Back to the past met the future. Er is geen ontsnappen aan. De dag nadert dat ook jij, trouwe Dorkie, overstag gaat en je centjes neerlegt voor zo’n trendy swiping Gizmodette, inderdaad, een iPad. Kan zo’n apparaat dan werkelijk iets dat ons in onze levensbehoeftes voorziet? Internetten vanuit de bank konden we al met een telefoontje of via internet op tv. Voor spelletjes heb je al drie consoles in je hdmi-ingang van je plasma-scherm gepropt. Waarom dan nog een iPad? Simpel. Voor de comics. Hey, je wil toch wel een beetje bijblijven op deze site en snappen over welke strips DC Clavin en Marvelartelen steevast rochelend trekken? De App-store, waar alle comic readers te koop zijn, is ruim gevuld met zinvolle en minder zinvolle tools om je comics op de iPad te lezen. Welke zijn nu zinvol? We doen zomaar een greep nuttigs en vergelijken wat readers:

Dropbox

Nee, geen comic reader. Dropbox maakt het mogelijk om rechtstreeks bestanden vanaf je pc te delen met een andere pc. Direct. Grote bestandjes, kleine bestandjes. En naast deze verbinding heb je ook een soort online folder waar je ook bij kunt als de pc afstaat, zodat je toch bij de bestandjes kunt. Voor veel van de readers dien je troep die je op je iPad wilt zetten in te laden via iTunes. En natuurlijk je iPad even met een kabeltje aan je pc te hangen of iets dergelijks. Omslachtig als je overal je wi-fi in vette magnetronstralen door je huis hebt gieren. Installeer even Dropbox en niks inladen of kabeltjes. Elke comic even downloaden vanuit Dropbox, maar het werkt fantastisch.

Marvel en DC

Waar anders begin je je zoektocht naar een goede comic reader dan bij de grote spelers? Zowel Marvel als DC hebben hun eigen reader, die prima werkt. Maar comics kun je er niet inladen. Je kunt er wel comics kopen. Wil je je eigen collectie hard-bij-elkaar-gezochte-rete-illegale-pdf-meuk kunnen lezen, dan moet je hier niet zijn. Wel bieden beiden een paar gratis comics aan, veelal korte origin-verhaaltjes van een paar paginas of een deel1 uit een serie. Cool is wel dat er van sommige nieuwe, te verschijnen comics een paar paginas kunnen worden gelezen voor nop (als teaser zodat je de comic koopt om te lezen hoe het afloopt). Je kunt zo een beetje uitproberen welke comic je later wilt downl… ehm kopen. Zoals gezegd zijn deze readers alleen interessant als je écht alleen in Marvel of DC interesse hebt en alles legaal in huis wilt of al beschikt over een Marvel account bijvoorbeeld. Maar zelfs dan zijn er meer geschikte tools.

Comixology

Een prima vervanger van de Marvel en DC app heet Comics van Comixology. Met een gepatenteerde techniek die Guided-view heet, wat zoveel wil zeggen als dat je de mogelijkheid hebt om een comic plaatje voor plaatje te lezen. Ideaal voor een iPhone wellicht met een klein scherm, maar het voegt op de iPad niet echt iets toe. De zoomfuncties van de meeste apps zijn prima, dus als je details wil zien, lukt dat doorgaans wel. Verder is het jammer dat in landscape modus (iPad in de lengte houden) er niet twee paginas naast elkaar kunnen worden gelezen, zoals in andere apps wel kan. Bovendien kun je je onfatsoenlijke digicomics er niet in kwijt. Dat alles terzijde zijn er wel 20 uitgevers aangesloten bij de shop van deze app (waaronder ook Marvel en DC, dus waar je hun apps nu nog voor nodig hebt?). Naast 80 (!!) gratis comics kun je hier best wel eens een aankoop wagen. Er zijn regelmatig aantrekkelijke aanbiedingen. Goed alternatief met een soortgelijke opzet is iVerse.

Stanza

Gratis pdf-reader, maar hij pakt ook cbr en cbz-bestandjes. Need we say more, oh gij onverlaat? Ook het lezen van comics kan hier uitstekend mee. Wel kunnen er geen twee paginas naast elkaar kunnen worden afgebeeld, maar als je te krenterig bent om een paar euro te besteden, werkt Stanza prima. Ook een aantal van de fijnheidjes als in andere readers ontbreken (geen guided-view bijvoorbeeld). Stanza is dan ook meer voor pdf bedoeld en voor het lezen van boeken. Het is basic, simpel, weinig te veranderen poespas, maar het werkt.

Bookman

Mijn favoriet voor het lezen van comics is echter het relatief onbekendere Bookman, dat eveneens pdf, cbz en cbr ondersteunt. De app ondersteunt ook nog eens Dropbox (Stanza ook), dus comics op de iPad krijgen is zo gepiept. In deze app kunnen in landscape modus wel twee paginas naast elkaar staan, zodat je de overview en het originele stripgevoel lekker behoudt. Het flippen van de paginas gaat prima, is zelfs soms iets te gevoelig. Maar wat echt fraai is aan Bookman, is dat er net als in iBooks een oogstrelende boekenplank is, waar je comics cover aan cover staan te wachten op je tap. Een gadget weliswaar, maar

zoveel aantrekkelijker dan een rijtje bestandsnaampjes onder elkaar. En laten we ook de ruime thumbnailsview niet vergeten als je even die ene pagina wilt zoeken. Enige minpunt is mogelijk dat er qua settings niet veel veranderd kan worden. Eén uitgeprobeerde comic was tamelijk donker, en de settings konden wel iets, maar niet veel daarbij helpen. De comic community lijkt weliswaar te zweren bij ComicZeal dat ongeveer 6 euro kost, Bookman Pro kost iets meer dan 2 euro en lijkt even geschikt te zijn.

