weer een mythische gruwel in je nek te hijgen die zonodig zijn tanden wil flossen met je weke delen. Zo heeft Thor in zijn Marvel comic serie (en in de gelijknamige film) ook al een hoop gedoe te verduren gehad: constant bedreigd worden door halfbroer Loki, tegen de meest nasty bad guys moeten knokken (dat krijg je als je een van de sterkste personages bent uit de Marvel stal) en uiteindelijk sterven in Ragnarok om daarna met een omweg teruggebracht te worden in een nieuwe comic serie. En dat is nog maar het topje van de Noorse ijsberg!

De eerste 6 issues van deze opnieuw gestarte comic zijn al eerder besproken en bijzonder goed bevallen. J. Michael Straczynski (ook de dude achter Baylon 5) levert een interessant verhaal dat langzaam ergens naartoe werkt, en de tekenkunsten van Olivier Coipel zijn een prima match voor het kleurrijke materiaal.

Volume 2 (issues 7 t/m 12 en 600)

Waar de eerste trade prima werkte als een goede re-establishing van de belangrijkste personages en de rol van Thor hierin, begint in de tweede de ellende al meteen. In de eerste issues zagen we hoe Thor alle tijdens Ragnarok gestorven goden terug wist te brengen, met als bijkomend nadeel dat Loki nu ook weer rondhuppelt, en deze leugenachtige gluiperd verspilt geen tijd met het in gang zetten van zijn eigen plannen. Of moet ik zeggen ‘haar plannen’, want Loki’s ziel bevindt zich op dit moment in een vrouwelijk lichaam. Freaky! Terwijl de uit de dood gesleurde goden zich proberen aan te passen aan leven op Aarde, begeeft Thor zich uit eigen overweging in een halfdode staat in een poging contact te leggen met zijn vader Odin. Tegelijkertijd zoekt de menselijke Donald Blake zijn oude liefde Jane Foster op, en probeert ook de locatie te achterhalen van Thor’s liefde Sif, die als een van de weinige Asgardians niet teruggekeerd is.

Straczynski maakt grote indruk door de geniepigheid waarmee hij het verhaal laat ontvouwen. De tweede trade is dan ook echt Loki’s kindje. Zijn plan is zowel evil als geniaal, en voordat iemand goed en wel doorheeft wat er aan de hand is, is het al veel te laat om nog in te grijpen. Prachtig hoe Loki dankzij wat tijdreis-gerommel een fantastische kettingreactie teweeg weet te brengen die de Asgardiaanse schaakstukken in de juiste positie weet te manoeuvreren en zijn eigen toekomst/verleden veilig stelt. Oh, en er is ook ruimte voor humor ter afwisseling, voornamelijk door een jongeman genaamd Bill uit het nabij Asgard gelegen stadje Bronxton die valt voor de weergodin Kelda, en het gekibbel van de Warriors Three, de voornaamste buddies van Thor.

De visuals van Coipel zijn nog steeds bizar fijn. Asgard zelf wordt door zijn werk haast een personage op zich, met haar gigantische muren en torens die oneindig ver uit lijken te strekken. Het voelt allemaal magisch, indrukwekkend en geloofwaardig tegelijk.
Een aantal nummers en passages uit deze trade zullen overgenomen worden door Marko Djurdjevic, wiens werk op zich ook zeer geschikt is voor het materiaal al kan het niet op tegen dat van zijn collega.

Deze tweede trade eindigt met de extra dikke issue 600. Huh? Ja, blijkbaar was de teller van alle Thor comics die tot dan toe verschenen waren ondertussen bij dit magische getal beland, en vanaf dit punt werd de ‘oude’ nummering weer overgenomen. Boeiend, het gaat om de inhoud en die is freakin’ rad. Actie, sneaky plannetjes, fantastische visuals, een cameo van de Dark Avengers en een eind dat de dynamiek van de comic een prettig nieuwe kant opstuurt. De comic bereikt met issue 600 een hoogtepunt wat het sindsdien niet meer heeft kunnen evenaren. Ook al ben je niet van plan de hele serie te gaan volgen, check dan in ieder geval de eerste twee trades. Serieus. Please. Don’t make me beg. Kom op nou.