Comicboard

Zoals het klokje thuis tikt, tikt het nergens. In de film Down Terrace is dat wel een heel dysfunctioneel klokje, merken we al snel. Vader Bill en zoon Karl komen bij aanvang terug thuis na een periode in de bak te hebben gezeten. Deze twee heren zijn terecht gearresteerd; ze maken deel uit van een crimineel netwerk en zijn gepakt omdat iemand bij de politie z’n bek heeft opengetrokken. Vader en zoon moeten zich gedeisd houden, dus de zoektocht naar de verrader in hun lokale kennissenkring zal grotendeels vanuit de woonkamer moeten plaatsvinden. Als familieproblemen geen roet in het eten gooien tenminste.

Toen ik jonger was, waren crime films als Lock, Stock and Two Smoking Barrels het soort dat ik graag keek. Hectisch, over the top, vol overdreven personages die ongeloofwaardig dialoog ophoesten. Nu kan ik daar nog steeds goed mee uit de voeten, maar mijn voorkeur is steeds meer naar het subtielere, het geloofwaardige verschoven. Meer drama-elementen mogen ook best. Wat dat betreft sluit Down Terrace helemaal aan op wat ik tegenwoordig zoek. Voyeuristisch camerawerk, geen bombastische inhoud, een sobere presentatie. We verlaten als kijker het huis van de familie in kwestie maar amper, wat op den duur zelfs wat beklemmend gaat werken. Je moet er maar van houden! En tsja, dat doe ik, en daarom was deze film een fijne verrassing voor me.

Down Terrace is in z’n geheel in 8 dagen opgenomen. Een indrukwekkende prestatie, want het eindproduct komt nooit over als een spoedklus. Nu zijn de meeste scènes voornamelijk dialoog-heavy zonder een hoop fysiek geneuzel, dus dat scheelt. Er zijn wel een paar geweldsuitspattingen, en omdat de film vrij rustig voortkabbelt en zo realistisch overkomt voelen die momenten iets heftiger en ongemakkelijker dan normaal. De kern blijft alsnog een familiedrama met af en toe hele wrange, zwarte humor. Op veel promotiemateriaal wordt de film als een comedy naar voren geschoven, maar dat is echt bullshit. Als je een comedy verwacht kom je hier van een koude kermis thuis.

De cast is helemaal prima en weet echt goed raad met het materiaal. Bill en Karl zijn grappig genoeg ook in het echt vader en zoon en gaan als Robert en Robin Hill door het leven. Ze worden bijgestaan door Julia Deakin (misschien bekend als de huisbaas in de serie Spaced) die vrouw des huizes Maggie speelt. Een heel sterk trio wiens onderlinge communicatie altijd geloofwaardig overkomt. De overige rollen worden ook prima ingevuld, en als kijker zit je constant te twijfelen wie van de kennissenkring mogelijk een verrader zou kunnen zijn.

Het is jammer dat de film in de tweede helft een beetje repetitief wordt, zeker wanneer de familie afrekent met de mogelijke verraders in hun midden. Ook moet je je niet storen aan het feit dat alle characters onsympathiek zijn, al hebben ze wel hun menselijke kanten. Vader Bill heeft geen probleem met het af laten maken van familievrienden, maar is dankzij z’n hippieverleden ook weer geen moordlustige crimineel. (De akoestische muziek die hij samen met enkele maten speelt vormt ook voornamelijk de soundtrack, een fijne keuze) Zoon Karl is een stuurloze jongeman die mentale problemen heeft, een slachtoffer van een kromme opvoeding die het ene moment sympathie en dan weer afkeer opwekt. Het is hier niet allemaal compleet zwart-wit, al neigt men altijd naar de donkere kant van het spectrum.

Regisseur Ben Wheatley heeft voornamelijk gewerkt aan televisie, waaronder de bijzonder fijne comedyserie Ideal, maar deze maand is zijn tweede film Kill List in premiere gegaan. Na het zien van Down Terrace ben ik benieuwd wat hij nog meer in z’n mars heeft. Een subtiel crime-drama met prima acteerwerk is hoe dan ook vrij zeldzaam, en als je net als ik wel houdt van een character-driven verhaal wat niet hoeft te spetteren van de actie is dit een prima wegkijkend geheel. Dat durf ik wel aan de grote klok te hangen.

Wacht..

He? …

kuch…..

Is het al begonnen?

…

de review, that is….?

*gefluister*

…

Die van Buried (2010)

Je moet het maar durven. Een film doodleuk beginnen met een dikke minuut niets. Zwart scherm. Af en toe wat gerochel en gehijg op de achtergrond. Goed. Het is bekend dat de Spaanse regisseur Rodrigo Cortés voor zijn debuut ‘Buried’ maar 3 miljoentjes tot zijn beschikking had, maar om dat zo pijnlijk duidelijk te maken naar de kijker toe. Meteen schrapte hij ook maar even in de voornaamste kosten. Acteurs. Décor. Effecten. Sterker nog, de hele film speelt zich af in een kist. Een doodskist welteverstaan. En dat is akelig wakker worden! Zo rijdt je vrolijk in je truck dwars door het altijd gezellige Irak, en zo blijk je plots de bewoner van een mahoniehouten appartement met uitzicht op zand, zand, en nog eens woestijnzand. Het overkomt Paul Conroy (Ryan Reynolds, o.a. Wolverine). Gelukkig voor Paul (en de kijker), bevinden zich in de kist eveneens een mobiele telefoon en een aansteker. Na een hectisch en paniekerig begin over zijn claustrofobische gevangenis, begint Paul gestaag te werken aan zijn nieuwe levensdoel: overleven, en verklaart gedurende anderhalf uur de voornaamste reden van het budget van 3 miljoen (telefoonkosten!).

De bioscoop als gezamenlijke doodskist

Zoals altijd wanneer een film met een beperkt aantal acteurs en locaties werkt, komt er des te meer aan op het verhaal, de diepgang van het plot, en de verbondenheid van de kijker met de hoofdpersonages. Zeker in een film waarin er ehm.. maar één karakter overblijft en de locatie er zo krap is (en bovendien slechtbelicht) dat de bioscoopbezoeker wel érg tegen de hoofdpersoon aangeplakt zit. Wees blij dat we nog niet gezegend zijn met geur-tv (Irak = zweten, en er wordt nergens verteld of de kist al een vorige gebruiker heeft gekend). Maar alle gekheid even onder de grasmat geveegd, Cortés er zeer vakkundig in te slagen anderhalf uur de kijker op het puntje van zijn stoel te laten zitten tijdens Paul’s emotionele zoektocht om bovengronds te geraken. Natuurlijk werkt Paul af en toe enigszins op de zenuwen als hij in paniek schiet, of het licht weer eens uitgaat om de aansteker te sparen, maar de film verliest nauwelijks zijn geloofwaardigheid en de verwikkelingen en zowel de reacties op Paul’s verhaal (‘ik verbind U even door’) als Paul’s beleving komt vrij reëel over. Reynolds weet overtuigend het brede scala aan emoties over te brengen op de kijker dat Conroy moet doormaken, of het nu gaat om angst, radeloosheid, frustratie, woede, acceptatie, of wantrouwen. Schiet je al in paniek wanneer het licht uitgaat in de bioscoop of zodra de liftdeuren dichtgaan, dan is Buried misschien niet helemaal jouw film. Zoek je een geduldige thriller met licht Hitchcockiaanse suspense-invloeden en vind je een totaal gebrek aan vlot monteerwerk volstrekt ondergeschikt aan een plakkerige bilnaad van het billenknijpen gedurende de rit, dan is Buried een diep gegronde aanrader.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

In tijden waarin Nederland weer een soort halfbakken EU-wijde oorlog-vanaf-de-zijlijn met Libië voert, is het onderwerp weer eens actueel. Oorlog. En met bevrijdingsdag en de jaarlijkse dodenherdenking ook weer in het vooruitzicht, leek de tijd rijp voor een recensie van een willekeurige oorlogsroman uit de boekenkast. In dit geval een vergeeld exemplaar van Montyn (Bulkboek, 1982).Schrijver Dirk Ayelt Kooiman ontmoet in het najaar van 1979 een kunstenaar in Parijs. Jan Montyn. Ze raken in gesprek, en Dirk krijgt één van de meest overrompelende levensverhalen voor zijn kiezen die hij ooit had gehoord. Hij besluit het op te schrijven, en al snel ligt er de roman Montyn, hevig geïnspireerd op het levensverhaal van de beeldende kunstenaar.

Verhaal

Jan Montyn woont in het slaperige dorpje Oudewater, en heeft moeite om er te aarden. Noodgedwongen gaat hij maar werken bij zijn vader in het schildersbedrijf, maar het prikkelt hem even erg als een Star Wars fanaat op een Star Trek conventie. Dan breekt de Tweede Wereldoorlog uit. Eindelijk een kans om te breken met de vertrutting van de goegemeente! Weg uit suf Nederland! Op naar avontuur! Hij laat het zich geen twee keer zeggen, en gaat al snel in dienst. Niet dat Montyn een schietgrage malloot is of kickt op actie, niets daarvan. Meer dan eens lezen we over de innige angsten die Montyn doorstaat tijdens gruwelijke bombardementen of wanneer de kogels hem rond de oren vliegen. Maar de innerlijke drang om op avontuur te gaan is vele malen sterker. Dat hij dan ook aan Duitse kant in dienst gaat, lijkt hem amper te interesseren. Het doel heiligt de middelen. Bovendien liggen er geen politieke keuzes ten grondslag aan zijn keuze. Het is een baan. Eén die meer avontuur betekent dan het hek van de buurvrouw verven. En dat zal Montyn dan ook weten.

Tussen Oostfront en Oudewater

Jan wordt al snel naar het front gestuurd en vanaf dat moment is het leven van Montyn getekend met littekens op zijn zielen, schatjes in elke stad, en bloed. Veel bloed. Heel veel bloed. Maar de drang tot overleven is vele malen sterker. Maar voor de koelbloedige, nuchtere jongen blijkt overleven niet genoeg. Ook na de oorlog, ondanks alle verschrikkingen, vindt hij geen rust in Oudewater. Overleven betekent voor Montyn het zoeken van de ideale balans tussen het avontuur en een gewisse dood dankzij een overdosis avontuur. En zo blijft hij een leven lang zoeken. Opmerkelijk is hoe nuchter en open Jan vanuit de ik-persoon tot je spreekt over zijn dienstperiode bij de Duitsers, en alle verwikkelingen daaromheen. Het biedt een verfrissend en realistisch perspectief naast de aanwezige literatuur. Want ja, voor veel jongens in het leger, aan welke zijde ook, was het waarschijnlijk ook niet meer dan een betaalde baan. Of ze tekenden simpelweg omdat ze thuis de vorige wereldoorlog nog met zich meedroegen. Jan beweert van de gruwelen van de concentratiekampen in ieder geval nooit te hebben gehoord in de loopgraven, slechts het geluid van bommen, granaten en schreeuwende mannen. Overleven was ongetwijfeld pragmatisch belangrijker dan politieke of maatschappelijke analyses.

Lezen?

Montyn is een vooral bloedig en realistisch relaas van een man die de rust nooit vond. Thuis niet op zijn stille zolderkamer. En tijdens claustrofobische nachten in beschoten schutterputjes niet. Een oneindige zoektocht naar de ideale balans in het leven, maar bijgevolg slechts bezig met het overleven in beide uitersten. De schrijfstijl was overigens simpel en uitermate toegankelijk. Kil en sober zou je het ook mogen noemen, en het versterkt het karakter van de nuchtere Hollander. De impact van het imposnante levensverhaal is er beslist niet minder om.