Volume 3 (issues 601 – 603 en Thor: Giant-Size Finale)
Tsja, na al dat voorgaande spektakel blijkt het in de derde bundeling Thor comics lastig om dat kick-ass niveau te evenaren. Het scheelt ook dat Djurdjevic in deze issues al het tekenwerk overneemt, wat toch een beetje pijnlijk is na zo verwend te zijn door de eerdere Coipel-visuals. Toch is er nog best wat fijns te vinden tussen deze pagina’s, en het in gang gezette verhaal wordt op een logische manier voortgezet. Jammer dat in deze issues een einde komt aan Loki’s vrouwelijke gedaante, vond ik persoonlijk wel een prettige variatie op het welbekende character.

Over characters gesproken, fans van Doctor Strange zien hem hier even de revue passeren, en die andere Doctor die als ‘Doom’ door het leven gaat zal een grote rol spelen in het leven van de Asgardians wanneer ze met z’n allen naar Doom’s land Latveria verhuizen. De keuze om een door Straczynski geïntroduceerd character op een lullige manier aan z’n einde te laten komen zal vermoedelijk een wat zure nasmaak bij de lezer achterlaten, terwijl er nog zo veel onaangeboorde potentie leek te zijn. Dit heeft vermoedelijk te maken met een meningsverschil tussen Straczynski en Marvel; hij wilde de serie naar eigen inzicht verder uitbouwen, maar werd door Marvel teruggefloten omdat het aankomende crossover-event met de titel ‘Siege’ al in de planning stond en ging inhaken op Asgard en alle characters die daar bij horen. Een onfortuinlijke situatie, met als gevolg dat Straczynski de overstap naar DC comics maakte toen zijn exclusieve contract met Marvel afliep.

Anyhoo, al met al is de derde trade een beetje ‘n bitterzoete ervaring. Een paar toffe dingen worden teruggedraaid of houden op, en aan het eind zal er geen dikke cliffhanger zijn die je laat uitkijken naar verdere issues. Als dat maar goed gaat dan…

Volume 4 (issues 604-606)
…en het antwoord is; nee. Dat gaat niet zo goed. Kieron Gillen neemt op dit punt in de serie het schrijfwerk over, mogelijk bekend van de serie Phonogram, en pikt zo goed en kwaad als het kan de verhaallijn van zijn voorganger weer op. Toch is er weinig spannends te vinden in het scenario waar Dr. Doom Asgardians tot halve cyborgs ombouwt die onder zijn controle staan. Het tekenwerk van Billy Tan lijkt soms ook gerushed en is degelijk maar nergens spetterend. En zo komt een zeer sterk begonnen Thor serie half struikelend over de finishlijn vóór Siege van start gaat. Zonde. Als ‘bonus’ zijn in volume 4 nog wat extra comics opgenomen, omdat een trade die maar uit 3 issues bestaat toch wat karig is. Zo wordt de lezer beloond met een verhaal over Lady Sif waar vermoedelijk niemand op zit te wachten, en is er een door Stan Lee himself neergepend niemandalletje over Thor die Thorrige dingen doet. Meh.

Jammer dat een serie die zo fijn van start ging uiteindelijk ergens in de middenmoot strandt. Dan nog zijn de eerste drie trades als geheel gezien wel de moeite waard, en Marvel fans die graag de grote events willen volgen zullen meer plezier uit Siege halen als ze bekender zijn met de status quo rond Asgard en Thor. En tsja, als comic geek zijn er niet zo veel andere opties als je even zin hebt in capriolen van bliksemgooiende, hamerwerpende godheden. Totdat Marvel mijn script voor SuperJesus; Lightningmallet Apocalypse goedkeurt, tenminste.