Waar anders dan in een stad waar architectuur gedomineerd wordt door ideeën over natuur en vormen vanuit moeder Aarde, kun je shops vinden vol trolletjes en woodelves? Juist, in het paradijs dat Gaudi Spanje schonk, Barcelona! Eerder wisten Dorksiders je er al op te attenderen dat er een paar leuke winkels te vinden waren in de Spaanse steegjes en straatjes. Maar als je tussen de tapas en cervezas nog steeds geen zin hebt om de Sagrada Familia of het Gaudi-park te bezoeken, zijn er hier weer een paar alternatieven.
Geen zorg, de tips uit deel 1 gelden nog steeds. Nog altijd troffen we Fran nog steeds vervend in zijn Warhammerwinkel aan, en stond zijn onverstaanbare behulpzaamheid wederom buiten kijf. Maar we vonden nog een paar kleine winkels.

Continuara

Zo bevindt zich aan de Via Laetana 29 een grote stripwinkel, Continuara Comics. De winkel puilt letterlijk uit van de comics, en een groot deel – ook Spanje heeft een rijke geschiedenis wat strips betreft natuurlijk – is dan ook van eigen bodem. Er is een grote manga afdeling in de kelder, waar ook diverse action figures (voornamelijk Star Wars) te koop zijn, en voor de verzamelaar ook een aantal interessante figuurtjes (zoals deze). Als je ooit nog behoefte had aan een beeldje van Boogie-Man’s roulette uit Nightmare before Christmas, een Shaun the Sheep klok (mét hap eruit) of een heuse Zapp Brannigan Space Gun, is dit je zaak. Jammer is wel dat alle strips, ook de Marvel en DC-bundels, Spaanstalig zijn. En eerlijk gezegd waren ze wel minder behulpzaam dan in de andere zaken, of misschien had de vijfkoppige crew even geen zin in praatjes met toeristen. De prijzen vallen echter wel in de categorie WTF? Zo vonden we een complete Han Solo uit de verpakking bijvoorbeeld, inclusief zijn carbonite gevangenis voor de gretige som van 150 euro. Let wel, doorgaans vind je dergelijke figuurtjes uit de verpakking voor 3-5 euro op diverse beurzen.

Shop Mallard

Een straatje verderop bevindt zich dan weer een klein goudmijntje voor spellenliefhebbers. Aan de Carrer de Jaume I zit een piepkleine schoendoos, Shop Mallard. De vitrines is een muur van kaartspellen en ouderwetse games. In de winkel kun je feitelijk je kont niet keren. Het is werkelijk piepklein, maar de mensen zijn er heel behulpzaam en je kunt er originele dingen vinden. Van experimentele schaakborden met allerlei multiplayer-innovaties tot gummibeertjes-tarotkaarten, en van oude houten bordspellen tot nieuwere games als Magic. Ook hier wel weer de kanttekening dat veel van het aangebodene Spaanse manuals zal hebben, maar de imposante winkel en zijn vreemde games is op zijn minst een bezoekje waard. Al was het dus alleen maar vanwege de 250 verschillende schaakvarianten. Niet goedkoop wederom, maar je moet toch tussen alle gamesrariteiten wel iets unieks kunnen vinden.

Gracias por favor!

Tot zover weer twee reistips voor de Spaanse vakantiegangers, en mocht je nog steeds hongerig zijn naar nerdi-oso in Barca, dan kun je ook nog een straatje aan de Rambla proberen, de Carrer de Tallers om precies te zijn. Hier zijn diverse cd-winkels vol obscure indie en gruizige punk. Maar af en toe vind je er zo’n Twilight-kledingzaak voor emo-vampieren, gevuld met Nightmare Before Christmas-tasjes en een muur behangen vol uitgescheurde Spaanse Spider-hombre comics. Ook in deze straat is de kans om wat populairdere nerdchandise te scoren best aanwezig (lees, veel te dure vintage Marvel-shirts of een lifesize knuffel van R2D2). Meer tips? Vertel het ons!

Een vriend wees me recent op deze mockumentary uit 2010 over… wacht… Noorse trollen?? Trolljegeren werd vorig jaar oktober op onze nietsvermoedende samenleving losgelaten en lijkt hard op weg een cult-hit te worden; het gooide hoge ogen op bijvoorbeeld het Sundance Film Festival in Utah, USA. Maar wacht nou eens even. Trollen?? Die komen toch enkel in sprookjes voor?

De film wordt gepresenteerd als een ingekorte versie van 283 minuten video materiaal die op twee harde schijven anoniem werden bezorgd bij Filmkameratene A/S, een Noorse filmproducent. In eerste instantie lijkt het een documentaire te zijn over onrust in de kleine gemeenschap van Noorse jagers die een vergunning hebben om beren af te schieten. Een onbekende man in een Land Rover is al meerdere malen gesignaleerd en er worden telkens dode beren gevonden; de jagers menen dat er een stroper illegaal actief is. Een groep van drie jonge studenten van de Universiteit van Volda probeert te achterhalen wat er gaande is, en wat deze man, Hans, ‘s nachts toch telkens in de bossen aan het doen is. Alhoewel Hans in eerste instantie probeert de studenten weg te jagen, houden deze hardnekkig vol, en uiteindelijk staat hij schoorvoetend toe dat ze hem volgen om een documentaire te maken. Al snel blijkt dat hier op heel andere prooi wordt gejaagd…

De film-in-documentaire-vermomming met fantastisch/bovennatuurlijk/futuristisch smaakje (doorhalen wat niet van toepassing is) is sinds The Blair Witch Project niet echt een nieuw gegeven meer, maar het formaat is door verschillende onbekende filmmakers goed benut. District 9 van de Zuid Afrikaanse regisseur Neill Blomkamp is een mooi voorbeeld. Maar Trolljegeren, van de onbekende Noorse regisseur André Øvredal, overtreft alles wat ik tot nu toe gezien heb. Op typische Scandinavische wijze wordt je hier op gortdroge wijze een fantastisch onderwerp voorgeschoteld, wat resulteert in een griezelig realisme. De film heeft een aantal uitermate originele ideeën (die ik hier, omwille van het verhaal, niet zal weggeven) en geeft terloops een realistische schets van de biologie van trollen. De controversiële komiek Otto Jespersen draagt de film en levert een sterke acteerprestatie als de onderbetaalde en ontevreden overheidsmedewerker Hans. Maar ook de cinematografie mag er wezen. De film is opgenomen in slechts 29 dagen; een periode die men grotendeels doorbracht rijdend door West-Noorwegen, en je wordt dan ook regelmatig getrakteerd op opnames van de overweldigende en woeste pracht van het Noorse landschap.

Echter, spanning en sensatie ontbreken niet, en waar The Blair Witch Project nooit echt iets liet zien, sta je hier al vrij snel oog in oog met een heuse Noorse bostrol. En wie shaky cam vreest, het valt mee, men houdt op de juiste moment de camera lekker stabiel. De film ontpopt zich tot een klopjacht die uitmondt in een confrontatie van David-en-Goliath-achtige proporties, iets wat de filmposter helaas al een beetje weggeeft. En hier ligt misschien nog wel het sterkste punt van de film (en helaas ook het punt wat grotendeels verloren zal gaan aan de buitenlandse kijker); Trolljegeren is een waar eerbetoon aan de Noorse mythologie en sprookjes van weleer. Zonder dat het expliciet vermeld wordt heeft men zich duidelijk laten informeren en inspireren door de sprookjesbundel Norske Folkeeventyr (Norwegian Folktales), die werden verzameld door Asbjørnsen en Moe (zeg maar de gebroeders Grimm van Noorwegen) en in 1845 voor het eerst gebundeld werden. Ook de vormgeving van de trollen is duidelijk geïnspireerd door de illustraties van de beroemde Noorse artiest Theodor Kittelsen (1857-1914), wiens werk sommigen lezers misschien zullen herkennen omdat de Noorse black metal groep Burzum een aantal illustraties heeft gebruikt (over black metal gesproken, hulde ook voor het gebruik van een nummer van het recente album van Kvelertak in de aftiteling ) Aangezien de film in het Noors is gesproken zullen sommigen subtiliteiten ongetwijfeld al verloren gaan in de vertaling, maar er schijnen meer referenties en grapjes in de film te zitten die alleen Noren zullen vatten. Dat, echter, mag de pret niet drukken.

Trolljegeren is een uitermate vermakelijke film geworden waar je het beste met zo min mogelijk voorkennis naar kunt kijken. Scandinaviërs blijken bijzonder goed in staat te zijn een originele draai te geven aan het door Hollywood allang sufgeneukte genre van de monsterfilm, en daarmee schaart Trolljegeren zich in het rijtje van recente creature features uit het Hoge Noorden, zoals het Zweedse Låt Den Rätte Komma In, of het Finse Rare Exports. Liefhebbers van de fantastische film mogen dit niet missen!

Het blijft een groot raadsel. Hoe dat ene anti-sociale, arrogante, zelfzuchtige, egocentrische pestventje de grootste innovatie op internetgebied wist uit te vinden door eigenhandig iets te coderen dat het ultieme sociale netwerk zou worden. Die daarmee de levens van miljoenen wist te raken. Miljoenen mensen, die elkaar eindelijk voortdurend op de hoogte konden houden (en nog steeds doen) van al hun dagelijkse bezigheden en wie waar tegenwoordig zich bevindt. Ontmoet Mark Zuckerberg, de bedenker van Facebook. En over hem, gaat nu deze film.

Uitvinden

Nou ja, bedenker. Dat valt te betwijfelen. De hele film draait om een hoorzitting rondom Mark en enkele gefrustreerde geldeisers en teleurgestelde ex-collega. Mark (Jesse Eisenberg) zal het een worst zijn. Zit de hele hoorzitting begraven in zijn laptop en toont geen enkel respect voor de autoriteit van het justitioneel apparaat of een greintje van de normale omgangsvormen ten opzichte van de rondom hem fulminerende groep mensen. En tussen het gekrakeel door, leert de kijker telkens een stapje meer over hoe Mark Facebook schiep. Van zijn aanvankelijke liefdesverdriet. Van het in contact komen met een groepje elitaire ballen die Mark inlijven om iets voor hen te bouwen dat in de verte iets weg heeft van Facebook, en de kleine schare vrienden die Mark vakkundig als dominostenen uit zijn leven klettert. Een genie moet gefocust zijn nietwaar? Het zal daarom zijn dat de echte Zuckerberg geen enkele interesse lijkt te vertonen in de film gebaseerd op zijn leven en hem weigert te gaan kijken.

Biopic vol poen

Waarom zou je ook. Je weet toch al hoe het afloopt. Onbeschoft vlegeltje blijkt genie, vindt Facebook uit en wordt stinkend rijk. Maar ondanks dat je als kijker eigenlijk dat hele stramien zelf wel kunt bedenken nog voordat je maar iets van de film hebt gezien, blijft de reis naar het einddoel boeiend en sterk neergezet door regisseur Fincher (o.a. The Zodiac, Se7en, Fight Club). Eisenberg acteert de virussen uit zijn laptop en is even bewonderenswaardig en geniaal als meelijwekkend en irritant. Zijn gefrustreerde ex-compaan (Andrew Garfield) is de goedgelovige sul, en is even droevig als plezierige eye-candy for vrouwelijk spul en zelfs Justin Timberlake (als de aalgladde hufter van Napster) weet de kijker stukken overtuigender te kwellen met zijn personage dan met zijn laatste album. Van minder acteertalent is slechts sprake bij de bende rondom de Winkelvosses (of zou het aan het script liggen dat deze ballerige sulletjes voortdurend personificeert als Kwik, Kwek, en Kwakkel door ze continu op het tweede spoor te laten eindigen?).

Wall Street

The social network levert een fraai, vlot gemonteerd sociaal drama over kleine jongens die het grote goud aanboren. En dan alles doen wat mensen niet vreemd is. Verraad. Seks. Jaloezie. Wat dat betreft is The Social Network misschien wel de Wall Street van de huidige generatie. Zelden werden  mensen zó snel succesvol. Het moet de vleesgeworden American Dream zijn, en wie weet dat daarom wel de film hoge ogen gooit bij de Oscars. Hope. Yes we can (code). Al dat dus. Mark is nog maar amper van zijn puistjes af als hij multimultimiljonair is. En er een biografie vanuit Hollywood verschijnt terwijl de legende niet alleen nog steeds in leven is, maar de midlifecrisis nog in moet gaan. Nog altijd zelf geen vrienden op zijn eigen Facebook pagina, maar geld als water en zijn droom in dit stadium van zijn leven al laten uitkomen.

The man and his website

Jammer genoeg richt the Social Network zich wel erg op Zuckerberg zelf, geflankeerd door berichten dat het ‘steeds beter gaat met Facebook want school X doet nu ook mee’. Het persoonlijke verhaal moet het doen. Als kijker begrijp je echter niet waar de jochies nu precies multimiljonair van worden. Reclame-inkomsten? Hoe werkt het nu precies? Vond Zuckerberg misschien ook geniale nieuwe codes uit? Hoe kwam dat tot stand dan? Het twee uur lang kijken naar ogen die naar schermen turen was waarschijnlijk te saai geweest, maar nu verschoof de aandacht wel heel erg naar het persoonlijke verhaal rondom Zuckerberg met een eindeloze reeks vlotte en scherpe dialogen. Die bovendien stukken spannender overkwam door de immer dreigende sfeer die Nine Inch Nails-songwriter Trent Reznor met zijn soundtrack over de film sausde. Alsof er telkens iets ergs ging gebeuren (spoiler: meestal niet). Puike score, dat wel, maar misschien de verkeerde film.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Dus…

The Social Network is een fascinerende film, die ergens zit tussen Good Will Hunting, Wall Street, en een samengevat college van Bill Gates. Het gaat soms wel erg snel (vooral met de ontwikkeling van Facebook) en de vraag blijft wel hoe interessant de film zal zijn voor mensen zonder Facebook-account (then again, ik heb er ook geen) of zonder enig benul wat Facebook precies inhoudt of te begrijpen hoe deze sites heeft ingegrepen in het leven van mensen (en let’s face it, dat wordt ook niet bijzonder in het voetlicht gebracht in deze film). Hier op Dorkside putten we in ieder geval hoop uit het feit dat arrogante, zelfgenoegzame nerds het helemaal kunnen gaan maken. Nu nog miljoenen followers…

Het is maar goed dat ik ergens in de 80′s geboren ben. Met mijn perzikhuidje en softie karakter zou ik het het een stuk slechter doen als ik het levenslicht zag in het jaar 1000. Opgegeten door een oversized wasbeer op mijn 6e verjaardag of zo. Nee, dan doet Mads Mikkelsen’s personage het een stuk beter in Valhalla Rising, de in 2009 uitgekomen vikingfilm die de meningen flink wist te verdelen.

Mikkelsen is One-eye, een gevangen genomen vechtersbaas die nu zijn dagen slijt in een kooi met een dikke ketting om zijn nek en er alleen uit wordt gelaten voor een duel tot de dood met een andere vechter. One-eye spreekt nooit, en zijn ‘eigenaren’ voelen zich bijzonder ongemakkelijk rond hem, al brengt elke overwinning die hij behaalt flink wat geld op. Maar One-eye wacht rustig af. Hij krijgt bij vlagen namelijk visioenen van de toekomst, en weet dat zijn lotsbestemming ergens anders ligt…

Dat klinkt nog als een uitgangspunt van een ‘gewone’ film, right? Maar Valhalla Rising doet dingen toch wat anders, en is daardoor uiteindelijk geen mainstream product te noemen. Om te beginnen is daar het realisme; binnen de kortste keren zul je je als kijker echt tussen de mistige landschappen van Scandinavië wanen (al is de film in z’n geheel in Schotland opgenomen), in al z’n ellendige, modderige, kille en onherbergzame glorie. Het kleurenpalet is in den beginne vrij grauw, wat mooi past bij de rauwe materie. De gevechten tussen One-eye en zijn tegenstanders zijn heftig en ongemakkelijk geloofwaardig. Bereid je maar voor op het te realistisch open zien barsten van een schedel als Mads Mikkelsen (more like Mads Bikkelsen amirite) er met een steen op hamert. Ook al is het bloed soms wat duidelijk gewoon CGI, het maakt elke confrontatie niet minder nasty.
De film wijkt ook af door de kijker weinig informatie voor te schotelen. De motivaties van One-eye zijn voor het grootste deel een raadsel door zijn gebrek aan dialoog, en toen er in de tweede helft van de film wat trippy dingen plaatsvonden moest ik toch wel even achter de oren krabben. Waren de personages die we op dat moment volgden gek aan het worden? Was hetgeen ik op mijn beeld voorbij zag rollen wel echt, of een soort hallucinatie? En… maakt het wat uit?
Dingen worden soms ongemakkelijk weird, maar ik bleef desalniettemin toch aan mijn scherm gekluisterd. De cinematografie is namelijk… wauw… die is GOED. De gebruikte locaties zijn prachtig woest, en de ‘wilde mens versus natuur en beschaving’ thema’s komen daarmee mooi tot hun recht. De camera is ook niet bang om langere perioden te blijven hangen, zodat we al die uitgestrekte eenzaamheid goed kunnen absorberen. Bij vlagen dus ook een beetje Gerry-achtig, maar dan met meer uitgerukte ingewanden.
Het enige nadeel aan de visuals was een post-productie effect waarbij te donkere scènes kunstmatig lichter zijn gemaakt, vooral geconcentreerd rond gezichten. Beetje slordig afgewerkt, waardoor het soms lijkt of de personages licht geven in het donker. Zonde.

Regisseur Nicolas Winding Refn scoorde voorheen bij deze jongen dikke punten met zijn Pusher trilogie. Ook in die films is gritty realisme erg belangrijk, al zijn ze verhaaltechnisch gezien wel minder experimenteel. Valhalla Rising is af en toe wat, tsja, arty. Ook een beetje pretentieus, deels door het opdelen van de film in hoofdstukken wat eigenlijk weinig toevoegt. En misschien is het geheel al helemaal niet zo diep als het zich voordoet. Het verhaal is in een zin of 2 wel te omvatten en als het einde van de film is bereikt kan een “Was dat het nou?” misschien wel in je bolleke opduiken. Geen epische story arc of strak plot, dus u bent gewaarschuwd.
Tegelijk had de film wel een onweerlegbaar hypnotiserend effect op me. De prachtige omgevingen, de duistere ambient muziek die onder je huid zal gaan kruipen, de dreigende sluier die over het geheel hangt… ja, qua sfeer kon ik hier wel wat mee. Het tempo ligt op een enkele geweldsuitspatting na vrij laag, dus de ongeduldige kijker zal zich hier al snel aan kunnen storen. Ik vond het allemaal prima, al begon het verhaal me rond het 2/3e punt wel wat te verliezen.

Valhalla Rising is tricky. Aan de ene kant grof en genadeloos, aan de andere kant voor een (te?) groot deel nogal sloom en dromerig en ondoordringbaar. Een interessante trip vond ik het in ieder geval wel, vol met narigheid en verveling en schoonheid en geweld en brute mensen die brutere dingen met elkaar doen zo rond het jaar 1000. Maar ik was gelukkig veilig, gezeten op mijn bank in good ol’ 2011. Ik weet nu in ieder geval zeker welke periode ik niét ga bezoeken als ik die tijdmachine ooit uitvind. Brr.

Enter The Void kan ik niet echt een film noemen. Dat woord is een te beperkte term voor iets dat zó veel meer is. Nee, ik zou het eerder willen beschrijven als een ervaring. Een wilde, weirde, onprettige, stimulerende en vermoeiende. Tegelijk een technische triomf, existentialistische trip, en een langdradige zit. Of het nu een modern meesterwerk is of een een mislukt experiment zal voor elke kijker verschillen, maar uniek is het zeker.

Regisseur Gaspar Noé (berucht van het heftige Irreversible) had al veel langer het idee voor Enter The Void, geïnspireerd door drugs, mijmeringen over leven en dood, en de uit 1947 stammende film Lady In The Lake die in z’n geheel in point-of-view stijl is gefilmd. Een prikkelende mix van elementen die allemaal op het scherm terug te vinden zijn, en echt meer worden dan de som der delen. Sterker nog, hier worden dingen gedaan die nog nooit eerder zó effectief op film zijn vastgelegd.

Het verhaal is in principe vrij rechtdoorzee. Oscar (Nathaniel Brown) is een in Tokyo wonende Amerikaan die drugs is gaan dealen om een vliegticket voor zijn zus Linda (Paz de la Huerta) te kunnen betalen. Nu ze ook in Tokyo woont is Oscar’s leven niet direct veel beter. Hij is nog steeds een dealer die langzaam in een junkie aan het veranderen is. Zijn wazige vriend Alex (Cyril Roy) probeert hem een spirituele kant op te krijgen, maar dat komt te laat; Oscar raakt in paniek wanneer de politie hem tijdens een mislukte deal bijna te pakken krijgt, en wordt doodgeschoten. En dan wordt de film pas interessant.

Het eerste wat opvalt aan Enter The Void; het camerawerk. Niets dan hulde hiervoor. Serieus, de film is zó goed gefilmd dat het gewoon eng wordt. Het openingssegment is volledig uit Oscar’s point-of-view gefilmd (inclusief momenten waar hij met z’n ogen knippert!) en je voelt je als kijker zo echt gevangen in het lichaam van de hoofdpersoon. Als Oscar dan drugs tot zich neemt zien we ook zijn fantastisch weirde trip, maar de écht trippy shit begint pas als hij zijn aardse lichaam verlaat. Als geest dwaalt Oscar door Tokyo heen en beginnen heden en verleden door elkaar te lopen. We zien flashbacks naar fijne en bijzonder traumatiserende gebeurtenissen uit zijn jeugd, die soms op geweldige manieren afwisselen. Zo ontkleedt een volwassen Oscar het ene moment nog een dame, en ligt hij het volgende moment als baby aan moeders borst. De reis langs zijn leven moet hem voorbereiden op een belangrijke keuze; aan het aardse bestaan ontsnappen of reïncarneren en de levenscyclus opnieuw doorlopen.

Enter The Void heeft een aantal terugkerende thema’s. Het vasthouden van goede herinneringen en het niet kunnen verbannen van de meest negatieve,  het effect dat de dood op de levenden heeft, de cyclische natuur van het menselijke bestaan, etc. Klinkt in principe interessant, maar een groot nadeel is de speelduur van meer dan 150 minuten. De film is dan ook een lange zit, en regisseur Gaspar Noé maakt weinig compromissen richting het publiek. Sloooome scènes, herhaling, lang blijven hangen bij ongemakkelijke momenten, en de inhoud neigt soms naar het banale. Je moet ook wel tegen een overload aan seksuele momenten kunnen die ook nog eens expliciet in beeld komen. Soms lijkt het wel of je een of andere pornofilm zit te kijken. Een bizar goed gefilmde, dat wel. Daarnaast zijn er nog nasty momenten zoals een té geloofwaardig auto-ongeluk waar we meermaals naar terugkeren en een oncomfortabel lange abortusscène. Heftige shit die je echt wel raakt. Nee, dit kijk je niet gezellig met de hele familie tijdens kerst.

Het acteerwerk is overigens wat zwakjes. Paz de la Huerta mag dan geen problemen hebben met uit de kleren gaan, overtuigend in huilen uitbarsten gaat haar wat moeilijker af. Omdat de (soms zelfs dubieuze) broer-zus relatie tussen Oscar en Linda de basis vormt van de film spenderen we nogal veel tijd met deze dame, wiens gedragingen ook naar het irritante neigen op den duur. De kinderen die hun jonge versies spelen waren daarentegen weer erg effectief. Soms té effectief, Oscar’s meest pijnlijke jeugdherinneringen zijn echt griezelig geloofwaardig. En omdat we als kijker constant op (en in!) zijn huid zitten voelt het allemaal zo ontzettend persoonlijk. De film is daardoor afwisselend een prachtige droom met onwerkelijk mooie beelden en een beklemmende nachtmerrie waar geen ontsnapping uit mogelijk lijkt. En om het allemaal nog extra ellendig te maken is er op het eind nog de suggestie dat Oscar door te reïncarneren zijn hele ellendige leven opnieuw mag doorlopen, een cyclus die vermoedelijk nooit doorbroken zal worden.

Enter The Void zal op een klein scherm een groot deel van z’n kracht verliezen. De opening credits op een groot scherm langs zien knetteren terwijl de muziek je oren ingehamerd wordt is sowieso al de prijs van een bioscoopkaartje waard. Maar de kijker die bereid is zich open te stellen voor iets unieks kan hier zó veel meer in vinden. Een ode aan de pracht en banaliteit van het leven, en tegelijk een intens deprimerende reis door een leven vol pijn en verlangen. Een ervaring die je niet snel zal vergeten.

Wichelroedes

Zodra Tarantino een nieuwe film uitbrengt, zitten filmrecensenten kwijlend op het puntje van hun stoel. Komt Alan Moore met een comic, dan ligt menig stripliefhebber ’s nachts bij de lokale stripdealer voor de deur. Sommige producten zijn te spraakmakend alleen al vanwege de naam die er aan verbonden is. En als HBO, producent van gewaagde series als Curb your enthusiasm of The Wire, met een nieuw ding komt, gaat de wichelroede in huize Clavin trillen als een gabber die drie weken geen drugs heeft mogen slikken.

HBO

De studio van HBO maakt namelijk series, maar dan vaak met een meer interessante insteek dan het gros van de televisieprut uit de VS. En, zeer verfrissend voor producties vanuit het overwegend puriteinse tv-land bij uitstek, er mag (bovengemiddeld) gevloekt worden. Er mag seks in. Liefst veel. Geweld wordt niet geschuwd, maar denk niet dat HBO een soort variant van onze commerciële tv-zenders is. Nee, de scripts van de meeste series uit hun huis zijn experimenteel doch inventief, creatief en innovatief in een wereld waar producenten liefst met de duizendste humorloze gefilterde variant op The Cosby Show komen. En even verslavend als de Harry Potter reeks in een isoleercel. Wanneer zij dus komen met een animatieserie, moet dat wel iets bijzonders opleveren.

Tim!

The life & times of Tim draait om Tim. Een aaibare sul die ergens in New York als kantoorslaaf zijn dagen slijt. Geen carrièrejager, maar wel voorzien van een lieve vriendin en een trits stompzinnige maar o-zo-herkenbare vriendentypes. Grote mond, klein hartje, dat werk. Helaas gaat het Tim meestal niet al te goed af. Al zijn goede pogingen en meegaandheid ten spijt, zijn tomeloze onzekerheid en kartonnen ruggegraat zorgen ervoor dat hij voortdurend als een magneet schaamteloze ervaringen naar zich toetrekt. Gelukkig voor de kijker, anders viel er niet veel te lachen. De serie opent dan ook toepasselijk met klaagcowboy Hank Williams’ I’ll net get out of this world alive. Om je een idee te geven, een zin hieruit: ‘My fishin’ pole’s broke the creek is full of sand, my woman run away with another man, no matter how I struggle and strive, I’ll never get out of this world alive.’

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Geen rozegeur

Het gaat Tim dus niet helemaal over rozen. In de openingsaflevering wordt dat meteen duidelijk, als zijn vriendin onverwachts eerder thuiskomt, met haar ouders. En laat Tim daar nu net een uiterst pekkige straatprostitué op bezoek hebben. Maar in plaats van een knetterende ruzie waarbij de toeschouwers wijfelend het pand verlaten, verontschuldigt Tim zich voor zijn vriendin en laat haar vrolijk even wachten tot haar pooier haar komt ophalen. Hij moet dan ook immers nog betalen. Kan iemand wat geld lenen? Zullen we maar even een bakje leut doen? Of wanneer hij.. ahem.. masturberend in een kerk wordt betrapt. Of als hij de tienerdochter van zijn huisbaas een dagje noodgedwongen op sleeptouw moet nemen en haar laat kennismaken met nieuwe carriërekansen: paaldansen. Het gaat Tim niet over rozen, en ja. Het ligt ook vaak aan Tim zelf.

Office-humor meets Sex in the city

Qua stijl moet je denken aan animatieseries als Dr Katz (maar dan van een tekenaar zonder Parkinson) gemengd met de office-humor van Dilbert, de grofheid van South Park en liefst wat seksuele grappen en grollen. The life & times of Tim is vaak op het randje van het toelaatbare, en dat maakt de serie ook zo spannend. Een tikje puberaal is het allemaal wel (zie de situatieschetsen uit de vorige alinea) op het niveau waar Beavis en Butt-head trots op zouden zijn geweest, maar toch. Het is onweerstaanbaarder dan Wonderwoman zonder wonderbra’s. Tim is namelijk gewoon doodnormaal. Een beetje nerdy. Niet stoer. Hart op de goede plek, maar niet altijd bijster nozel, zullen we maar zeggen. Er zijn twee seizoenen, die vooralsnog niet in Nederland worden uitgezonden. Dat kan echter beslist niet lang meer duren. Houd je voelsprieten dus maar vast paraat.

Klik hier om de embedded video te bekijken.